IV U 354/23
Суды общей юрисдикции2023-12-13
Номер дела
IV U 354/23
Дата решения
2023-12-13
Тип
SENTENCE
Судьи
Sławomir Górny (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>Sygn. akt IV U 354/23</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>
<strong>
<!-- --> Dnia 13 grudnia 2023 roku</strong>
</p>
<p>Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny</p>
<p>Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Krysiak</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2023 roku w Sieradzu</p>
<p>odwołania <span class="anon-block">D. Ł.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span>
</p>
<p>z dnia 19.05.2022 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>w sprawie <span class="anon-block">D. Ł.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o podstawę wymiaru składek</strong>
</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->Oddala odwołanie. </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->Zasądza od <span class="anon-block">D. Ł.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą i drugą instancję z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt IV U 354/23</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 3)">art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2021r. poz. 423, ze zm.) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 82;art. 82 ust. 1;art. 82 ust. 2;art. 82 ust. 3;art. 82 ust. 5)">art. 82 ust. 1, 2 3 i 5 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> (tekst jednolity Dz. U. z 2021r. poz. 1285 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> stwierdził, że podstawa wymiaru składek dla <span class="anon-block">D. Ł.</span> na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność wynosi w okresie: od czerwca 2011r. do grudnia 2011r. - 5408,62zł., od stycznia 2012r. do grudnia 2012r. - 5656,62zł., od stycznia 2013r. do grudnia 2013r. - 5816,26zł., od stycznia 2014r. do grudnia 2014r. - 6008,96zł., od stycznia 2015r. do grudnia 2015r. - 6209,14zł., od stycznia 2016r. do grudnia 2016r. - 6421,20zł., od stycznia 2017r. do grudnia 2017r. - 6606,26zł., od stycznia 2018r. do grudnia 2018r. - 7109,86zł., od stycznia 2019r. do grudnia 2019r. - 7607,12zł., od stycznia 2020r. do grudnia 2020r. - 8052,02zł., od stycznia 2021r. do grudnia 2021r. - 8484,76zł.</p>
<p>Nie podzielając powyższej decyzji w/w złożył odwołanie. Wskazywał, że ZUS błędnie założył brak przeniesienia udziałów w spółce, a co za tym idzie, brak waloru spółki jednoosobowej. Odwołanie poparł pełnomocnik strony ustanowiony w sprawie. Wskazywał, że brak podstaw do wydania przez ZUS decyzji w przedmiocie wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, z uwagi na fakt iż odwołujący zbył udziały w spółce na podstawie umowy z 1.06.2013r. Fakt późniejszego potwierdzenia podpisów u notariusza, skutkował konwalidacją czynności zbycia udziałów z dnia 1.06.2013r.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik ZUS wnosił o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>Wyrokiem z 23.11.2022r. w sprawie IV U 325/22, Sad Okręgowy w Sieradzu zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że <span class="anon-block">D. Ł.</span> nie posiada statusu wspólnika jednoosobowej <span class="anon-block"> spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) Sp. z o.o.</span> za okres od 15 czerwca 2011 roku do 31 grudnia 2021 roku.</p>
<p>NA skutek apelacji organu rentowego Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z 23.06.2023r. w sprawie III AUa 1574/22 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Sieradzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Jak wskazał w uzasadnieniu Sąd Apelacyjny, ponownie rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy rozpozna jej istotę, tzn. zbada prawidłowość wydania przez organ rentowy spornej decyzji. W tym celu ustali zarówno, czy zasadnie została ona wydana (czy zaistniały przyczyny do uznania <span class="anon-block">D. Ł.</span> za wspólnika jednoosobowej <span class="anon-block"> spółki z o.o. (...)</span> w określonym w decyzji okresie) i czy jest prawidłowa (ustali prawidłowość wskazanych w decyzji podstaw wymiaru). Sąd pierwszej instancji przeanalizuje zebrany materiał dowodowy nie pomijając dowodów z dokumentów i oceni go zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233§1 k.p.c.</a> wskazując, które z dowodów uznał wiarygodne, a którym tego waloru odmówił. Sąd będzie też mieć na uwadze granice rozpoznania sprawy w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, jak również treść obowiązujących przepisów prawa materialnego. Sąd ten odniesie się do prezentowanych przez strony postępowania zarzutów dotyczących kwestii faktycznych oraz prawnych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Od 15.12.2003r. <span class="anon-block">D. Ł.</span> zgłosił rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej <span class="anon-block">D. Ł.</span> <span class="anon-block"> FIRMA USŁUGOWO-HANDLOWA (...)</span> NIP <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>W dniu 20.02.2007r. w KRS została zarejestrowana <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z/s w <span class="anon-block">C.</span>, a od 15.06.2011r. z/s w miejsc. <span class="anon-block">S.</span>
<strong>
<!-- -->. </strong>Odwołujący miał: 34 udziały o łącznej wysokości 17.000,00zł. wpis od 20.02.2007 - do 13.06.2010r. (pozostali wspólnicy to <span class="anon-block">J. S.</span> i <span class="anon-block">P. G.</span>); 51 udziałów o wartości 500,00zł. każdy o łącznej wartości 25.500,00zł. wpis od 14.06.2010 - 14.06.2011 (drugi wspólnik to <span class="anon-block">J. S.</span>); 102 udziały o łącznej wartości 51.000,00zł. wpis od 15.06.2011r. <span class="anon-block">D. Ł.</span> w spółce pełnił następujące funkcje: Wiceprezes Zarządu od 20.02.2007 - 14.06.2011 i Prezes Zarządu od 15.06.2011 – 22.05.2013. Od 23.05.2013r. Prezesem Zarządu jest <span class="anon-block">R. G.</span>.</p>
<p>W dniu 1.06.2013r. została zawarta umowa darowizny pomiędzy <span class="anon-block">D. Ł.</span> – jako darczyńcą, a <span class="anon-block">S. Ł.</span> – jako obdarowanym. Przedmiotem darowizny było 10 udziałów o łącznej wartości 5.000zł. w Spółce o <span class="anon-block"> firmie (...) Sp. z o.o.</span> z/s w <span class="anon-block">D.</span>
<strong>
<!-- -->. </strong>Wydanie przedmiotu darowizny nastąpiło 1.06.2013r<strong>
<!-- -->. </strong>Umowa została zawarta w formie zwykłej pisemnej, bez udziału notariusza. W dniu 25.05.2022r., poświadczono notarialnie własnoręczność podpisów umowy darowizny<strong>
<!-- -->.</strong>
</p>
<p>W dniu 15.09.2022r., do Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi XX Wydział KRS, został złożony wniosek o zmianę danych <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>
</p>
<p>W latach 2013 – 2021, <span class="anon-block">D. Ł.</span> i <span class="anon-block">S. Ł.</span>, nie otrzymywali przychodów ze <span class="anon-block"> spółki (...) Sp. z o.o.</span> Spółka ta w latach 2013 – 2021, nie dokonywała wypłat w formie dywidendy. Od 1 czerwca 2013 roku, chwili zawarcia umowy darowizny udziałów, <span class="anon-block">S. Ł.</span> ujęty był jako udziałowiec Spółki w księdze udziałów.</p>
<p>Zawierając z bratem umowę darowizny, wnioskodawca chciał zrobić prezent swojemu chrześniakowi, który jest synem brata w-cy - <span class="anon-block">S. Ł.</span>.</p>
<p>Od 2013r., <span class="anon-block">S. Ł.</span> jako wspólnik nie pobierał wynagrodzenia, nie wykonywał czynności w spółce. Przychody spółki nie były dzielone, zyski były przekazywane na rozwój spółki. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zajmowała się transportem. Były kupione samochody ciężarowe. Wnioskodawca konsultuje wszystko z bratem. Firmą zarządza głownie <span class="anon-block">D. Ł.</span> <strong>
<!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">S. Ł.</span>, zeznania w-cy - na nagraniu CD – 000149 – 001214 k. 75, wiosek o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców spółka z ograniczoną odpowiedzialnością k. 35 – 37, uwierzytelniona kserokopia poświadczenia notarialnego k. 34, uwierzytelniona kserokopia umowy darowizny z 1.06.2013r. k. 30 - 32, księga udziałów <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> k. 29, 41, odpis pełny KRS k. 14 – 19/akta sprawy; pismo z 5.10.2022r. k. 48/akta ZUS). </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Powyższy stan faktyczny</strong>, uwzględniający wytyczne Sądu Apelacyjnego w Łodzi, Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. Fakty związane z przeniesieniem przez <span class="anon-block">D. Ł.</span> na rzecz <span class="anon-block">S. Ł.</span> udziałów w spółce Sąd ustalił na podstawie zeznań wnioskodawcy i świadka <span class="anon-block">S. Ł.</span>, którym dał wiarę. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie podniósł żadnych, skonkretyzowanych zarzutów co do poprawności ustalenia przez ZUS podstaw wymiaru składek w zaskarżonej decyzji.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Okręgowy zważył:</strong>
</p>
<p>Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Zgodnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 82;art. 82 ust. 1)">art. 82 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> (Dz. U. z 2021r., poz. 1285 ze zm.), jeżeli osoba prowadząca pozarolniczą działalność uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 66;art. 66 ust. 1)">art. 66 ust. 1</a>, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego tych tytułów odrębnie.</p>
<p>Zgodnie z art. 82 ust. 3 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2021r., jeżeli ubezpieczony prowadzący pozarolniczą działalność uzyskuje przychody z więcej niż jednego rodzaju działalności, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności, z zastrzeżeniem ust. 4.</p>
<p>Przedmiotem sporu była ocena, czy <span class="anon-block">D. Ł.</span> należy traktować jako prowadzącego jednoosobowo pozarolniczą działalność gospodarczą i jednocześnie jako wspólnik <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> Organ rentowy wywodził, że w okresie od 15.06.2011 - 31.12.2021, <span class="anon-block">D. Ł.</span> prowadził i uzyskiwał przychody z dwóch rodzajów pozarolniczej działalności, tj. pozarolniczej działalności gospodarczej <span class="anon-block">D. Ł.</span> NIP <span class="anon-block"> (...)</span> REGON <span class="anon-block"> (...)</span> oraz pozarolniczej działalności prowadzonej jako wspólnik jednoosobowej <span class="anon-block"> spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) SP. Z O.O.</span> NIP <span class="anon-block"> (...)</span> REGON <span class="anon-block"> (...)</span>, a umowa darowizny udziałów z 1.06.2013r., zawarta przez <span class="anon-block">D. Ł.</span> z bratem <span class="anon-block">S.</span> jest nieważna, bowiem nie została zachowana szczególna forma jej zawarcia.</p>
<p>W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom pełnomocnika wnioskodawcy, fakt późniejszego potwierdzenia podpisów u notariusza, nie skutkuje konwalidacją czynności zbycia udziałów z dnia 1.06.2013r. z datą sporządzenia umowy zbycia udziałów.</p>
<p>Jak stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 180;art. 180 § 1)">art. 180 §1 k.s.h.</a>, zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz jego zastawienie powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Jest to przepis szczególny w stosunku do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 890;art. 890 § 1)">art. 890§1 k.c.</a> który stanowi, że oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 890 § 1;art. 890 § 1 zd. 2)">§1 zd. 2</a> wskazującego, że jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Możliwość odrębnego uregulowania kwestii formy prawnej umowy darowizny wynika wprost z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 890;art. 890 § 2)">Art. 890§2 k.c.</a> stanowi, że wymóg zachowania formy aktu notarialnego dla umowy darowizny, nie uchybia przepisom, które ze względu na przedmiot darowizny wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron.</p>
<p>Wprowadzenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 180)">art. 180 k.s.h.</a> ustanawiającego formę szczególną zbycia (darowizny) udziałów - formę pisemną z podpisami notarialnie poświadczonymi, było uzasadnione zamiarem zapewnienia pewności obrotu udziałami, w tym zapobieżeniem możliwości antydatowania czynności ich zbycia. W stosunku do darowizny udziałów w spółce z o.o. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 180)">art. 180 k.s.h.</a> nie znajdzie zastosowania także tryb konwalidacji umowy darowizny przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 890;art. 890 § 1;art. 890 § 1 zd. 2)">art. 890§1 zd. 2 k.c.</a> Z uwagi na to, że ustawodawca nie przewidział w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 180)">art. 180 k.s.h.</a> odpowiednika <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 890;art. 890 § 1;art. 890 § 1 zd. 2)">art. 890§1 zd. 2 k.c.</a> - umowa darowizny udziałów w spółce z o.o. zawarta z naruszeniem przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 180)">art. 180 k.s.h.</a> formy prawnej jako czynność autonomicznie uregulowana co do formy prawnej nie stanie się ważna z chwilą jej wykonania.</p>
<p>Jak wynika z materiału dowodowego, ani Spółka ani strony umowy darowizny udziałów nie dokonały w odpowiednim czasie zgłoszenia zmiany po stronie osoby wspólnika spółki. Zarówno czynność poświadczenia notarialnego umowy darowizny, jak i wniosek do KRS zostały dokonane dopiero po złożeniu odwołania do Sądu, kilka lat po dacie zbycia udziałów w spółce.</p>
<p>Z tych względów, od 1.06.2013r., <span class="anon-block">D. Ł.</span> należało traktować jako jedynego <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Skoro zatem od 15.06.2011r., <span class="anon-block">D. Ł.</span> uzyskiwał przychody z dwóch rodzajów pozarolniczej działalności, tj. pozarolniczej działalności gospodarczej i pozarolniczej działalności jako wspólnik jednoosobowej <span class="anon-block"> spółki z o.o. (...)</span>, w okresie od 15.06.2011 – 31.12.2021, podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne <span class="anon-block">D. Ł.</span> powinny być w podwójnej wysokości,</p>
<p>Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14 </sup>§1 k.p.c.</a>, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie (pkt 1 wyroku).</p>
<p>O kosztach zastępstwa procesowego za pierwszą i drugą instancję, orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1))">art. 98§1 i 1<sup>
<!-- -->1 </sup>k.p.c.</a> w zw. z § 9 ust 2 w zw. z §10 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018.265 j.t. ze zm.) (pkt 2 wyroku).</p>
</div>