KIO/UZP 1562/09
Апелляционная палата по госзакупкам (KIO)2009-12-08
Номер дела
KIO/UZP 1562/09
Дата решения
2009-12-08
Тип
SENTENCE
Судьи
Izabela Kuciak (PRESIDING_JUDGE)Małgorzata RakowskaSylwester Kuchnio
Текст решения
Sygn. akt: KIO/UZP 1562/09
WYROK
z dnia 8 grudnia 2009 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Izabela Kuciak
Członkowie: Małgorzata Rakowska
Sylwester Kuchnio
Protokolant: Magdalena Pazura
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. w Warszawie odwołania wniesionego
przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Komplet
Inwest s.j. Tomasz Granops, Elżbieta Prażanowska-Nieboj, LINDSCHULTE POLSKA
Sp. z o.o.; 66-400 Gorzów Wielkopolski, ul. Nadbrzeżna 17 od rozstrzygnięcia przez
zamawiającego Uniwersytet Zielonogórski, 65-417 Zielona Góra, ul. Licealna 9 protestu
z dnia 30 września 2009 r.
przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:
Ekosystem Zielona Góra Sp. z o.o., Pracownie Badawczo-Projektowe "Ekosystem" Sp.
z o.o., 65-364 Zielona Góra, ul. Kożuchowska 20c zgłaszających przystąpienie do
postępowania odwoławczego - po stronie zamawiającego
orzeka:
1. Oddala odwołanie.
2. Kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia: Komplet Inwest s.j. Tomasz Granops, Elżbieta Prażanowska-Nieboj,
LINDSCHULTE POLSKA Sp. z o.o.; 66-400 Gorzów Wielkopolski, ul. Nadbrzeżna 17
i nakazuje:
1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 4462 zł
00 gr (słownie: cztery tysiące czterysta sześćdziesiąt dwa złote zero groszy) z
kwoty wpisu uiszczonego przez wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia: Komplet Inwest s.j. Tomasz Granops, Elżbieta
Prażanowska-Nieboj, LINDSCHULTE POLSKA Sp. z o.o.; 66-400 Gorzów
Wielkopolski, ul. Nadbrzeżna 17,
2) dokonać wpłaty kwoty 470 zł 00 gr (słownie: czterysta siedemdziesiąt złotych
zero groszy) przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia: Komplet Inwest s.j. Tomasz Granops, Elżbieta
Prażanowska-Nieboj, LINDSCHULTE POLSKA Sp. z o.o.; 66-400 Gorzów
Wielkopolski, ul. Nadbrzeżna 17 na rzecz Uniwersytetu Zielonogórskiego,
65-417 Zielona Góra, ul. Licealna 9, stanowiącej uzasadnione koszty strony
poniesione z tytułu kosztów noclegu,
3) dokonać wpłaty kwoty 00 zł 00 gr (słownie: XXX) przez XXX na rzecz Urzędu
Zamówień Publicznych na rachunek dochodów własnych UZP,
4) dokonać zwrotu kwoty 10 538 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy pięćset
trzydzieści osiem złotych zero groszy) z rachunku dochodów własnych Urzędu
Zamówień Publicznych na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia: Komplet Inwest s.j. Tomasz Granops, Elżbieta
Prażanowska-Nieboj, LINDSCHULTE POLSKA Sp. z o.o.; 66-400 Gorzów
Wielkopolski, ul. Nadbrzeżna 17.
U z a s a d n i e n i e
Zamawiający prowadzi, w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie o
udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest „pełnienie obowiązków
Inżyniera Kontraktu.” Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 25 czerwca
2009 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, pod nr 2009/S 119-173531.
W dniu 30 września 2009 r. Odwołujący się wniósł protest wobec czynności
wykluczenia go z postępowania, wnosząc o: uznanie czynności wezwania do uzupełnienia
dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu za
nieprawidłową, a tym samym wprowadzającą w błąd Odwołującego się, uznanie dokumentu
o niekaralności, dotyczącego członka zarządu Odwołującego się p. Heinricha L.,
wystawionego przez Federalny Urzędu Sprawiedliwości w Niemczech za spełniający wymogi
wynikające z art. 24 ust. 1 ustawy Pzp, przeprowadzenie ponownego badania oferty
Odwołującego się i wybór jej jako najkorzystniejszej.
Odwołujący się podnosi, iż Zamawiający jako podstawę wykluczenia składającego
protest wskazał art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień
publicznych, zwanej dalej ustawą Pzp. Powyższe powoduje, iż czynność wykluczenia
zawiera błąd oraz jest sprzeczna z ustawą Pzp, a tym samym czynność jest nieważna w
myśl art. 58 §1 k.c.
Zastrzeżenia budzi przede wszystkim forma, jakiej Zamawiający użył, wzywając
Odwołującego się, w trybie określonym w art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, do uzupełnienia
dokumentów. Zamawiający w treści pisma wskazał, iż Odwołujący się nie złożył
wymaganego dokumentu dla członka zarządu p. Heinricha Hermanna L., nie zaś, że
przedstawiony dokument nie odpowiada wymaganiom Zamawiającego lub w jego opinii jest
błędny. Natomiast, przytoczony powyżej przepis wyraźnie wskazuje dwie odrębne przesłanki
do jego stosowania, tj. brak dokumentów oraz ich błędy. Wobec takiego stanu faktycznego
należy uznać, iż forma wezwania była błędna, a tym samym wprowadziła w błąd
składającego protest, który to na wezwanie Zamawiającego złożył odpowiednie wyjaśnienie.
Wobec błędu w tym zakresie, niniejszą czynność należałoby uznać za nieważną.
Ponadto, o tym, jakie dokumenty na potwierdzenie niekaralności przedstawiają
wykonawcy biorący udział w przetargu stanowi Specyfikacja Istotnych Warunków
Zamówienia (SIWZ) oraz ogłoszenie o przetargu. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z
dnia 19 maja 2006 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od
wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. Nr 87, poz. 605 ze
zm.), dalej rozporządzenie, na które powołuje się Zamawiający w treści uzasadnienia
wykluczenia Odwołującego się, jak sama nazwa wskazuje, skierowane jest wyłącznie do
Zamawiającego i w tym zakresie nie wiąże wykonawców, jeżeli jego zapisy nie zostaną
jednoznacznie odzwierciedlone w treści SIWZ. Tym samym powoływanie się na przepisy
rozporządzenia przy czynności wykluczenia Odwołującego się z postępowania (bez
jednoczesnego odwołania się do zapisów SIWZ) jest podstawą do uznania czynności
Zamawiającego za nieprawidłową.
W związku z przytoczoną treścią stanowiska Urzędu Zamówień Publicznych można
domniemywać, iż faktyczną podstawą wykluczenia składającego protest z niniejszego
postępowania przetargowego był art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp. Odnosząc się do treści
powyższego przepisu, Odwołujący się stoi na stanowisku, iż nie znajduje on zastosowania w
niniejszej sprawie, gdyż p. Heinrich L. nie został skazany za żadne z przestępstw
wymienionych w przedmiotowym przepisie. Na uzasadnienie powyższego twierdzenia
Odwołujący się przedstawił zaświadczenie z Federalnego Urzędu Sprawiedliwości w
Niemczech.
Odwołujący się podkreśla, że zarówno przepisy ustawy Pzp, jak również przepisy
przedmiotowego rozporządzenia nie odnoszą się w sposób jednoznaczny do sytuacji
prawnej osób będących członkami zarządu wykonawców z siedzibą na terenie Polski, które
to osoby nie mają obywatelstwa polskiego i jednocześnie zamieszkują za granicą. Sytuacja
prawna takich osób jest w większym zakresie zbliżona do osób, do których odnosi się § 2
ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, czyli członków
zarządu wykonawców mających siedzibę za granicą. Powyższe wynika z faktu, że
członkowie zarządu takich podmiotów, podobnie jak ma to miejsce w przypadku p. L. są
cudzoziemcami i faktycznie przebywają za granicą, a więc w tym zakresie to organy
zagraniczne mają większą wiedzę na temat karalności takich osób niż Krajowy Rejestr
Karny.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp
wspomniane podmioty przedstawiają dokumenty na potwierdzenie niekaralności członków
zarządu wystawione w kraju zamieszkania lub pochodzenia członków zarządu, a z drugiej
strony dokumenty takich osób nie potwierdzałyby w sposób miarodajny niekaralności takich
osób. Z uwagi na domniemanie, iż członkowie zarządu przedmiotowych wykonawców
przebywają w rzeczywistości poza terytorium Polski zasadnym jest, aby okoliczność, czy
takie osoby zostały prawomocnie skazane za popełnienie przestępstwa była potwierdzona
przez właściwe podmioty z kraju zamieszkania takich osób.
Polski ustawodawca nie nakazuje żądania od członków zarządu wykonawców
mających siedzibę za granicą dokumentów o niekaralności wystawionych przez Krajowy
Rejestr Karny w Polsce pomimo, iż potencjalnie osoby takie mogły także popełnić
przestępstwo na terytorium RP. Powyższa okoliczność prowadzi do wniosku, iż z punktu
widzenia przepisów ustawy Pzp podstawowe znaczenie ma okoliczność, czy członek
zarządu zamieszkały za granicą został prawomocnie skazany w kraju zamieszkania lub
pochodzenia, a nie czy takie skazanie miało miejsce w Polsce. Mając na uwadze powyższe
okoliczności Odwołujący się uznał, iż skoro p. Heinrich L. zamieszkuje poza terytorium RP,
tym samym należało zastosować § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 24 ust. 1
ustawy Pzp i dostarczyć dokumenty z zagranicznego odpowiednika Krajowego Rejestru
Karnego.
Na możliwość zastosowania powyższych przepisów i tym samym dostarczenia
zagranicznych dokumentów o niekaralności p. Heinricha L. wskazywała wykładnia
celowościowa ustawy Pzp. Celem ustanowienia art. 24 ust. 4-8 ustawy Pzp było uzyskanie
potwierdzenia, że osoby zarządzające wykonawcą biorącym udział w przetargu nie były
wcześniej skazane za popełnienie przestępstwa i z tego względu dają rękojmię prawidłowej
realizacji zamówienia publicznego. Interpretując w powyższy sposób przytoczone przepisy
należy dojść do wniosku, że dokumenty przedstawione przez Odwołującego się i dotyczące
niekaralności p. Heinricha L. w pełniejszym zakresie potwierdzają sytuację prawną członka
zarządu wykonawcy, niżby miało to miejsce w przypadku przedstawienia dokumentów z
Krajowego Rejestru Karnego. Do takiej konkluzji prowadzi fakt, iż p. Heinrich L. na co dzień
zamieszkuje na terytorium Niemiec, a tym samym dokumenty wystawione przez organy kraju
zamieszkania p. L. w bardziej precyzyjny sposób dowodzą sytuacji prawno-karnej członka
zarządu wykonawcy.
Do postępowania toczącego się w wyniku protestu Przystępujący zgłosił, w dniu 2
października 2009 r., przystąpienie, żądając oddalenia protestu.
W dniu 13 października 2009 r. Zamawiający protest oddalił. W uzasadnieniu swojej
decyzji Zamawiający podniósł, iż Wykonawcą jest spółka mająca osobowość prawną oraz
siedzibę w Polsce, a p. Heinrich Hermann L. jest członkiem zarządu tej spółki. Zgodnie z
rozporządzeniem i żądaniem zawartym w SIWZ oraz wezwaniem do uzupełnienia
dokumentów, Odwołujący się winien złożyć zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego
dla p. Heinricha Hermanna L., a nie zaświadczenie z niemieckiego Federalnego Urzędu
Sprawiedliwości. Zamawiający cytuje stanowisko Urząd Zamówień Publicznych oraz Sądu
Okręgowego w Gliwicach zaprezentowane w wyroku z dnia 5 lutego 2007 r. (sygn. akt X Ga
2/07/za oraz X Ga 4/07/za), powoływane w treści decyzji o wykluczeniu Odwołującego się z
postępowania.
Zamawiający absolutnie nie zgadza się z argumentami Odwołującego się, który
uważa, że przedstawione przez niego zaświadczenie o niekaralności z Niemiec w stosunku
do członka zarządu jednego z uczestników konsorcjum p. Heinricha Hermanna L. jest
prawidłowe. Swój wniosek Odwołujący się błędnie oparł na nietrafnej interpretacji § 2 ust. 1
pkt 2 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wykonawca ma siedzibę lub miejsce
zamieszkania poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zamiast dokumentów, o których
mowa w 1 ust. 1 ww. rozporządzenia, składa zaświadczenie właściwego organu sądowego
lub administracyjnego kraju pochodzenia albo zamieszkania osoby, której dokumenty
dotyczą, w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy. W celu prawidłowej
interpretacji owego zapisu należy sięgnąć do definicji wykonawcy zawartej wart. 2 pkt 11
ustawy Pzp. Zgodnie z nią przez „wykonawcę” należy rozumieć osobę fizyczną, osobę
prawną lub jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, która ubiega się o
udzielenie zamówienia publicznego, złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie
zamówienia publicznego. Oznacza to, że zapis na jaki powołuje się Odwołujący się dotyczy
wyłącznie osób fizycznych, będących wykonawcami. Pan Heinrich Hennann L. nie jest
wykonawcą w świetle ustawy, a jest jedynie członkiem organu reprezentującego osobę
prawną. Oznacza to, że nie mają do niego zastosowania zapisy § 2 ust. 1 pkt 2
rozporządzenia. Nie mają także zastosowania do spółki, gdyż ta, będąc osobą prawną
posiada swoją siedzibę w Polsce. Słusznie zatem, Zamawiający wymagał w tym wypadku od
członka zarządu p. Heinricha Hennanna L. zaświadczenia o niekaralności z Krajowego
Rejestru Karnego
W dniu 20 października 2009 r. Odwołujący się wniósł odwołanie, w którym podniósł
zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, art. § 2 ust. 1 punkt 2 rozporządzenia, art.
26 ust. 3 ustawy Pzp (zgłoszone w proteście) oraz zarzucił błędne wskazanie podstawy
prawnej wykluczenia Odwołującego się, polegające na braku wskazania zapisu SIWZ,
dotyczącego dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu
przetargowym, który został naruszony przez Odwołującego się, podtrzymując żądania
zgłoszone w proteście.
Odwołujący się podkreśla z ostrożności procesowej, iż nawet gdyby uznać, że
przepisy § 1 ust. 4 rozporządzenia w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp wskazują literalnie,
iż każdy wykonawca z siedzibą na terenie Polski powinien przedstawiać odpisy z Krajowego
Rejestru Karnego, dotyczące swoich członków zarządu, to jednocześnie należy dojść do
wniosku, że norma prawna wynikająca z powyższego przepisu jest skierowana wyłącznie do
wykonawców, których członkowie zarządu mają obywatelstwo polskie. Przyjęcie tezy,
zgodnie z którą powyższy przepis dotyczy także członków zarządu, którzy nie mają
obywatelstwa polskiego prowadziłoby do nierównego traktowania takich osób w stosunku do
członków zarządu wykonawców mających siedzibę za granicą, którzy nie składają
zaświadczeń z Krajowego Rejestru Karnego - co jednocześnie stanowiłoby naruszenie art. 7
ustawy Pzp. Wykluczenie z niniejszego postępowania Odwołującego się, pomimo, iż złożył
on dokument potwierdzający niekaralność członka zarządu, wystawiony przez organ
administracji, działający na terenie Niemiec, jest zbyt formalistycznym odczytywaniem
ustawy Pzp i jednocześnie prowadzi w nieuzasadniony sposób do nierównego traktowania
tych wykonawców, którzy niezależnie od miejsca ich siedziby mają w składzie zarządu osoby
nie będące obywatelami Polski i zamieszkałe poza terytorium RP. Jak zauważył Sąd
Okręgowy w Gliwicach w wyroku wydanym w dniu 23 lutego 2007 r. (sygn. akt. X Ga 23/07)
w sprawie dotyczącej innego stanu faktycznego : "Formalizm postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego, nie jest celem w samym sobie. Stąd przy wykładni i stosowaniu
przepisów ustawy należy brać pod uwagę, cel ustawy wyznaczonymi między innymi treścią
cytowanego przepisu". Celem art. 24 ust. 4-8 ustawy Pzp jest potwierdzenie, że członek
zarządu wykonawcy nie został skazany za przestępstwo wymienione w tym przepisie.
Ostatecznie powyższy warunek został spełniony przez Odwołującego się, który przedstawił
dokument o niekaralności dotyczący członka zarządu.
W dniu 5 listopada 2009 r. Przystępujący zgłosił przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie Zamawiającego.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje:
Zarówno w zakresie części I, jak i II zamówienia Zamawiający zawarł w SIWZ
postanowienie, zgodnie z którym, o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy,
którzy nie podlegają wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy Pzp
oraz spełniają warunki określone w art. 22 ust. 1 ustawy i przedmiotowej SIWZ (pkt IIIa ppkt
1 oraz pkt IIIb ppkt 1 SIWZ). Spośród dokumentów, które należało dołączyć, celem
potwierdzenia powyższego, Zamawiający wymienił m.in. aktualne informacje z Krajowego
Rejestru Karnego w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp, wystawione nie
wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert (pkt IV ppkt 8 SIWZ).
Jednocześnie w uwagach do pkt IV SIWZ Zamawiający wyjaśnił, że jeśli wykonawca ma
siedzibę lub miejsce zamieszkania poza terytorium RP, zamiast dokumentów, o których
mowa w § 1 ust. 1 powoływanego rozporządzenia, „jeśli Zamawiający żąda powyżej
któregoś z tych dokumentów – Wykonawca może złożyć odpowiednio dokumenty, o których
mowa w § 2 tego Rozporządzenia.”
Na potwierdzenie powyższego wymogu Odwołujący się dołączył do oferty m.in.
zaświadczenie o niekaralności dotyczące p. Heinricha Hermanna L., wystawione przez
Federalny Urząd Sprawiedliwości w Niemczech.
W tych okolicznościach Zamawiający, pismem z dnia 26 sierpnia 2009 r., wezwał
Odwołującego się w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, do uzupełnienia oferty o aktualną
informację z Krajowego Rejestru Karnego odnoszącą się do p. Heinricha Hermanna L.. W
uzasadnieniu swojej decyzji Zamawiający wskazał, iż „żądał złożenia aktualnej informacji z
Krajowego Rejestru Karnego w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy,
wystawionej nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert.
Wykonawca nie złożył wymaganego dokumentu dla członka zarządu Pana Heinricha
Hermanna L.”
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie Odwołujący się, pismem z dnia 2 września
2009 r., poinformował, że zgodnie z wymogiem Zamawiającego oraz powoływanym
rozporządzeniem (art. 25 ust. 2 ustawy Pzp, § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia) złożył w ofercie
(str. 33) aktualne na dzień składania ofert (data wystawienia zaświadczenia: 23 marca 2009
r.) zaświadczenie o niekaralności p. Heinricha Hermanna L., wystawione przez Federalny
Urząd Sprawiedliwości w Bonn. Jednocześnie zgodnie z § 4 pkt 3 przedmiotowego
rozporządzenia do dokumentu tego zostało dołączone tłumaczenie z języka niemieckiego
(str. 32 oferty).
Wobec powyższego Zamawiający podjął decyzję o wykluczeniu Odwołującego się z
postępowania w trybie art. 24 ust. 3 ustawy Pzp, jednocześnie informując, że na podstawie
art. 89 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 24 ust. 4 ustawy Pzp, ofertę wykonawcy wykluczonego uznaje
się za odrzuconą (pismo z dnia 24 września 2009 r.). W uzasadnieniu Zamawiający wskazał,
iż „Wykonawca nie uzupełnił dokumentów o aktualną informację z Krajowego Rejestru
Karnego dla członka zarządu Pana Heinricha Hermanna L. Po raz drugi załączył
zaświadczenie z Niemiec (oferta i uzupełnienie dokumentów). Wykonawcą jest spółka
mająca osobowość prawną oraz siedzibę w Polsce, a Pan Heinrich Hermann L., jest
członkiem zarządu tej spółki. Zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie dokumentów jakich
może żądać Zamawiający od Wykonawcy w tym konkretnym przypadku, Wykonawca
zgodnie z żądaniem zawartym w SIWZ oraz wezwaniem do uzupełnienia dokumentów,
winien złożyć zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego dla Pana Heinricha Hermanna
L. a nie zaświadczenie z niemieckiego Federalnego Urzędu Sprawiedliwości.” Ponadto,
Zamawiający wskazał, iż analogiczne stanowisko prezentuje również Urząd Zamówień
Publicznych: "Mając na uwadze treść art. art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy oraz § 1 ust. 1 pkt 4 i § 2
ww. rozporządzenia, należy podkreślić, iż rodzaj dokumentów żądanych przez
zamawiającego od wykonawców na potwierdzenie, że względem danego wykonawcy
ubiegającego się o udzielenie zamówienia publicznego nie zachodzą przesłanki
uzasadniające jego wykluczenie z postępowania na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy,
uzależniony został od posiadania siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub poza jej granicami. Od wykonawców, których siedziba lub
miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zamawiający
może żądać złożenia aktualnej informacji z Krajowego Rejestru Karnego. Natomiast od
wykonawców, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania poza terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej zamawiający może żądać przedstawienia dokumentów, o których
mowa w § 2 ww. rozporządzenia. Powyższe znalazło również potwierdzenie w orzecznictwie
i tu Zamawiający cytuje fragment wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach (sygn. akt X Ga
2/07/za i X Ga 4/07/za), w którym stwierdzono, iż ,,(...) treść § 2 rozporządzenia z dnia 19
maja 2006 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od
wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, jednoznacznie wskazuje,
że znajduje on zastosowanie do wykonawców mających siedzibę lub miejsce zamieszkania
poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i w tym przypadku stosownie do tej regulacji
można zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego zastępować zaświadczeniem
właściwego organu sądowego lub administracyjnego kraju pochodzenia albo zamieszkania
osoby, której dotyczą. W przedmiotowej sprawie ubiegające się o zamówienie konsorcjum
składa się z podmiotów mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co tym
samym wyłącza możliwość stosowania tejże regulacji. Podkreślić należy, że nie zmienia tego
także okoliczność, iż w skład zarządu jednego z tych podmiotów - reprezentanta konsorcjum
-wchodzą osoby będące obywatelami innego kraju. Osoby te nie są bowiem wykonawcami
zamówienia publicznego, lecz jedynie członkami organu zarządzającego. W niniejszej
regulacji ustawodawca ma natomiast na względzie wykonawcę zamówienia publicznego
oraz jego siedzibę względnie miejsce zamieszkania jako kryterium dla przyjęcia wyjątku od
zasady w zakresie wymogów co do wymaganych dokumentów mających potwierdzić brak
podstaw dla wykluczenia uczestnika postępowania w przedmiocie zamówienia publicznego.
W rozpatrywanej sprawie nie ma także zastosowania § 2 ust. 3 powołanego wcześniej
Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, zgodnie z którym jeżeli w kraju pochodzenia
osoby lub w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, nie wydaje
się dokumentów, o których mowa w ust. 1, zastępuje się je dokumentem zawierającym
oświadczenie złożone przed notariuszem, właściwym organem sądowym, administracyjnym
albo organem samorządu zawodowego lub gospodarczego odpowiednio kraju pochodzenia
osoby lub kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania."
W tych okolicznościach, Krajowa Izba Odwoławcza zważyła:
Hipotezą normy zawartej w przepisie art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp objęci są
wykonawcy, w sytuacji, w której wskazane osoby związane z wykonawcą, skazano za
określone rodzaje przestępstw. Krąg osób podlegających badaniu, z uwagi na karalność we
wskazanym zakresie, został uzależniony od formy prawnej wykonawcy, która w istocie
determinuje grono osób uprawnionych do prowadzenia spraw określonego podmiotu. W
przypadku, gdy wykonawcą jest osoba prawna weryfikacji podlegają członkowie organu
zarządzającego (art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp). W celu potwierdzenia powyższej
okoliczności, zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 4 powoływanego rozporządzenia, wykonawca
zobowiązany jest przedstawić aktualną informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie
określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp, wystawioną nie wcześniej niż 6 miesięcy
przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o
udzielenie zamówienia publicznego albo składania ofert. Powyższy wymóg dotyczy
wykonawców mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium RP, zaś w
przypadku wykonawców mających siedzibę lub miejsce zamieszkania poza terytorium RP,
zamiast wskazanych dokumentów należy przedłożyć zaświadczenie z właściwego organu
sądowego lub administracyjnego kraju pochodzenia albo zamieszkania osoby, której
dokumenty dotyczą w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy Pzp. Oznacza to,
że wolą ustawodawcy jest, aby członkowie zarządu osób prawnych mających siedzibę w RP,
przedkładali dokumenty z Krajowego Rejestru Karnego. Natomiast osoby prawne, które mają
siedzibę poza terytorium RP uprawnione są do przedłożenia zaświadczenia z właściwego
organu. Ustawodawca przeprowadził więc linię podziału między wykonawcami, z uwagi na
podmiot uprawniony do poświadczania niekaralności, przyjmując jako jedyne kryterium w
tym zakresie miejsce siedziby lub zamieszkania wykonawcy.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż partner odwołującego się Konsorcjum –
Lindschulte Polska Sp. z o.o. posiada siedzibę w Polsce. Zatem, w myśl powołanych wyżej
przepisów, wykonawca zobowiązany jest do przedłożenia informacji z Krajowego Rejestru
Karnego. Bez znaczenia dla oceny przedmiotowej okoliczności jest fakt, iż jeden z członków
zarządu p. Heinrich Hermann L. jest obywatelem Niemiec i w tym kraju przebywa.
Ustawodawca nie uczynił w tym względzie żadnego wyjątku. Jednakowo uregulował sytuację
członków zarządu osoby prawnej mającej siedzibę w RP, nie czyniąc w tym zakresie
rozróżnienia ze względu na posiadane obywatelstwo, czy też miejsce zamieszkania. Rację
więc należy przyznać Zamawiającemu, który uznał, dając właściwie prymat wykładni
gramatycznej, iż zaświadczenie o niekaralności wystawione dla p. Heinricha Hermanna L.
przez Federalny Urząd Sprawiedliwości w Bonn nie należy do katalogu dokumentów, o
których mowa w § 1 ust. 1 pkt 4 przedmiotowego rozporządzenia. Zaś, przepis § 2 ust. 1 pkt
2 powołanego rozporządzenia nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż
wspomniany wykonawca nie ma siedziby poza terytorium RP.
Odwołujący się w niniejszej sprawie nie zastosował się do przepisów przedmiotowego
rozporządzenia, ale przede wszystkim, do odpowiadających im postanowień SIWZ. W pkt IV
ppkt 8 Zamawiający wyraźnie określił, jaki dokument w zakresie potwierdzenia niekaralności,
należy przedstawić. Co więcej, poczynił uwagę, iż regulacja ta nie dotyczy jedynie
podmiotów mających siedzibę lub miejsce zamieszkania poza terytorium RP. Odwołujący się
do powyższego się nie zastosował, nie uzupełnił również na wezwanie Zamawiającego
spornego dokumentu, w związku z powyższym poniósł konsekwencję w postaci wykluczenia
go z postępowania.
Krajowa Izba Odwoławcza nie podziela stanowiska Odwołującego się, iż błędne
wskazanie podstawy prawnej wykluczenia powoduje nieważność czynności wykluczenia.
Wbrew twierdzeniom Odwołującego się, powyższe nie powoduje, że czynność prawna jest
sprzeczna z ustawą albo ma na celu obejście ustawy, a tylko ze wskazanymi
okolicznościami przepis art. 58 § 1 k.c. wiąże sankcję nieważności. Niezależnie od
powyższego, Odwołujący się wskazaną podstawę prawną powinien odczytywać jako omyłkę
pisarską Zamawiającego, biorąc pod uwagę uzasadnienie faktyczne decyzji o wykluczeniu
oraz treść wezwania z dnia 26 sierpnia 2009 r. W przedmiotowym piśmie Zamawiający
wyraźnie wskazał, że w przypadku, gdy dokumenty nie zostaną uzupełnione we wskazanym
terminie, uzupełnione dokumenty będą niewłaściwe lub nie będą potwierdzały spełniania
warunków udziału w postępowaniu na dzień składania ofert, wykonawca zostanie
wykluczony z postępowania, na mocy art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp.
Co do zarzutu naruszenia przepisu art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, w aspekcie formy
wezwania wprowadzającej Odwołującego się w błąd, Izba pozostawiła przedmiotowy zarzut
bez rozpoznania. Przedmiotowy zarzut został podniesiony z uchybieniem terminów
określonych w art. 180 ust. 2 ustawy Pzp. Termin do wniesienia protestu wobec czynności
wezwania do uzupełnienia dokumentów rozpoczął bieg z dniem 26 sierpnia 2009 r. i upływał
w dniu 5 września 2009 r.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie przepisu art. 191 ust. 1
ustawy Pzp.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy, na podstawie art.
191 ust. 6 i 7 ustawy Pzp w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. a rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 lipca 2007 r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania
wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich
rozliczania (Dz. U. Nr 128, poz. 886 ze zm.). Izba zaliczyła do kosztów postępowania,
uznając je za uzasadnione, koszty Zamawiającego w postaci kosztów noclegu, w kwocie
470,00 zł. Izba nie uwzględniła wniosków Zamawiającego w przedmiocie przyznania kosztów
wynagrodzenia pełnomocnika Zamawiającego i kosztów dojazdu, z uwagi na nie
przedstawienie do akt sprawy rachunków w tym zakresie, które stanowią podstawę
przyznania przedmiotowych kosztów, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b powołanego wyżej
rozporządzenia.
Stosownie do art. 194 i 195 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego
doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych
do Sądu Okręgowego w Zielonej Górze.
Przewodniczący:
………………………………
Członkowie:
………………………………
………………………………