I ACa 1480/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 1480/23</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 21 grudnia 2023 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek</p> <p>Sędziowie: SSA Wojciech Żukowski</p> <p>SSA Zygmunt Drożdżejko</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2023 r. w Krakowie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">M. B. (1)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I C 594/17</p> <p> <strong> <!-- -->P o s t a n a w i a</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->uchylić zaskarżony wyrok i nakaz zapłaty, wydany w postępowaniu nakazowym przez Sąd Okręgowy w Krakowie w dniu 27 stycznia 2017 r., sygn. akt<span class="anon-block">(...)</span> i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, z pominięciem przepisów o postępowaniu nakazowym i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego i kasacyjnego. </strong> </p> <p>Sygn. akt : I ACa 1480/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->postanowienia z dnia 21 grudnia 2023r </strong> </p> <p>Strona powodowa <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block">M. B. (1)</span> , jako dłużnikowi rzeczowemu zobowiązania kredytowego zaciągniętego przez <span class="anon-block">A. Ł.</span> na podstawie <span class="anon-block">umowy nr (...)</span> z dnia 9 grudnia 2009r , domagał się wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym , którym zostanie potwierdzony obowiązek zapłaty przez pozwaną kwoty łącznej 795 945, 94 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu [ 14 grudnia 2016r ] do dnia zapłaty. Strona powodowa wskazywała w swoim żądaniu na ograniczenia odpowiedzialności pozwanej za dług w zakresie tak wysokości kwoty hipoteki oraz przedmiotu jego zaspokojenia. Bank domagał się również zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania.</p> <p>Jedynymi podstawami na której oparł żądanie wydania nakazu zapłaty był załączony do pozwu wyciąg z ksiąg banku z dnia 14 grudnia 2016r , stwierdzający podstawę odpowiedzialności pozwanej jako dłużnika rzeczowego , zakres tej odpowiedzialności [ do kwoty hipoteki umownej łącznej w wysokości 838 500zł ] oraz przedmiot z którego – jako wierzyciel - może zaspokoić swoją pretensje finansową [udział <span class="anon-block">M. B.</span> we współwłasności nieruchomości lokalowej położonej w <span class="anon-block">K.</span> przy ul <span class="anon-block">(...)</span> dla której prowadzona jest księga wieczysta nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>] oraz wezwanie pozwanej do zapłaty długu / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 485;art. 485 § 3)">art. 485 §3 kpc</a> w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia pozwu - k. 3-4 oraz 8-10 akt/</p> <p>Sąd Okręgowy w Krakowie , wydanym w oznaczonym sygnaturą <span class="anon-block">(...)</span>w postępowaniu nakazowym , nakazem zapłaty z dnia 27 stycznia 2017r uwzględnił żądanie strony pozwanej w całości/ k. 40 akt /.</p> <p>Po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego , w ramach którego w szczególności dokonał oceny zarzutów <span class="anon-block">M. B. (1)</span> , które podniosła wobec żądania banku , postulując uchylenie nakazu w całości o oddalenie powództwa , Sąd I instancji wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2018r, w sprawie oznaczonej sygnaturą I C 594/17 , utrzymał nakaz w całości w mocy oraz obciążył pozwaną pozostałą częścią kosztów procesu przy uwzględnieniu tych , które uprzednio zostały wskazane jako ją obciążające wobec strony przeciwnej , w tym orzeczeniu.</p> <p>Poza tym przyznał , ze środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz reprezentującego pozwaną pełnomocnika z urzędu - radcy prawnego- wynagrodzenie za udzielną pomoc prawną. / k. 193 akt/</p> <p>W tym miejscu należy wskazać , że z uwagi na przyczyny faktyczne i prawne , które zdecydowały o treści motywowanego postanowienia, uzasadnienie nie będzie obejmowało zrelacjonowania stanowisk prawnych Sądu Okręgowego w Krakowie , Sądu Apelacyjnego w Krakowie ani Sądu Najwyższego uzasadniających orzeczenia , które zostały dotąd wydane w sprawie. Przyczyny te bowiem powodują , że ich przytaczanie jest , z powodów teleologicznych, zbędne.</p> <p>Wystarczy wskazać ,iż Sąd Okręgowy uzasadniając wyrok z dnia 5 kwietnia 2018r., nie podzielił żadnego z argumentów , które pozwana powołała dla uzasadnienia swojego stanowiska zgodnie z którym jej odpowiedzialność rzeczowa za dług <span class="anon-block">A. Ł.</span> wobec <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> jest wyłączona w konsekwencji abuzywności części postanowień umowy kredytowej z 9 grudnia 2009r, prowadzących do nieważności tej czynności prawnej, w całości ab initio.</p> <p>Pozwana podnosiła , że w sytuacji nieważności umowy , która stanowiła źródło wierzytelności zabezpieczonej rzeczowo, także odpowiedzialności dłużnika o takim konsumenckim statusie jak ona , nie istnieje i to także w sytuacji , gdy dłużnik osobisty zawierał z umowę z <span class="anon-block"> (...) SA</span> w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.</p> <p>Stanowisko prawne Sądu Okręgowego potwierdził jako uzasadnione , Sąd Apelacyjny w Krakowie , który wyrokiem z dnia 12 listopada 2019r , wydanym w sprawie o sygnaturze <span class="anon-block">(...)</span>, oddalił apelację <span class="anon-block">M. B. (1)</span> , odstępując od obciążania dłużniczki rzeczowej kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz wygrywającej strony przeciwnej. Przyznał także , na rzecz reprezentującego ją także na tym etapie sporu pełnomocnika z urzędu - radcy prawnego- wynagrodzenie ze środków budżetowych Skarbu Państwa / k.248 akt/</p> <p>Na skutek skargi kasacyjnej pozwanej , Sąd Najwyższy , wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2023r , w sprawie oznaczonej sygnaturą <span class="anon-block">(...)</span> orzeczenie Sądu Apelacyjnego uchylił w całości i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego / k. 349 akt /.</p> <p>W ramach ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego strony , co do zasady , podtrzymywały dotychczasowe stanowiska przy czym pozwana podnosiła dodatkowo , że dla rozstrzygnięcia ma istotne znaczenie okoliczność , iż wobec dłużniczki osobistej <span class="anon-block">A. Ł.</span> - jako osoby [ już ] nie prowadzącej działalności gospodarczej- została ogłoszona upadłość konsumencka a Sąd upadłościowy ustalił plan spłaty jej zobowiązań potwierdzając , iż strona pozwana uzyskała w ramach postępowania upadłościowego zaspokojenie części swojej wierzytelności wynikającej z umowy z 9 grudnia 2009r. Ponadto zapłata przez upadłą określonych w planie kolejnych sum - zaspokajanych wobec wskazanych wierzycieli [ w tym strony powodowej ], w ratach doprowadzi do umorzenia pozostałych jej zobowiązań na warunkach wskazanych w tym orzeczeniu Sądu.</p> <p>Uzasadniane postanowienie zostało wydane jednak z zupełnie innych , nie podnoszonych przez strony ani nie rozważanych dotąd przez Sąd II instancji rozpoznający po raz pierwszy apelację <span class="anon-block">M. B. (1)</span> , powodów.</p> <p>Wyrok Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia 2018r , który po wydaniu przez Sąd Najwyższy orzeczenia kasatoryjnego i przekazaniu sprawy Sądowi II instancji do rozpoznania , podlega ponownej ocenie odwoławczej w granicach apelacji powódki i w granicach zaskarżenia, utrzymuje w całości w mocy nakaz zapłaty wydany uprzednio w postępowaniu nakazowym.</p> <p>Co istotne podstawą wydania orzeczenia nakazowego były dokumenty wymienione w ówcześnie obowiązującym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 485;art. 485 § 3)">art. 485 §3 kpc</a> albowiem <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> dochodził od powódki roszczenia na podstawie wyciągu ze swoich ksiąg , załączając do pozwu również wezwanie dłużniczki rzeczowej do zapłaty długu.</p> <p>Wskazany przepis ustawy procesowej został na podstawie art. 1 pkt 176/ lit c/ ustawy z dnia 4 lipca 2019r O zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">ustawy kodeks postępowania cywilnego</a> oraz niektórych innych ustaw [ DzU z 2019 poz. 1469 ] , uchylony z dniem 7 listopada 2019r.</p> <p>Sprawy pozostające w fazie rozpoznawania do których odnosiły się następstwa tej zmiany legislacyjnej , z mocy ustawy nowelizującej , zostały objęte m. in. hipotezą jej art. 11 ust. 2 pkt 4.</p> <p>Zgodnie z jego treścią, nieprawomocny wyrok , mocą którego chociażby w części utrzymano w mocy nakaz zapłaty , a od którego wniesiono apelację , jak również ten nakaz zapłaty w części, która podlegała rozpoznaniu , sąd odwoławczy z urzędu uchyla w całości postanowieniem , po czym przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z pomięciem przepisów o postepowaniu nakazowym.</p> <p>Zgodnie ze zdaniem ostatnim tego przepisu , postanowienie Sądu Odwoławczego może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym.</p> <p>Mimo kolejnych noweli ustawy procesowej , po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej [ ustawy z dnia 9 marca 2023r oraz z 7 lipca 2023r ] , zacytowany przepis nie nadal obwiązuje w niezmienionym brzmieniu.</p> <p>Wobec tego, z podanych wyżej powodów uznając , że orzeczenie poddane [ponownie] kontroli instancyjnej , spełnia wszystkie warunki ustawowe zastosowania tego przepisu, a orzeczenie kasatoryjne jest , także w zakresie jego formy , w tej sytuacji , obowiązkiem nałożonym przez ustawodawcę na Sąd Odwoławczy , Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji postanowienia , na jego podstawie.</p> </div>