I C 2026/22
Суды общей юрисдикции2023-12-08
Номер дела
I C 2026/22
Дата решения
2023-12-08
Тип
REASONS
Судьи
Beata Kupiec
Текст решения
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt I C 2026/22</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W pozwie z dnia 1 sierpnia 2021 roku skierowanym przeciwko <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> powód <span class="anon-block">S. S.</span> wniósł o uznanie za bezskuteczną w stosunku do niego umowy dożywocia z dnia 26 listopada 2021 roku – akt notarialny repertorium A numer <span class="anon-block"> (...)</span> zawartej przed notariuszem mocą której <span class="anon-block">S. S.</span> przekazała córce <span class="anon-block">A. M.</span> i synowi <span class="anon-block">H. S.</span> własność ½ nieruchomości położonej w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach, Wydział VI Ksiąg Wieczystych, prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, w celu zaspokojenia wierzytelności przysługującej powodowi względem <span class="anon-block">S. S.</span> w wysokości 600.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i kosztami sądowymi, z tytułu nakładów jakie powód poczynił na nieruchomość położoną w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach, Wydział VI Ksiąg Wieczystych, prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, o które to nakłady toczy się odrębne postępowanie przed Sądem Okręgowym w Kielcach pod sygn. akt I C 1553/22.</p>
<p>Uzasadniając swoja żądanie powód wskazał, że jego żona <span class="anon-block">S. S.</span> przekazała córce <span class="anon-block">A. M.</span> i synowi <span class="anon-block">H. S.</span> należącą do niej własność ½ nieruchomości położonej w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach, Wydział VI Ksiąg Wieczystych, prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, po to aby uniemożliwić powodowi uzyskanie od żony spłaty z tytułu nakładów jakie powód dokonał na przedmiotowa nieruchomość, którą stracił w wyniku działania żony. Powód zaznacza, że w 1995 roku żona darowała mu ½ nieruchomości położonej w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Na przedmiotowej nieruchomości powód samodzielnie i ze swoich pieniędzy wzniósł dom, w którym małżonkowie wspólnie zamieszkiwali do 2018 roku, kiedy żona postanowiła wyrzucić powoda z domu. Wyrokiem w sprawie I C 702/18 z dnia Sąd Okręgowy w Kielcach cofnął darowiznę, a żona powoda nie zwróciła mu żadnych nakładów jakie ten poniósł na budowę domu, które powód wycenia na ok. 600.000,00 zł i ta wierzytelność ma według powoda być chroniona przez skargę pauliańską. W ocenie powoda czynność prawna w postaci umowy dożywocia na rzecz pozwanych została dokonana przez żonę ze świadomością jego pokrzywdzenia, albowiem wielokrotnie odgrażała się, iż pozbędzie się nieruchomości przepisując ją na rzecz dzieci i nigdy nie spłaci powoda, ponieważ sama utrzymuje się z emerytury. Zdaniem powoda działanie jego żony jest naganne, albowiem doprowadziła go do bezdomności, a w chwili obecnej wyzbywa się majątku, aby powód nie mógł odzyskać z nieruchomości żadnych pieniędzy. Powód opiera swoje roszczenie na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art.527 k.c.</a> <em>
<!-- -->(pozew k.4-6)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwani <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów procesu.</p>
<p>Uzasadniając swoje żądanie pozwani wskazali, że przekazana na rzecz powoda darowizna ½ nieruchomości położonej w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> została odwołana prawomocnym wyrokiem Sądu z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego. Pozwani podnoszą, że środki na budowę domu <span class="anon-block">S. S.</span> posiadała głównie od swoich rodziców i z własnej pracy fizycznej w pawilonie handlowym, który prowadziła razem z rodzicami. W wyniku ciężkiej pracy <span class="anon-block">S. S.</span> zachorowała na reumatyzm oraz zwyrodnienia kręgosłupa. Poświęcała się dla męża i rodziny. Dom wykończony został z pieniędzy pochodzących ze sprzedaży mieszkania stanowiącego majątek odrębny <span class="anon-block">S. S.</span>. Pozwani zaznaczają, że przez ostatnie lata przed wyprowadzką powód ubliżał matce pozwanych, znęcał się nad nią psychicznie oraz pozostawił bez pomocy w potrzebie. W chwili obecnej pozwani wspomagają matkę finansowo oraz pomagają jej w codziennych czynnościach z życia powszechnego. Pozwani podkreślają, że obecnie powód wytacza przeciwko rodzinie szereg bezzasadnych spraw sądowych, aby uprzykrzyć jej życie. W uzasadnieniach licznych wyroków obraz powoda kształtuje się jako osoby, niemoralnej, nieodpowiedzialnej, przedkładającej potrzebę hulaszczego trybu życia nad dobro rodziny i przede wszystkim nad dobro własnej ciężko chorej żony. Pozwani podkreślają, że nie istnieje żadna wierzytelność, której powód mógłby się domagać od <span class="anon-block">S. S.</span>, albowiem nie jest ona jego dłużniczką. <span class="anon-block">S. S.</span> cofnęła bowiem powodowi darowiznę, albowiem po wyprowadzce z domu do kochanki zaciągnął w czterech bankach kredyty na łączną kwotę ok.160.000,00 zł, co wzbudziło uzasadniony lęk <span class="anon-block">S. S.</span> o dobytek rodziny. Z tej przyczyny oraz ze względu na zły stan zdrowia <span class="anon-block">S. S.</span> zawarła umowę dożywocia ze swoim dziećmi <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span>. <em>
<!-- -->(odpowiedź na pozew k.68-75)</em>
</p>
<p>Strony podtrzymały swoje stanowiska w toku procesu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 28 października 1988 roku wyłączną właścicielką nieruchomości gruntowej położonej przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> została <span class="anon-block">S. S.</span>. W dniu 7 października 1995 roku pomiędzy <span class="anon-block">S. S.</span> a <span class="anon-block">S. S.</span> i <span class="anon-block">R. S.</span> została zawarta umowa darowizny, na podstawie której <span class="anon-block">S. S.</span> nieodpłatnie przeniosła nieruchomość gruntową położoną przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> jako współwłasność w częściach równych na rzecz męża <span class="anon-block">S. S.</span> oraz córki <span class="anon-block">R. S.</span>, a ci oświadczyli, że darowiznę tę na współwłasność po ½ części przyjmują.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: akt notarialny – repertorium A 5540/95 k.138-140, Treść <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> k.17-24</em>
</p>
<p>Na przedmiotowej nieruchomości gruntowej został postawiony dom, którego budowa została sfinansowana ze środków należących do najstarszej córki <span class="anon-block">R. S.</span> (obecnie <span class="anon-block">D.</span>), ze środków z prowadzenia działalności gospodarczej przez <span class="anon-block">S. S.</span> oraz renty po zmarłej matce <span class="anon-block">S. S.</span>, a także ze środków w kwocie 98.000,00 zł uzyskanych ze sprzedaży własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">K.</span> w budynku na Osiedlu na stoku nr 83, oznaczonego numerem 12 o powierzchni użytkowej 12 m<sup>
<!-- -->2</sup>.</p>
<p>
<span class="anon-block">S. S.</span> podjęła decyzję o odwołaniu darowizny na rzecz męża <span class="anon-block">S. S.</span>, albowiem powód dopuścił się wobec niej rażącej niewdzięczności w postaci niewierności małżeńskiej, znęcania się psychicznego. Powód ubliżał żonie i zarzucał, iż jest głupia oraz niewykształcona. Zdarzało się, iż odcinał jej dostęp do mediów. Ostatecznie powód dobrowolnie wyprowadził się z domu. Wtedy pozwani <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> zaopiekowali się chorą matką.</p>
<p>
<em>
<!-- --> Dowód: wypis aktu notarialnego – repertorium A 5681/2001 k.154-157; zeznania świadka <span class="anon-block">S. S.</span> k.266, zeznania świadka <span class="anon-block">R. D.</span> k.266, zeznania pozwanej <span class="anon-block">A. M.</span> k.266v – protokół rozprawy z dnia 19 października 2023 roku; zeznania pozwanego <span class="anon-block">H. S.</span> k.270 - protokół rozprawy z dnia 27 października 2023 roku.</em>
</p>
<p>Wyrokiem z dnia 7 października 2019 roku w sprawie I C 702/18 Sąd Okręgowy w Kielcach zobowiązał <span class="anon-block">S. S.</span> do złożenia oświadczenia woli i przeniesienia na rzecz <span class="anon-block">S. S.</span> udziału ½ przysługującego pozwanemu w nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: wyrok w sprawie I C 702/18 k.8</em>
</p>
<p>Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2021 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację <span class="anon-block">S. S.</span> od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 7 października 2019 roku w sprawie I C 702/18.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: wyrok w sprawie I ACa 1273/19 k.9</em>
</p>
<p>W dniu 26 listopada 2021 roku pomiędzy <span class="anon-block">S. S.</span> a <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> została zawarta umowa dożywocia w formie aktu notarialnego, na podstawie której <span class="anon-block">S. S.</span> przeniosła na rzecz <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> udział wynoszący łącznie ½ (po ¼ na rzecz każdego z nich) części w zabudowanej nieruchomości gruntowej stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o powierzchni 0,0392 ha położonej przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach, Wydział VI Ksiąg Wieczystych, prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, a <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> w zamian za to zobowiązali się zapewnić <span class="anon-block">S. S.</span> dożywotnie utrzymanie, polegające na przyjęciu jej jako domownika i zapewnieniu jej mieszkania, w tym przebywania w domu <span class="anon-block">mieszkalnym nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, wyżywienia, ubrania, światła i opału – na ogólnie przyjętych zasadach współżycia społecznego, zapewnieniu jej odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w czasie choroby oraz sprawieniu własnym kosztem pogrzebu w obrządku rzymskokatolickim. Wartość przedmiotowych udziałów wynosi po 200.000,00 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- --> Dowód: wypis aktu notarialnego – repertorium A nr 2870/2021 k.10-16</em>
</p>
<p>Pozwani pomagają mamie finansowo. Oprócz tego <span class="anon-block">H. S.</span> pomaga <span class="anon-block">S. S.</span> w obowiązkach z życia codziennego, np. robi jej zakupy oraz zawozi w określone miejsca. <span class="anon-block">S. S.</span> był zobowiązany do płacenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz żony <span class="anon-block">S. S.</span>. Powód nie płacił ich dobrowolnie, były ściągane przez komornika. Poza tym powód ma długi wobec żony z tytułu kosztów procesu, które jest zobowiązany uiścić na jej rzecz żony w wyniku przegranych postępowań sądowych. W czasie trwania małżeństwa powód zaciągnął zobowiązania kredytowe na łączną kwotę 160.000,00 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">S. S.</span> k.266, zeznania świadka <span class="anon-block">R. D.</span> k.266, zeznania pozwanej <span class="anon-block">A. M.</span> k.266v – protokół rozprawy z dnia 19 października 2023 roku; zeznania pozwanego <span class="anon-block">H. S.</span> k.270 - protokół rozprawy z dnia 27 października 2023 roku.</em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił głównie na podstawie przedłożonych przez strony dokumentów urzędowych i prywatnych oraz uzupełniająco w oparciu o zeznania pozwanych <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> oraz świadków <span class="anon-block">R. D.</span> oraz <span class="anon-block">S. S.</span>.</p>
<p>Z przedmiotowych dokumentów niewątpliwie wynika brak wykazania istnienia wierzytelności po stronie powoda. Z całą pewnością doszło zawarcia skutecznej umowy darowizny, w wyniku której <span class="anon-block">S. S.</span> nieodpłatnie przekazała powodowi przedmiotową nieruchomość, ale następnie w wyniku rażącej niewdzięczności powoda ją odwołała, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie w sprawie I ACa 1273/19. W dalszej kolejności udziały w przedmiotowej nieruchomości, które należały kiedyś do powoda zostały przekazane na rzecz pozwanych <span class="anon-block">H. S.</span> oraz <span class="anon-block">A. M.</span> na skutek umowy dożywocia z 26 listopada 2021 roku. W toku procesu powód nie zdołał wykazać żadnymi rzeczowymi dowodami faktu</p>
<p>czynienia nakładów na przedmiotową nieruchomość i w związku z tym istnienie po jego stronie wierzytelności w stosunku do żony <span class="anon-block">S. S.</span>, która mogłaby zostać zaspokojona z przedmiotowej nieruchomości.</p>
<p>Zeznania pozwanych oraz świadków <span class="anon-block">R. D.</span> oraz <span class="anon-block">S. S.</span> w zakresie rażącej niewdzięczności powoda względem żony oraz braku wykazania wierzytelności na rzecz powoda oraz braku czynienia przez powoda nakładów na budowę wspólnego domu rodzinnego Sąd uznał za wiarygodne.</p>
<p>Z zeznań pozwanych oraz ww. świadków wynika, że nakłady na budowę domu były czynione z dochodów uzyskiwanych przez żonę <span class="anon-block">S. S.</span> z tytułu faktycznego prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, ze środków należących do najstarszej córki <span class="anon-block">R. S.</span> (obecnie <span class="anon-block">D.</span>) oraz ze środków w kwocie 98.000,00 zł uzyskanych ze sprzedaży własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">K.</span> w budynku na Osiedlu na stoku nr 83, oznaczonego numerem 12 o powierzchni użytkowej 12 m<sup>
<!-- -->2</sup>.</p>
<p>Z wiarygodnych i uzupełniających zeznań świadków <span class="anon-block">B. K.</span> oraz <span class="anon-block">D. D.</span> wynika, że powód bardzo rzadko pomagał żonie w prowadzeniu działalności gospodarczej, w związku z czym nie zdobywał środków, z których mógłby czynić nakłady na budowę domu.</p>
<p>powód jest dłużnikiem swojej żony <span class="anon-block">S. S.</span>, albowiem nie uregulował na jej rzecz zobowiązań alimentacyjnych, a także kosztów procesowych z tytułu przegranych spraw sądowych, w szczególności kwot 8.856 zł oraz 8.100 zł w sprawie I C 702/18.</p>
<p>W toku procesu powód zaprzeczał, iż nie opiekował się żoną oraz twierdził, iż odwołanie darowizny było bezpodstawne, lecz nie wykazał tego innym wiarygodnym materiałem dowodowym, w związku z czym Sąd uznał jego twierdzenia w tym zakresie za gołosłowne.</p>
<p>Zeznania powoda odnośnie czynienia nakładów na budowę domu również były gołosłowne, albowiem w toku procesu powód nie przedstawił żadnego materiału dowodowego, z którego wynikałoby, że jego zeznania w tym zakresie są prawdziwe. Powód poza podaniem ogólnej wartości przedmiotu sporu na kwotę 600.000,00 zł nie udowodnił jej faktycznej wysokości, nie przedstawił żadnych dokumentów ani faktur (wbrew swoim twierdzeniom, że jest ich w posiadaniu), które potwierdzałyby jego zeznania, iż czynił nakłady na budowę domu i z tego tytułu istnieje po jego stronie wierzytelność wobec <span class="anon-block">S. S.</span>.</p>
<p>Zeznania świadka <span class="anon-block">Z. M.</span> niewiele wniosły do sprawy. Świadek ten nie posiadał wiedzy na temat stosunków majątkowych pomiędzy powodem a jego żoną <span class="anon-block">S. S.</span>, ani też co do źródeł finansowania budowy domu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo okazało się niezasadne i jako takie podlegało oddaleniu.</p>
<p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c.</a> gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Zgodnie z powyższym przesłankami skargi pauliańskiej są:</p>
<p>1) istnienie wierzytelności podlegającej ochronie pauliańskiej;</p>
<p>2) pokrzywdzenie wierzyciela;</p>
<p>3) uzyskanie przez osobę trzecią korzyści majątkowej;</p>
<p>4) działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela-;</p>
<p>5) wiedza lub możliwość dowiedzenia się przez osobę trzecią, przy zachowaniu należytej staranności, o pokrzywdzeniu wierzycieli dłużnika i zła wiara osoby trzeciej - a w wypadku jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 3;art. 527)">§3 art. 527 kc.</a>
</p>
<p>
<br/>Dla ubezskutecznienia czynności prawnej konieczne jest, by wszystkie te przesłanki zostały spełnione łącznie.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 528)">art. 528 k.c.</a> Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">Art. 530 kc</a> stanowi, że </strong>Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli. Jeżeli jednak osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową odpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną tylko wtedy, gdy osoba trzecia o zamiarze dłużnika wiedziała. Wierzytelność przyszła musi powstać w sensie podmiotowym i przedmiotowym w chwili wniesienia powództwa o ubezskutecznienie czynności prawnej dłużnika z osobą trzecią albo co najmniej w chwili wyrokowania (wyrok SN z 28.11.2014 r., I CSK 33/14, LEX nr 1621288), co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Ponadto powód musiałby wykazać zamiar kierunkowy dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli, a nie tylko świadomość pokrzywdzenia. Również osoby trzecie – pozwani, musieliby mieć wykazaną wiedzę o zamiarze <span class="anon-block">S. S.</span> pokrzywdzenia powoda <span class="anon-block">S. S.</span>.</p>
<p>Powód nie zdołał wykazać powyższych przesłanek. Nie wykazał istnienia wierzytelności w sensie przedmiotowym. W ocenie Sądu nie ma zamiaru kierunkowego pokrzywdzenia powoda przez <span class="anon-block">S. S.</span>, albowiem pobudki zawarcia umowy po stronie pozwanych i <span class="anon-block">S. S.</span> były inne.</p>
<p>W niniejszej sprawie powód <span class="anon-block">S. S.</span> nie wykazał po swojej stronie istnienia wierzytelności, która podlegałaby ochronie skargi pauliańskiej. Ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że powód w wyniku prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie w sprawie I ACa 1273/19 został pozbawiony tytułu prawnego do udziału wynoszący ½ części w zabudowanej nieruchomości gruntowej stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o powierzchni 0,0392 ha położonej przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach, Wydział VI Ksiąg Wieczystych, prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>. W toku procesu powód nie przedstawił żadnych dokumentów (np. faktur), z których wynikałoby, iż czynił nakłady na przedmiotową nieruchomość. W związku z czym, zdaniem Sądu powód nie wykazał istnienia swojej wierzytelności względem żony <span class="anon-block">S. S.</span>, a zatem wystąpienie przez niego z powództwem o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną w postaci umowy dożywocia z dnia 26 listopada 2021 roku, na mocy której <span class="anon-block">S. S.</span> przeniosła własność przedmiotowej nieruchomości na rzecz <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span>, w zamian za dożywotnie utrzymanie, polegające na przyjęciu jej jako domownika i zapewnieniu jej mieszkania, w tym przebywania w domu <span class="anon-block">mieszkalnym nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, wyżywienia, ubrania, światła i opału – na ogólnie przyjętych zasadach współżycia społecznego, zapewnieniu jej odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w czasie choroby oraz sprawienia własnym kosztem pogrzebu w obrządku rzymskokatolickim, jest bezzasadne.</p>
<p>Sąd zwraca uwagę, że pozostałe przesłanki skargi pauliańskiej nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Powód w toku postępowania nie udowodnił, że wyzbywając się z majątku przedmiotowej nieruchomości pozwana stała się osobą niewypłacalną lub niewypłacalną w wyższym stopniu i w ten sposób zawarta umowa dożywocia z dnia 26 listopada 2021 roku byłaby czynnością prawną dokonaną z ewentualnym pokrzywdzeniem powoda jako wierzyciela. <span class="anon-block">S. S.</span> pobiera emeryturę. W wyniku przeniesienia własności spornej nieruchomości otrzymała dożywotnie utrzymanie. Na chwilę obecną trudno ocenić, czy jej sytuacja majątkowa się pogorszyła, koszty bowiem jej utrzymania dożywotniego mogą przekroczyć wartość przeniesionych na dzieci udziałów w nieruchomości. Należy mieć na względzie, że obecnie nierzadko zachodzi konieczność prywatnego pokrywania kosztów drogich procedur medycznych. Powód jest dłużnikiem <span class="anon-block">S. S.</span> z tytułu kosztów sądowych w kwocie nie mniej niż 17.000 zł. Nadto zdaniem Sądu zawarcie umowy o dożywocie było dla <span class="anon-block">S. S.</span> korzystnym rozporządzeniem majątkowym, albowiem w zamian za przeniesienie na rzecz <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> udział wynoszący łącznie ½ (po ¼ na rzecz każdego z nich) części w zabudowanej nieruchomości gruntowej stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o powierzchni 0,0392 ha położonej przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach, Wydział VI Ksiąg Wieczystych, prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> przyjęli <span class="anon-block">S. S.</span> jako domownika do domu <span class="anon-block">mieszkalnego nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> oraz zobowiązali się zapewnić <span class="anon-block">S. S.</span> dożywotnie utrzymanie, polegające zapewnieniu jej mieszkania, w tym przebywania w domu <span class="anon-block">mieszkalnym nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, wyżywienia, ubrania, światła i opału – na ogólnie przyjętych zasadach współżycia społecznego, zapewnieniu jej odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w czasie choroby oraz sprawieniu własnym kosztem pogrzebu w obrządku rzymskokatolickim.</p>
<p>Powyżej opisane działanie <span class="anon-block">S. S.</span> było podyktowane troską o własne zdrowie i zapewnieniem sobie na starość opieki ze strony swoich dzieci <span class="anon-block">H. S.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span>, albowiem <span class="anon-block">S. S.</span> jest osobą schorowaną i niedołężną. Zatem, wyzbywając się ze swojego majątku przedmiotowej nieruchomości <span class="anon-block">S. S.</span> nie miała na celu pokrzywdzenie powoda jako ewentualnego wierzyciela. W ocenie Sądu strona pozwana zdołała obalić domniemanie, wynikające z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527§3 kpc</a>, iż <span class="anon-block">S. S.</span> działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, jakim mienił się powód, a pozwani będąc osobami bliskimi <span class="anon-block">S. S.</span>, o tym wiedzieli. W ocenie Sądu obie strony kwestionowanej umowy kierowały się zapewnieniem godnych warunków bytu <span class="anon-block">S. S.</span>. Wreszcie umowy dożywocia nie sposób uznać za bezpłatną korzyść majątkową, nie wchodzi zatem w grę domniemanie przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 528)">art. 528 kc.</a>
</p>
<p>W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona powodowa w toku procesu nie wykazała żadnych przesłanek skargi pauliańskiej.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w pkt I wyroku.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art.102 k.p.c.</a> W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">Artykuł 102 k.p.c.</a> statuujący zasadę słuszności jest przejawem tzw. prawa sędziowskiego i może być stosowany wówczas, kiedy okoliczności konkretnej sprawy dają po temu podstawy. Jego celem jest zapobieżenie wydaniu orzeczenia o kosztach procesu, które byłoby niesprawiedliwe, jednak ocena w tym zakresie jest możliwa i dopuszczalna jedynie w toku postępowania, nie zaś po jego zakończeniu. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2022 roku, I CSK 2205/22)</p>
<p>Rozstrzygając o możliwości zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Sąd powinien uwzględnić zarówno fakty związane z przebiegiem procesu, jak i okoliczności dotyczące strony tj. jej stan majątkowy i sytuację życiową. (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 1 marca 2023 roku, I ACa 488/22)</p>
<p>W przedmiotowej sprawie Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu, albowiem ze stanu faktycznego wynika, że znajduje się on w ciężkiej sytuacji życiowej. Powód jest osobą w kryzysie bezdomności. Jedyny dochód powoda stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 1.170,11 zł netto miesięcznie <em>
<!-- -->(k.51) </em>i w związku z tym powód ma problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb materialno-bytowych. Nadto z dokumentacji medycznej <em>
<!-- -->(k.102-127)</em> wynika, że powód cierpi na liczne schorzenia (np. ślepota oka prawego), które obiektywnie utrudniają mu codzienne funkcjonowanie oraz obniżają zdolności zarobkowe.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w pkt II wyroku.</p>
<p>SSO Beata Kupiec</p>
<p>
<em>
<!-- -->Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć:</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- powodowi z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia apelacji,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pełn. pozwanych – r.pr. <span class="anon-block">M. Z.</span> </em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSO Beata Kupiec </em>
</p>
</div>