III SA/Gd 228/25
Административные суды2025-07-03
Номер дела
III SA/Gd 228/25
Суд
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Дата решения
2025-07-03
Тип
Wyrok
Судьи
Adam OsikBartłomiej AdamczakJanina Guść
Правовое основание
Резолютивная часть
Oddalono skargę
Текст решения
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Adam Osik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2025 r. sprawy ze skargi I. O. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 7 marca 2025 r. nr OPES.906.42.2025.MJ w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku przeprowadził w dniu 26 stycznia 2024 r. kontrolę sanitarną w N. Sp. z o.o. w G. w zakresie wykonawstwa obowiązkowych szczepień ochronnych, która wykazała m.in., że F. W. (ur. [...] 2018 r.) miał wykonane wyłącznie szczepienia noworodkowe przeciwko gruźlicy BCG oraz wzw B - 1 dawka.
Mając na uwadze wyniki kontroli, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku (zwany dalej również: "PPIS") wystosował w dniu 16 lutego 2024 r. do I. O. – matki małoletniego, wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku szczepienia dziecka przeciwko: wzw B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelits, odrze, śwince, różyczce. W wezwaniu zakreślono termin 21 dni na stawiennictwo z dzieckiem w gabinecie szczepień ww. Przychodni w celu uzupełnienia obowiązkowych szczepień ochronnych lub udokumentowanie szczepień wykonanych w innym gabinecie, ewentualnie przedstawienie zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwskazaniach do wykonania szczepień. Wezwanie zostało doręczone w dniu 1 marca 2024 r.
Rodzice małoletniego – I. O. i W. W., odpowiadając na wezwanie, w piśmie datowanym na dzień 13 marca 2024 r. poinformowali, że w marcu 2024 r. w Przychodni brak jest wolnych miejsc do wykonania szczepień.
W dniu 21 sierpnia 2024 r. wpłynęła informacja z Przychodni [...], że u F. W. nie wykonano zaległych szczepień, przy braku przeciwwskazań. W dniu 26 sierpnia 2024 r. PPIS wystosował do I. O. upomnienie w związku z niedopełnieniem obowiązku szczepień dziecka przeciwko: wzw B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelits, odrze, śwince, różyczce. Przedmiotowe upomnienie zostało doręczone w dniu 13 września 2024 r.
W piśmie z dnia 5 lipca 2024 r. rodzice małoletniego poinformowali, że 15 kwietnia 2024 r. zrealizowali obowiązek wynikający z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.), dalej jako: "u.z.z.ch.", udając się do POZ w celu rozpoczęcia przez lekarza procedury kwalifikacyjnej, jednakże lekarz nie określił w sposób jednoznaczny wykonalności obowiązku poddania dziecka szczepieniu. Przedłożyli do akt zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym stwierdzające brak przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego u małoletniego.
Po wystosowaniu do rodziców dziecka pism informujących o podstawach prawnych obowiązku szczepienia, PPIS przeprowadził w dniu 18 października 2024 r. kontrolę w N. Sp. z o.o. w G. w zakresie wykonawstwa obowiązkowych szczepień ochronnych, która wykazała m.in., że małoletni miał wykonane wyłącznie szczepienia noworodkowe przeciwko gruźlicy BCG oraz wzw B - 1 dawka oraz że brak jest przeciwwskazań w karcie uodpornienia.
W świetle powyższego PPIS w dniu 24 października 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] oraz przesłał do Wojewody Pomorskiego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec I. O. celem wyegzekwowania obowiązku poddania dziecka – F. W. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko.
Wojewoda Pomorski postanowieniem z 19 listopada 2024 r. nałożył na I. O. grzywnę w celu przymuszenia w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
W dniu 19 grudnia 2024 r. do PPIS wpłynęły, przekazane przez Wojewodę Pomorskiego, zarzuty I. O. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu zarzutów wskazano, że obowiązek został wykonany, albowiem 15 kwietnia 2024 r. stawiono się z dzieckiem w przychodni celem poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu przed szczepieniem. Zdaniem zobowiązanej obowiązek jest niewymagalny z uwagi na zastrzeżenia dotyczące badania kwalifikacyjnego. Dziecko zostało skierowane na badanie specjalistyczne w celu sprawdzenia, czy ma alergie wziewne i pokarmowe, zatem istniały podstawy do długotrwałego odroczenia szczepień. Lekarz nadto nie wykluczył wszystkich przeciwwskazań do stosowania szczepionki, nie wystawił zaświadczenia zgodnego z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, nie poinformował o wszystkich powikłaniach po podaniu szczepionki, nie sporządził indywidualnego kalendarza szczepień. Zdaniem zobowiązanej brak możliwości wykluczenia przeciwwskazań czyni obowiązek szczepienia niewykonalnym.
Postanowieniem z 10 stycznia 2025 r. Wojewoda Pomorski zawiesił postępowanie egzekucyjne z uwagi na wniesienie zarzutów.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku postanowieniem z 23 stycznia 2025 r. nr OPE.9027.12.2024.JM.45.2 oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
PPIS wskazał, że zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień przez wskazanie przez zobowiązanego kwestii istnienia przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych, pominięcia obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, braku wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, nieudzielenia informacji o wszystkich możliwych powikłaniach po podaniu szczepionki oraz braku indywidualnego kalendarza szczepień, nie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest podstaw prawnych do przeprowadzenia wobec kwalifikowanego dziecka testów alergicznych na wystąpienie niepożądanych reakcji poszczepiennych, jak i uzależniania zgody na szczepienie od uzyskania oświadczenia lekarza w zakresie wykluczenia wszelkich przeciwwskazań do szczepienia. U małoletniego lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Lekarskie badanie kwalifikacyjne do szczepień nie dało więc podstaw do jego odroczenia. Za takowe uznać bowiem nie można wydanego skierowania na badania laboratoryjne przy jednoczesnym zapisie w dokumentacji o zakwalifikowaniu pacjenta do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień w dniu wizyty oraz o braku przeciwwskazań do przeprowadzenia szczepienia. Dziecko w dniu 15 kwietnia 2024 r. zostało zakwalifikowane do szczepienia. Natomiast kalendarz szczepień ustala lekarz z uwzględnieniem wieku i stanu zdrowia dziecka. Organ wskazał również na regulacje ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia wykonawczego, precyzującego rodzaje szczepień i etapy życia dziecka, w jakich są one realizowane.
Na powyższe postanowienie I. O. wniosła zażalenie do Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, podtrzymując w nim swe stanowisko o braku wymagalności obowiązku szczepień w związku ze skierowaniem dziecka do laboratorium w celu sprawdzenia, czy ma alergie wziewne i pokarmowe oraz w związku z nieprawidłowym przeprowadzeniem badania kwalifikacyjnego.
Postanowieniem z dnia 7 marca 2025 r. nr OPES.906.42.35.2025.MJ Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej także jako "PPWIS") utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia wyjaśnił, że brak wymagalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego, trwałe lub czasowe przyczyny, przez które nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.
Organ wskazał, że strona przedłożyła PPIS zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym z 15 kwietnia 2024 r. wraz ze skierowaniem na badania laboratoryjne z 15 kwietnia 2024 r. W zaświadczeniu nie stwierdzono przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego. Zaświadczenie było zgodne z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2023 r., poz. 2077) – dalej "rozporządzenie z 2023 r.". Strona po przeprowadzeniu badań laboratoryjnych i wizycie u lekarza nie przedstawiła zaświadczenia o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonaniu szczepień ochronnych dziecka.
Organ wskazał, że obowiązek zaszczepienia dziecka wynika wprost z przepisów prawa. Obowiązek poddania się szczepieniom został wyrażony w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 5 ust. 2 w zw. z art. 17 u.z.z.ch. w związku z przepisami ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. 2023 r. poz. 1545 ze zm.). Jednocześnie art. 17 ust. 10 pkt 1 i 4 u.z.z.ch. nakłada na ministra właściwego do spraw zdrowia obowiązek określenia, w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, a także sposób przeprowadzania szczepień ochronnych.
W związku z powyższym zostało wydane ww. rozporządzenie 2023 r. Zgodnie z jego § 3 ust. 2 schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek oraz terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia.
Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 u.z.z.ch. osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu, którym jest obowiązkowe szczepienie ochronne. Organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazywano, że ustawa nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne.
Organ wskazał, że do obowiązków lekarza należy ocena bezpieczeństwa przeprowadzenia szczepienia z punktu widzenia indywidualnego pacjenta. Żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza obowiązku przeprowadzania testów np. w kierunku ewentualnych alergii na substancje znajdujące się w szczepionkach. Inaczej będzie jednak w sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy lub opiekun faktyczny poinformuje lekarza, że dziecko faktycznie jest uczulone na konkretne składniki, wówczas do lekarza posiadającego takie szczególne informacje będzie należało upewnienie się, czy w skład szczepionki tenże składnik nie wchodzi i wówczas również lekarz decyduje czy dziecko może być zaszczepione czy ewentualnie odroczyć szczepienie.
Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. II OSK 933/16, że jedynie lekarz jest uprawniony do oceny możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych. Wierzyciel nie ma zatem obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia.
Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku wątpliwości co do składu, sposobu produkcji i działania danej szczepionki pytania można kierować do producenta danej szczepionki, odpowiednie informacje można też znaleźć w Charakterystyce produktu leczniczego. Kwestie związane z dopuszczeniem danej szczepionki na rynek, wątpliwości co do jej szkodliwości, informacje obejmujące działania niepożądane - zagadnienia te należą do kompetencji i działalności Prezesa Urzędu Rejestracji Leków. Wątpliwości co do doboru i zasad dystrybucji szczepionek może wyjaśnić Minister Zdrowia oraz podmioty odpowiedzialne za dystrybucję i przechowywanie szczepionek.
I. O. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzuciła mu:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku na dzień wszczęcia postępowania, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwskazań, brak ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień, odroczenie terminu wykonania obowiązku;
2. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a." w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, poprzez brak zawarcia w treści upomnienia zagrożenia skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia w przypadku niewykonania zobowiązania;
3. naruszenie art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – dalej jako: "k.p.a.", poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ drugiej instancji do zarzutów skarżącej;
4. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku i brak jego tożsamości z obowiązkiem określonym w upomnieniu;
5. naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez brak rozpoznania przez organ drugiej instancji zarzutów skarżącej i ograniczenie się do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów z zakresu szczepień ochronnych;
6. naruszenie art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;
7. naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała na brak spójności pomiędzy obowiązkiem określonym w upomnieniu i tytule wykonawczym. Zdaniem skarżącej, wierzyciel wystawiając upomnienie nie określił dawek poszczególnych szczepień, jak również w sposób nieprawidłowy zdefiniował obowiązek. Zarówno obowiązek określony w upomnieniu, jak i tytule wykonawczym wzywa do wykonania szczepień, które nie istniały tak w Programie Szczepień Ochronnych, jak i obecnie w Harmonogramie Szczepień, stanowiącym załączniku nr 1 do rozporządzenia z 2023 r. Nie istnieje w tym akcie prawnym szczepienie przeciwko poliomyelitis, czy śwince. Są to odpowiednio szczepienia zdefiniowane jako ostre nagminne porażenie dziecięce, (poliomyelitis) i nagminne zapalenie przyusznic (świnka).
Odnosząc się do podstawy faktycznej określenia wymagalności obowiązku skarżąca podniosła, że wymagalność tę może określić jedynie lekarz. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że obowiązek został przez stronę wykonany w całości poprzez stawiennictwo z małoletnim na lekarskie badanie kwalifikacyjne. Małoletni został skierowany do badania w celu wykluczenia alergii i powinien zostać odroczony od obowiązku do czasu wizyty w poradni specjalistycznej.
Jednocześnie skarżąca podniosła, że organ odwoławczy, odnosząc się do zażalenia, dokonał własnej interpretacji jej zarzutów i pominął istotne kwestie niezbędne do właściwego rozstrzygnięcia sprawy, a dotyczące nieprawidłowości w prowadzeniu sprawy oraz rażących błędów tytułu wykonawczego. Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przytacza przepisy dotyczące podstawy prawnej obowiązku, których skarżąca nie kwestionuje. Natomiast wskazana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku jest niepełna, a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w ogóle nie odnosi się do złożonych przez skarżącą zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektora Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 20 czerwca 2025 r. skarżąca wyjaśniła, że nie doszło do ponownej wizyty u lekarza ani oceny wyników badań przez lekarza. Lekarz wydał zaświadczenie o zakwalifikowaniu dziecka do szczepienia pomimo skierowania do dalszej diagnostyki specjalistycznej. Skoro nie przeprowadzono pełnej diagnostyki, ani nie dokonano ponownej oceny dziecka, to nie mogło dojść do skutecznej kwalifikacji, a tym samym obowiązek szczepienia nie stał się wymagalny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów, stwierdził, że nie narusza ono przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego w stopniu, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 marca 2025 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art.33 § 2 u.p.e.a.).
Przepis art. art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
Postępowanie dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33-35 u.p.e.a. jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, w której orzeczono o określonym obowiązku, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego (w realiach sprawy - strony skarżącej).
W niniejszej sprawie, strona skarżąca wniosła zarzuty związane z prowadzeniem przez Wojewodę Pomorskiego postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym nr [...] dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym - poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Strona skarżąca podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. a u.p.e.a) z uwagi na istnienie przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych, pominięcie obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, nieudzielenie informacji o wszystkich możliwych powikłaniach po podaniu szczepionki oraz brak indywidualnego kalendarza szczepień.
O braku wymagalności obowiązku decyduje określona kategoria zdarzeń, na co wskazuje treść art. 33 § pkt 6 lit. a i b u.p.e.a., w świetle którego, należą do nich takie okoliczności jak: odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Dopuszczenie w tym samym przepisie (pod lit. c) kwalifikacji braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż określona w lit. a i b, musi mieć zatem charakter tego rodzaju co wymienione w tym przepisie. Przykładowo do tych okoliczności należy zaliczyć takie zdarzenie, jak wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ.
Skarżąca w swym zarzucie podnosiła pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, czy też nieudzielenie informacji o wszystkich możliwych powikłaniach po podaniu szczepionki.
Podkreślić należy, że przepis art. 17 ust. 2 i ust. 4 u.z.z.ch. odnosi się do lekarskiego badania kwalifikacyjnego. W postanowieniach prawidłowo wskazano, że wierzyciel nie ma obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia. Kwestie te leżą w gestii lekarza przeprowadzającego kwalifikację do szczepienia i samo szczepienie.
W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.ch. osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.ch., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.ch.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.).
Organ prawidłowo ocenił, że badanie kwalifikacyjne poprzedza obowiązkowe szczepienie ochronne i stanowi element obowiązkowego szczepienia ochronnego. Brak jest podstaw do interpretacji, że lekarskie badanie kwalifikacyjne (jego wynik) jest przesłanką, od której zależy powstanie wymagalności obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Również brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia nie świadczy o niewymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka. Obowiązek zaszczepienia dziecka obejmuje stawienie się z dzieckiem na szczepienie i poddanie dziecka szczepieniu w razie braku medycznych przeciwwskazań. Obowiązek zaszczepienia dziecka z mocy prawa poprzedzony jest badaniem kwalifikacyjnym i związanym z nim konsekwencjami. Procedura poprzedzająca szczepienie jest niezbędnym elementem wstępnym a nie istotą obowiązku.
Wskazać także należy, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.ch., skonkretyzowany został w rozporządzeniu rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydanym na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.ch., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia.
Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne.
W upomnieniu oraz w tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, na brakujące szczepienia ochronne u F. W. Wskazane szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia.
Jak wskazano wyżej, w rozporządzeniu określone zostały grupy osób, które ze względu na wiek lub inne okoliczności, obowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym.
W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek:
1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy,
2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi,
3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae,
4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis),
5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce,
6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy,
7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.
Z powyższego wynika, że obowiązek wykonania określonych szczepień ochronnych u dziecka strony skarżącej istnieje i w dacie wystawienia tytułu wykonawczego znajdował oparcie w przepisach ustawy oraz rozporządzenia z 2023 r., w którym załącznik nr 1 określa schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy poza sporem pozostaje, że dziecko strony skarżącej nie zostało zaszczepione przeciw: wzw typu B (II i III dawka), błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu braku indywidualnego kalendarza szczepień, wskazać należy, kalendarz szczepień jest sporządzany przez lekarza w związku z faktem niezaszczepienia dziecka w okresie wynikającym z obowiązującego Programu Szczepień Ochronnych. Sporządzenie tego kalendarza jest zatem wynikiem braku realizacji zaszczepienia dziecka w obowiązujących powszechnie terminach. Kalendarz taki dotyczy już wymagalnego obowiązku zaszczepienia dziecka, jego treść nie wpływa na przymiot wymagalności obowiązku. Celem indywidualnego kalendarza szczepień jest wykonanie szczepień w odpowiednich, zgodnie z wiedzą medyczną, terminach, uwzględniających wiek i stan dziecka oraz kumulację szczepień, a nie przesunięcie terminu szczepień wynikających z obowiązującego Programu Szczepień Ochronnych. Nadto wskazać należy, że sporządzenie przez lekarza kalendarza szczepień następuje w przypadku gdy rodzic wyraża wolę zaszczepienia dziecka, jedynie w sytuacji przyjęcia pierwszej dawki szczepienia celowe jest bowiem ustalenia terminu kolejnych szczepień.
Ponieważ obowiązek dotyczący poddania dziecka szczepieniu przeciwko wymiennym wyżej chorobom nie został dopełniony, PPIS przesłał skarżącej upomnienie na podstawie art. 15 § 1 i 4 u.p.e.a., w którym wezwał skarżącą do niezwłocznego rozpoczęcia obowiązkowych szczepień ochronnych. Wbrew twierdzeniom skarżącej upomnienie zawiera zagrożenie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w razie niewykonania wskazanego w nim obowiązku. Pominięcie terminu 7-dniowego i zastąpienie go terminem niezwłocznym nie było prawidłowe, niemniej wadliwość ta nie mogła wywołać żadnych negatywnych skutków dla strony skarżącej, która miała świadomość obowiązku wykonania szczepienia i wszczęcia egzekucji w razie braku niezwłocznego spełnienia obowiązku.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego braku doręczenia upomnienia wskazać należy, że zarzut ten nie jest uzasadniony i słusznie organ odwoławczy podzielił w tym zakresie stanowisko organu pierwszej instancji.
Skarżąca dopiero w skardze podniosła okoliczność odmiennej nazwy szczepień w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych i upomnieniu. W związku z tym organy nie ustosunkowały się do tej kwestii. Strona skarżąca podniosła, że obowiązek określony przez wierzyciela w upomnieniu, jak i tytule wykonawczym wzywa skarżącą do wykonania szczepień, które nie istniały zarówno w Programie Szczepień Ochronnych, jak i obecnie w Harmonogramie Szczepień, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia z 2023 r., skoro w powyższym akcie prawnym nie istnieją takie szczepienia jak świnka i poliomyelitis. Zarzut taki nie został sformułowany w zarzutach zatem nie podlegał ocenie organów. Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że nazwy zastosowane przez organ są powszechnie używane jako skrótowe określenia chorób i ich tożsamość z chorobami wymienionymi w rozporządzaniu nie budzi żadnych wątpliwości.
Wskazać należy, że po stwierdzeniu, że pomimo wystosowania do skarżącej upomnienia, dziecko nie zostało poddane szczepieniom. Skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek zaświadczenia o przeciwwskazaniach do wykonania szczepień u dziecka, zaś w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarskie o braku takich przeciwwskazań. Bez znaczenia pozostaje jednoczesne skierowanie dziecka na badania laboratoryjne w celu ewentualnego stwierdzenia alergii wziewnych lub pokarmowych, skoro lekarz nie potraktował takiego skierowania jako podstawy do stwierdzenia przeciwwskazań do przystąpienia do szczepień ochronnych. Skierowania na badania laboratoryjne nie można utożsamiać ze skierowaniem na konsultacje specjalistyczne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca od dnia skierowania na ww. badania laboratoryjne w dniu 15 kwietnia 2024 r. do czasu skierowania w dniu 24 października 2024 r. przez PPIS do organu egzekucyjnego tytułu wykonawczego w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie przedstawiła wyników ww. badania laboratoryjnego.
Podsumowując, w aktach sprawy nie znajduje się dokumentacja lekarska, o jakiej mowa w przepisach ustawy i rozporządzenia wskazująca na odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka strony skarżącej. Takie dokumentacji strona nie dołączyła też do skargi. W ocenie sądu, w okolicznościach sprawy wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego oraz wystąpienie przez wierzyciela do organu właściwego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego było uzasadnione. Z akt sprawy nie wynika, by w przypadku małoletniego stwierdzone zostały przeszkody do wykonania szczepień. Skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, z którego wynikałoby, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego bądź orzekania przez organy egzekucyjne lekarz stwierdził przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego.
Podkreślić należy, na co zwracał uwagę w organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na odroczenie terminu wykonania.
W odniesieniu do podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wskazać należy, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". W przepisie art. 17 ust. 2 ustawy wskazano ponadto, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i jest on bezpośrednio wykonalny. Uchybienie temu obowiązkowi powoduje konieczność jego wyegzekwowania.
Ze wskazanych przepisów wynika norma ustanawiająca prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Określa ona wszystkie istotne cechy tego obowiązku, to jest podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie aprobuje i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z prawa do odmowy wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych z odwołaniem się do art. 16 ustawy z dnia z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 849 ze zm.). Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, art. 16 tej ustawy znajduje zastosowanie, jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej (art. 15). Taką zaś odrębną ustawą jest m.in. ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, która przewiduje obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym. Ustawa ta nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, wręcz przeciwnie – statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Oznacza to, że ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. stanowi lex specialis w zakresie możliwości odmowy poddania się szczepieniu ochronnemu w stosunku do ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (zob. w tej materii m.in.: wyroki NSA: z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 338/13 oraz z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1509/13).
W orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. w tej materii m.in. wyrok NSA z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19) wskazano również, że konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Ustrojodawca w art. 68 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.) nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) obowiązane jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Tak dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ale zwłaszcza by chronić prawa dziecka, których zabezpieczenie zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). W tego rodzaju sprawach zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Tak jak wyjaśniono, obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia (por. NSA w wyrokach z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19 oraz z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2546/18).
Należy wskazać, że normy prawne przyjęte za podstawę formułowania ustawowego obowiązku wykonania obowiązkowych były przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 (Dz. U. z 2023 r. poz. 909) stwierdził, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, z późn. zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Jakkolwiek Trybunał wskazał, że komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy, to Trybunał wyraźnie wskazał w uzasadnieniu cyt. wyroku, że powyższe stanowisko nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym i dlatego - jak zaznaczył Trybunał - konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Podkreślenia wymaga, że regulacja objęta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 dotyczy szczególnie istotnej ze względów społecznych i medycznych kwestii zapobiegania chorobom zakaźnym. Prawidłowa realizacja szczepień ochronnych zapewnia wysoki odsetek osób posiadających odporność przeciw chorobom zakaźnym, a tym samym zmniejsza ryzyko szerzenia się tych chorób. Na powyższe okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny wyjaśniając, że cyt. wyrok nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wbrew zarzutom postawionym w skardze, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 7a, art. 15, art. 77, art. 80, art. 81a, art. 107 § 3, art. 124 § 2 i art. 144 k.p.a. W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień, a organ odwoławczy w niezbędnym zakresie ustosunkował się do zarzutów zażalenia.
Należy zaznaczyć, że obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców obowiązek poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Strona skarżąca, jako rodzic nie wywiązała się z tego obowiązku i jednocześnie nie przedstawiła lekarskich przeciwwskazań stwierdzających konieczność długotrwałego odroczenia szczepień dziecka. Wskutek tego dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko chorobom zakaźnym wymienionym w rozporządzeniu. Obowiązek poddania się szczepieniom wynika wprost z ustawy, a więc zgoda szczepionego, bądź jego przedstawiciela ustawowego jest zbędna, a poddanie się szczepieniu jest spełnieniem obowiązku ustawowego. Jak stanowi art. 95 § 3 k.r.o. – władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny i poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b u.z.z.ch., by jednocześnie chronić prawa dziecka, których ochronę przewidziano w art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3542/15).
W ocenie Sądu, organy administracji słusznie uznały, że zarzut podniesiony przez stronę skarżącą nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił wniesioną skargę, jako niezasadną.
Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl.