I OSK 1304/09

SENTENCJA Dnia 30 września 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.H. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2009 roku sygn. akt I SA/Wa 94/09 odrzucającego skargę K.H. na pismo Ministra Skarbu Państwa z dnia 31 lipca 2008 roku nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r. odrzucił skargę K.H. na pismo Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2008 roku nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że K.H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na warunkową zgodę Ministra Skarbu Państwa z dnia 31 lipca 2008 r. zezwalającą na sprzedaż przez Likwidatora Polsko - Włoskiej Fundacji Promocji Zdrowia im. Św. Rafała z siedzibą w Krakowie nieruchomości położonych w Krakowie oznaczonych jako działki nr [...] i [...] na rzecz K.H. W uzasadnieniu skargi K.H. podniósł, że jako uprawniony z umowy przedwstępnej, zawartej w dniu 12 sierpnia 2005 r., a dotyczącej sprzedaży przedmiotowego gruntu, wobec niewniesienia przez Fundację sprzeciwu, pragnie skorzystać z trybu zaskarżenia warunkowej zgody Ministra na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wskazał, że zgoda Ministra jako akt administracyjny narusza jego interes prawny, ponieważ zmienia w sposób diametralny cenę zaakceptowaną przez strony w umowie przedwstępnej, a uzgodnioną wcześniej z udziałem przedstawiciela Ministra Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej odrzucenie bądź o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarga jest niedopuszczalna. Sąd I instancji uznał, że objęta skargą K.H. zgoda Ministra Skarbu Państwa z dnia 31 lipca 2008 r., z mocy przepisu szczególnego (art. 5c ust. 5 i 6 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa) jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c., przekazaną do właściwości sądowi powszechnemu (art. 2 § 1 k.p.c.) i jako taka pozostaje poza zakresem właściwości sądu administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł K.H. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 59 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 5c ust. 4, 5 i 6 ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa. Nadto zarzucono naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący podkreślił, że możliwość skorzystania z drogi postępowania przed sądem powszechnym przysługuje jedynie fundacji, a tymczasem kontrahent fundacji zostaje pozbawiony ochrony prawnej. W ocenie skarżącego, przepisy stwarzają sytuację, w której wykonanie umowy zawartej pomiędzy złożoną przez Skarb Państwa fundacją, a podmiotem prywatnym, zależy od treści aktu administracyjnego wydanego przez ministra. Zgoda stanowiąca treść tego aktu należy do zakresu administracji publicznej, a akt dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, zgoda Ministra Skarbu Państwa wydawana na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 j.t.), to akt nadzoru właścicielskiego, sprawowanego w sferze gospodarczej, w stosunku do fundacji będącej państwową osobą prawną, podejmowany przez Ministra Skarbu Państwa działającego jako przedstawiciel ustawowy Skarbu Państwa. Akt ten z woli ustawodawcy, podlega - po wyczerpaniu drogi administracyjnej - ochronie sądowej, ale sądu powszechnego, realizowanej w postępowaniu cywilnym, na skutek wniesienia odwołania przez fundację. Taki tryb zaskarżenia wynika wyraźnie ze stosowanych odpowiednio w tego rodzaju sprawach przepisów art. 5c ust. 4-6 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 493 ze zm.). Przepisy te przewidują rozpatrywanie odwołania na podstawie przepisów części pierwszej, księgi drugiej tytułu II działu IVa Kodeksu postępowania cywilnego (w postępowaniu nieprocesowym dotyczącym spraw z zakresu przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego). Jednocześnie nie sposób odmówić słuszności skardze kasacyjnej w zakresie w jakim wskazuje ona, że opisany powyżej tryb odwoławczy ma zastosowanie wyłącznie do państwowej osoby prawnej ubiegającej się o zgodę na rozporządzenie nieruchomością. Nie oznacza to jednak, że zgoda wyrażana przez ministra w trybie art. 59 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Określone w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) akty i czynności nastręczają pewne problemy z ich scharakteryzowaniem. Nie ulega jednak wątpliwości, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem bądź zaniechaniem organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. W niniejszym przypadku taki związek nie istnieje, chociażby z tego powodu, że przysługujące skarżącemu uprawnienia nie wynikają z przepisu prawa, lecz ze stosunku o charakterze cywilnoprawnym. W niniejszej sprawie, w pewnym uproszczeniu, zawiązane zostają dwa stosunki prawne. Z jednej strony istnieje ów akt nadzoru właścicielskiego, sprawowanego w sferze gospodarczej, w stosunku do fundacji będącej państwową osobą prawną, którego kontrola sądowa została powierzona sądowi powszechnemu, a legitymacja do jej wszczęcia państwowej osobie prawnej. Z drugiej zaś strony mówić należy o stosunku o charakterze cywilnoprawnym, który wynika z umowy przedwstępnej zawartej między skarżącym a państwową osobą prawną. Nie ulega wątpliwości, że skarżącemu przysługują w tej sytuacji wszelkie roszczenia związane z realizacją umowy przyrzeczonej, które dochodzone mogą być na drodze postępowania cywilnego. Mając powyższe na uwadze, sprawę niniejszą Sąd I instancji zasadnie zaliczył do kategorii spraw nienależących do właściwości sądu administracyjnego. Konsekwencją takiego stanu rzeczy była konieczność odrzucenia skargi stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym nie sposób mówić o naruszeniu przez Sąd I instancji przepisów powołanych jako podstawy skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.