III AUa 701/23
Суды общей юрисдикции2025-03-12
Номер дела
III AUa 701/23
Дата решения
2025-03-12
Тип
SENTENCE
Судьи
Wiesława Stachowiak (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->III AUa 701/23</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 12 marca 2025 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<p> Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak</p>
<p>Protokolant: Beata Tonak</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span>
</strong>
</p>
<p>przy udziale ubezpieczonego <span class="anon-block">J. L.</span>
</p>
<p>o podstawę wymiaru składek</p>
<p>na skutek apelacji <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o. o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p>
<p>z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt VIII U 1517/22</p>
<p>1.
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I.1 oraz poprzedzającą go decyzję i stwierdza, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne i składkę na to ubezpieczenie, z tytułu wykonywania przez <span class="anon-block">J. L.</span> umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">P.</span>, w okresie od stycznia 2016 r. do kwietnia 2016 r. oraz od kwietnia 2019 r. do grudnia 2019 r., stanowią kwoty zadeklarowane przez płatnika składek.</p>
<p>2.
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II.1. oraz poprzedzającą go decyzję i stwierdza, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne, z tytułu zatrudnienia <span class="anon-block">J. L.</span> na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span>, w okresie od stycznia 2016 r. do kwietnia 2016 r. oraz od maja 2019 r. do grudnia 2019 r., stanowią kwoty zadeklarowane przez płatnika składek.</p>
<p>3.
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I.2. i II.2 i obciąża pozwanego kosztami postępowania w zakresie poniesionym.</p>
<table>
<colgroup>
<col width="247"/>
<col width="249"/>
<col width="247"/>
</colgroup>
<tr>
<td> </td>
<td>
<p>Wiesława Stachowiak</p>
</td>
<td> </td>
</tr>
</table>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 8 lipca 2022 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> stwierdził, że podstawa wymiaru składek oraz kwota składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne dla <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">J. L.</span>
</strong> z tytułu zawarcia umowy zlecenia z płatnikiem składek: <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> w okresie od 1/2016 do 4/2016 oraz od 4/2019 do 12/20319 wynosi 0,00 złotych.</p>
<p>Decyzją z dnia 8 lipca 2022 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span>, stwierdził, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, a także na ubezpieczenie zdrowotne dla <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">J. L.</span>
</strong> z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> wynosi kwoty szczegółowo opisane w treści decyzji.</p>
<p>Odwołanie od powyższych decyzji złożyła <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt VIII U 1517/22) i <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt VIII U 1549/22).Odwołujące spółki wniosły o zmianę zaskarżonych decyzji poprzez stwierdzenie, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne wskazane przez płatnika składek jest w prawidłowej wysokości.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołania pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w <span class="anon-block">P.</span> wniósł o ich oddalenie oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach.</p>
<p>Zarządzeniem z dnia 20 października 2022 r. Przewodnicząca połączyła sprawę sygn. VIII U 1549/22 ze sprawą sygn. VIII U 1517/22 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. VIII U 1517/22.</p>
<p>Ubezpieczony <span class="anon-block">J. L.</span> poparł stanowisko odwołujących.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Wyrokiem z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt VIII U 1517/22 Sąd Okręgowy w Poznaniu: </strong>
</p>
<p>I. 1. oddalił odwołanie od decyzji z 8 lipca 2022 roku, nr <span class="anon-block"> (...)</span>,</p>
<p>2. zasądził od odwołującej spółki <span class="anon-block">(...)</span> spółka z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w <span class="anon-block">P.</span> kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego;</p>
<p>II. 1. oddalił odwołanie od decyzji z 8 lipca 2022 roku, nr <span class="anon-block"> (...)</span>,</p>
<p>2. zasądził od odwołującej <span class="anon-block"> spółki (...) spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w <span class="anon-block">P.</span> kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:</span>
</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> rozpoczęła działalność gospodarczą na podstawie umowy spółki zawartej w dniu 23 kwietnia 2002 roku. Przedmiotem działalności są usługi detektywistyczne i ochroniarskie, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa. Faktycznie spółka prowadzi również działalność w zakresie świadczenia usług portierskich i parkingowych. Spółka prowadzi działalność na terenie całego kraju. Wspólnikami spółki są małżonkowie: <span class="anon-block">B. S.</span> i <span class="anon-block">K. S. (1)</span>, który pełni funkcję Prezesa Zarządu Spółki.<span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> powstała 30 lipca 2008 roku. Przedmiotem działalności są usług detektywistyczne i ochroniarskie, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa. Działalność jest prowadzona na terenie całego kraju. Wspólnikami spółki są małżonkowie: <span class="anon-block">K. P.</span> (córka <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">S.</span>) i <span class="anon-block">J. P.</span> (zięć <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">K. S. (2)</span>), który pełni również funkcję Prezesa Zarządu Spółki.</p>
<p>Powstała w lipcu 2008 roku <span class="anon-block"> spółka (...)</span> z dniem 1 grudnia 2009 roku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 231;art. 3)">art. 231 art. 3 k.p.</a>, część zakładu pracy, w tym pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę <span class="anon-block"> (...)</span> została przejęta przez innego pracodawcę tj. <span class="anon-block"> (...)</span> w związku z racjonalizacją procesów świadczonych usług. W ten sposób spółki podzieliły między siebie określone rodzaje świadczonych usług ochroniarskich oraz niektórzy z pracowników zatrudnieni dotychczas na podstawie umowy o pracę w <span class="anon-block"> (...)</span> i świadczący usługi portierskie lub parkingowe w reżimie pracowniczego zatrudnienia, kontynuowali zatrudnienie pracownicze w <span class="anon-block"> (...)</span>. Jednocześnie pracownicy przejęci przez <span class="anon-block"> (...)</span> zawarli umowy zlecenia na usługi portierskie lub parkingowe i dalej świadczyli ten rodzaj usług na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> , ale już w ramach umowy zlecenia.</p>
<p>Obie odwołujące spółki prowadzą działalność gospodarczą pod tym samym adresem w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span> w dniu 23 grudnia 2013 roku zawarła z <span class="anon-block"> (...)</span> umowę wspólnego świadczenia usług i dostaw na rzecz podmiotów trzecich na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawy Prawo zamówień publicznych</a>. Na mocy zawartej umowy odwołujące spółki zobowiązały się do wspólnego ubiegania się i świadczenia usług oraz dostaw na rzecz podmiotów trzecich – każda w zakresie swojej działalności oraz do udostępnienia wiedzy, technicznego doświadczenia, potencjału technicznego i ekonomicznego oraz osób zdolnych do wykonania zamówień w celu wspólnego oferowania i świadczenia usług na rzecz zamawiającego. Odwołujący postanowili również, że do reprezentacji stron w trakcie realizacji umów, jeżeli będzie wymóg zamawiających np. stosowania jednolitego oznakowania, umundurowania, używany będzie znak towarowy <span class="anon-block"> (...)</span>. Każda ze stron umowy jest uprawniona do zysków osiągniętych w związku z realizacją przyporządkowanej jej części zamówienia i zobowiązania do poniesienia ewentualnych strat bez przepływu jakichkolwiek korzyści między stronami z tytułu świadczenia usług lub dostaw przez każdą ze stron na rzecz zamawiających.</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. i <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w ramach konsorcjum występowały pod logo <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>W okresie objętym zaskarżoną decyzją w <span class="anon-block">(...)</span> było zatrudnionych około 90 osób na podstawie umowy o pracę, a na umowę zlecenia zatrudniała 57 zleceniobiorców, którzy byli jednocześnie zatrudnieni na umowę o pracę w <span class="anon-block"> (...)</span>. Natomiast <span class="anon-block"> spółka (...)</span> zatrudnia pracowników wyłącznie na podstawie umowy o pracę.</p>
<p>Odwołująca spółka <span class="anon-block">(...)</span> zawarła z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> i (...) sp. z o.o.</span> umowę o świadczenie usług ochrony osób i mienia. Następnie w ramach zawartej umowy konsorcjum <span class="anon-block">(...)</span> umową z dnia 4 grudnia 2012 roku zawarła umowę z <span class="anon-block"> (...)</span> regulującą zasady wspólnej realizacji umowy w ramach konsorcjum na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> W dniu 24 lipca 2017 roku zawarta została umowa regulująca zasady wspólnej realizacji umowy na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>W dniu 4 grudnia 2012 roku pomiędzy <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> i (...) sp. z o.o.</span> oraz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. i <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> została zawarta umowa o świadczenie usług ochrony osób i mienia. Zleceniodawcy prowadzą działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług logistycznych obejmujących w szczególności usługi przewozu, magazynowania i spedycji, przy czym usługi te są świadczone na rzecz klientów Zleceniodawcy, a przedmiotem tych usług są towary stanowiące własność klientów. W ramach powyższej umowy Zleceniobiorcy, tj. odwołujące spółki zobowiązały się świadczyć na rzecz Zleceniodawcy usługę fizycznej ochrony osób i mienia na terenie chronionym w odniesieniu do mienia chronionego. Usługa miała być świadczona w sposób stały, całodobowo, we wszystkie dni kalendarzowe.</p>
<p>Pracownicy ochrony zatrudnieni w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> przed rozpoczęciem miesiąca otrzymywali grafik, w którym rozpisane były służby (czas i miejsce pracy). Służby były 12 i 24-godzinne. Grafik opracowywał inspektor kontroli i nadzoru. Prace zatrudnionych w <span class="anon-block"> (...)</span> nadzorował kierownik zmiany, który kierował pracownikami ochrony na miejscu. W <span class="anon-block"> spółce (...)</span> zatrudniony jest koordynator, który zajmuje się zleceniobiorcami, przydziela ich do konkretnych obiektów. Pracownicy otrzymywali również polecenia od przedstawicieli zleceniodawcy – <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Obie odwołujące spółki mając tożsamy przedmiot działalności gospodarczej zawarły umowę konsorcjum, której celem jest wspólne świadczenie usług z zakresu osób i mienia.</p>
<p>Na mocy umowy konsorcjalnej <span class="anon-block">(...)</span> (lider konsorcjum) wykonywała usługi ochrony osób i mienia w formie stałego dozoru sygnałów przesyłanych, gromadzonych i przetwarzanych w elektronicznych urządzeniach i systemach alarmowych, reakcji grup interwencyjnych na sygnały alarmowe oraz usługi portierskie i parkingowe. Natomiast <span class="anon-block"> spółka (...)</span> (partner) wykonywała usługi ochrony osób i mienia w formie bezpośredniej ochrony fizycznej stałej.</p>
<p>Lider konsorcjum tytułem wynagrodzenia zobowiązał się zapłacić partnerowi kwotę pokrywającą wszystkie koszty wynagrodzeń ponoszonych przez partnera za osoby zatrudnione do realizacji przedmiotu umowy, powiększoną o 7% marży pokrywającej pozostałe koszty oraz zawierającej zysk. Podstawą do dokonania płatności na rzecz partnera była faktura wystawiona przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> dla <span class="anon-block"> (...)</span>, która obejmowała wszystkie koszty wynagrodzeń ponoszonych przez partnera za osoby zatrudnione do realizacji przedmiotu umowy powiększone o 7% marży pokrywającej pozostałe koszty oraz zawierającej zysk.</p>
<p>W okresie od stycznia 2016 roku do marca 2019 roku <span class="anon-block">(...)</span> wystawiała faktury dla <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. <span class="anon-block"> i (...) sp. z o.o.</span> za usługi ochrony osób i mienia. Następnie <span class="anon-block"> spółka (...)</span> wystawiała dla <span class="anon-block">(...)</span> faktury za usługi ochrony mienia, w których uwzględniała wszystkie koszty i 7% marży.</p>
<p>Odwołujące spółki: <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> wspólnie świadczyły usługi i dostawy podmiotom komercyjnym, zgodnie ze swoim przedmiotem działalności realizowały usługi ochrony osób i mienia w formie bezpośredniej ochrony fizycznej stałej lub doraźnej i zabezpieczenia technicznego bądź usługi niekoncesjonowane: portierskie, dozorcze i parkingowe. Odwołujące spółki w ramach umowy konsorcjum dzieliły miedzy sobą zadania i czynności zgodnie z zakresami prowadzonych działalności.</p>
<p>Pomiędzy odwołującymi spółkami istnieją powiązania osobowe i kapitałowe, w tym o charakterze rodzinnym i funkcyjnym oraz powiązania kontraktowe. Ponadto prezesi zarządu odwołujących spółek pozostają ze sobą w relacji powinowactwa. Ścisła współpraca pomiędzy spółkami dała możliwość realizacji umowy z kontrahentami przy jednoczesnym obniżeniu kosztów prowadzenia działalności przez obie spółki i zarazem większe możliwości konkurowania na rynku ochroniarskim.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. L.</span> w dniu 21 maja 2014 roku zawarł umowę o pracę z <span class="anon-block"> (...)</span> i od 23 maja 2014 roku rozpoczął pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku pracownika ochrony. Miejscem wykonywania pracy było województwo <span class="anon-block"> (...)</span>. Umowa o pracę została zawarta na czas trwania umowy o ochronę obiektu <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> k/<span class="anon-block">S.</span>. Powyższa umowa trwała do 31 marca 2016 roku.</p>
<p>Ubezpieczony zawarł kolejną umowę o pracę ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span> na okres od 1 kwietnia 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku, za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2 250 złotych + dodatek nocny.</p>
<p>Na podstawie umowy o pracę ubezpieczony wykonywał obowiązki pracownika ochrony na terenie i obiektach należących do <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> i <span class="anon-block">S.</span> k/<span class="anon-block">S.</span>. Do obowiązków pracowniczych ubezpieczonego należała: ochrona obiektu i mienia na tym obiekcie oraz ludzi przebywających na terenie obiektu.</p>
<p>Ubezpieczony został zgłoszony jako pracownik do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę przez <span class="anon-block"> (...)</span>, oraz wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy zlecenia przez <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Na podstawie umowy zlecenia z dnia 1 stycznia 2016 roku i 29 marca 2019 roku zawartej z <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">J. L.</span> zobowiązał się do świadczenia usług portierskich i parkingowych. W podaniu o pracę ubezpieczony podał, że jest emerytem zatrudnionym na podstawie umowy o pracę u innego pracodawcy i z tego tytułu osiąga przychody w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, i nie wnosi o objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi.</p>
<p>Na podstawie zawartych umów zlecenia <span class="anon-block">J. L.</span> świadczył usługi portierskie oraz parkingowe na terenie i w obiektach należących do <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> i <span class="anon-block">S.</span> k/<span class="anon-block">S.</span>, w okresie objętym zaskarżoną decyzją.</p>
<p>Czynności portierskie obejmują: prowadzenie rejestrów, wydawanie kluczy, wpuszczanie i wypuszczanie uprawnionych osób do obiektu na podstawie przepustek, a czynności parkingowe obejmują: wpuszczanie i wypuszczanie samochodów uprawnionych do parkowania na terenie obiektu lub na terenie przyległym na terenach parkingowych, ustawianie samochodów na terenach parkingowych.</p>
<p>Ubezpieczony nie wystawiał rachunku za świadczone usługi, a wynagrodzenie na podstawie kart wynagrodzeń za lata 2016 i 2019.</p>
<p>Zleceniobiorca na podstawie zawartych umów zleceń, wykonywał pracę poza podstawowym czasem pracy – po zakończeniu zmiany lub w dni wolne od pracy etatowej, wykonując pracę podobną, co w ramach etatu. Wynagrodzenie z umów zlecenia, zawartych z <span class="anon-block"> firmą (...)</span>, pod względem wysokości było w każdym miesiącu zróżnicowane. Ubezpieczony nie kwestionował faktu zawierania dodatkowych umów cywilnoprawnych z drugim podmiotem, ani wysokości otrzymywanego dodatkowego wynagrodzenia z tego tytułu.</p>
<p>W okresie od października do listopada 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział przeprowadził kontrolę w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> m.in. w zakresie: prawidłowości i rzetelności obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest Zakład oraz zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Kontrolą objęto okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2019r. Podsumowanie wyników kontroli zawarto w protokole z dnia 23 listopada 2021 roku.</p>
<p>W oparciu o wyżej ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy wskazał, że odwołanie <span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">P.</span> oraz odwołanie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">P.</span> nie zasługiwały na uwzględnienie i podlegały oddaleniu.</p>
<p>W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżone decyzje okazały się prawidłowe. Ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje bowiem jednoznacznie, że stosunek zlecenia, łączący osobę ubezpieczoną z jedną z odwołujących Spółek, w istocie obejmował również wykonywanie obowiązków, wynikających ze stosunku pracy zawartego z drugą odwołującą Spółką. Stosunek ten został wykreowany tylko po to, by w niedozwolony sposób zoptymalizować koszty prowadzenia działalności przez odwołujące spółki, nadto by uniknąć konieczności uiszczania wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, czy w porze nocnej, w niedziele i święta oraz odprowadzania od takich wypłat składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. Strony dokonały sztucznego, nieuzasadnionego prawnie rozdziału czynności wykonywanych przez ubezpieczonych w taki sposób, by stworzyć pozór istnienia dwóch tytułów ubezpieczeń i w ten sposób skorzystać z instytucji „zbiegu ubezpieczenia”, która w istocie w sprawie nie wystąpiła.</p>
<p>Sąd Okręgowy powoływał następnie podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. systemie ubezpieczeń społecznych, art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wskazując, że zasadą jest, że osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, tj. m.in. umowy o pracę nakładczą, umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów, lub zmienić tytuł ubezpieczeń. Gdy powstanie kolejny tytuł do ubezpieczeń, ubezpieczony może na bieżąco dokonać zmiany tytułu obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.</p>
<p>Ocenie umowy zlecenia z punktu widzenia zasad ogólnych podlega zarówno jej treść, jak i cel. Jeżeli okaże się ona sprzeczna z ustawą albo z zasadami współżycia społecznego, albo jeżeli ma na celu obejście prawa, jest ona nieważna (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 58 § 2)">art. 58 § 1 i 2 k.c.</a>).</p>
<p>W ocenie Sądu Okręgowego, stan faktyczny sprawy pozostawał bezsporny między stronami, które różniły się co do tego, czy umowy zlecenia rzeczywiście pozostają w zbiegu jako tytułu ubezpieczenia społecznego, umożliwiając tym samym wybór tylko jednej z nich jako podstawy odprowadzania składek, w tym, czy okoliczności podnoszone w odwołaniach i podnoszone w toku postępowania mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie</p>
<p>W uznaniu Sądu Okręgowego odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie. Ze zbiegiem tytułów ubezpieczenia mamy do czynienia wtedy, gdy jedna osoba wykonuje kilka rodzajów działalności, z którymi wiąże się obowiązek ubezpieczenia społecznego (art. 6 ustawy systemowej). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja została wykreowana przez odwołujące Spółki. Niewątpliwie<span class="anon-block">(...)</span> pojawiła się na rynku związanym ze świadczeniem usług ochroniarskich w roku 2002. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz posiadanych koncesji świadczyła usługi z zakresu ochrony osób i mienia, w tym celu zatrudniła pracowników ochrony, na podstawie umowy o pracę. Z racji posiadanych umiejętności, wieku oraz uprawnień pracownicy <span class="anon-block"> spółki (...)</span> wykonywali usługi ochrony w różnym zakresie, m.in. były to usługi portiersko – parkingowe. Usługi te były świadczone w ramach umowy o pracę.</p>
<p>Wraz z powstaniem <span class="anon-block"> spółki (...)</span> w roku 2008 doszło do podziału <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, który obejmował m.in. pracowników. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> powstała na wydzielonej z <span class="anon-block"> (...)</span> części majątku, a także w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 23(1))">art. 23<sup>
<!-- -->1</sup> kp</a> przejęła część pracowników <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p>
<p>W ten sposób ubezpieczeni (przeważnie osoby posiadające status emeryta), którzy pracowali w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> na podstawie umowy o pracę, świadcząc w owej spółce usługi ochrony osób i mienia oraz usługi portierskie i parkingowe, po przejściu do innego pracodawcy kontynuowali swoją pracę na podstawie umowy o pracę, ale wyłącznie w zakresie obowiązków ochrony osób i mienia. Natomiast usługi portiersko – parkingowe pracownicy ci świadczyli na podstawie umowy zlecenia zawartej z poprzednim pracodawcą, tj. <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Z art. 9 ust. 1 ustawy systemowej wynika zasada, że w przypadku zbiegu u danej osoby kilku tytułów ubezpieczenia, z której jeden ma charakter „bezwzględny” (np. umowy o pracę), a drugi tytuł ubezpieczenia ma charakter „ogólny” (np. umowy zlecenia) nie dochodzi do kumulacji obowiązków ubezpieczenia z tych tytułów, co oznacza powstanie obowiązku odprowadzania składek tylko od tytułu „bezwzględnego” (umowy o pracę). Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwarunkowego. Odstępstwo od powyższej zasady wprowadza bowiem art. 9 ust. 1a ustawy systemowej, zgodnie z którym ubezpieczeni, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy (…) w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a ustawy systemowej, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy podzielił stanowisko pozwanego organu rentowego, iż powstanie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i przejęcie przez nią pracowników <span class="anon-block"> (...)</span>, którzy następnie wykonywali dotychczasowe obowiązki na podstawie dwóch różnych umów (umowy o pracę i umowy zlecenia) miało charakter ukonstytuowania pozornego zbiegu tytułów ubezpieczenia. W ten sposób w istocie doszło do sztucznego quasi podziału spółki na dwa podmioty, a zakres świadczonych usług zamykał się w katalogu usług świadczonych zgodnie z realizowanymi umowy na rzecz kontrahentów, na podstawie umowy Konsorcjum.</p>
<p>Jednocześnie odwołujące spółki na mocy postanowień umowy konsorcjalnej postanowiły, że po zawarciu kontraktu z określonym podmiotem gospodarczym, uzgodnią między sobą która ze spółek będzie świadczyła usługi portiersko – parkingowe, a która będzie realizować usługi z zakresu osób i mienia. W rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie ma to, że wobec poszczególnych kontrahentów obie spółki postrzegane były, jako jeden podmiot gospodarczy świadczący szeroki wachlarz usług związanych z ochroną i dozorem osób oraz mienia. Za takim stanowiskiem przemawia m.in. zapis w umowie z dnia 24 lipca 2017 roku, iż „lider konsorcjum w ramach realizacji umowy o świadczenie usług ochrony osób i mienia oraz usług portierskich i parkingowych wykonywać będzie usługi ochrony osób i mienia w formie stałego dozoru sygnałów przesyłanych, gromadzonych i przetwarzanych w elektronicznych urządzeniach i systemach alarmowych, reakcji grup interwencyjnych na sygnały alarmowe oraz usługi portierskie i parkingowe”.</p>
<p>Sąd Okręgowy przyjął, iż ubezpieczony był pracownikiem odwołującej <span class="anon-block"> spółki (...)</span> zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na stanowisku – pracownik ochrony. Do obowiązków pracowniczych ubezpieczonego należały usługi polegające na ochronie obiektu, mienia na tym obiekcie i ludzi przebywających na terenie obiektu, kontrolowanie kabin kierowców pod kątem nielegalnie wywożonego towaru z obiektu, wykonywanie obchodów obiektów, magazynów, terenów, sprawdzanie osób wchodzących do obiektu.</p>
<p>Równocześnie w okresach objętych zaskarżoną decyzją ubezpieczony zatrudniony był na podstawie umowy zlecenia w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> celem świadczenia usług portierskich i parkingowych.</p>
<p>Do obowiązków portierskich należało – prowadzenie rejestrów, wykazów wg wzorów zleceniodawcy dot. osób, samochodów, wydawanie kluczy, wpuszczanie i wypuszczanie uprawnionych osób do obiektu na podstawie przepustek. Natomiast do czynności parkingowych należało wpuszczanie i wypuszczanie samochodów uprawnionych do parkowania na terenie obiektu lub na terenie przyległym ba terenach parkingowych, a także ustawianie samochodów na terenach parkingowych. Ubezpieczony wykonywał obowiązki wynikające z zawartych umów na terenie województwa <span class="anon-block"> (...)</span>, na obiektach grupy <span class="anon-block">(...)</span>, używając munduru z nadrukiem <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Obowiązki powierzone ubezpieczonemu na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia były różne, lecz ich wspólną cechą była ochrona określonego terenu, obiektu, osób oraz mienia. Usługi parkingowe oraz portierskie wbrew twierdzeniom odwołujących polegają na ochronie mienia (samochodów), terenu parkingu (kontrola dostępu do parkingu osób nieuprawnionych), oraz budynków (ograniczenie dostępu osób). Uprawnionym jest zatem wniosek, że wskazane powyżej czynności zleceniodawcy mające za zadanie chronić osoby, mienie, teren oraz budynki uzupełniały się z czynnościami ochroniarskimi, które wymagały posiadania licencji ochroniarza uprawniającej do ochrony określonych budynków, osób lub koncentrujące się na określonym sposobie ochrony, tj. monitorowaniu obiektów, terenów lub ochrony osób przebywających w danym budynku poprzez ograniczenie dostępu. Czynności wykonywanie przez ubezpieczonego na podstawie oby umów wzajemnie się uzupełniały tworząc pełny zakres usług ochroniarskich świadczonych przez <span class="anon-block">(...)</span> i wykonywanych przez ubezpieczonego na podstawie dwóch różnych tytułów ubezpieczenia.</p>
<p>Zdaniem Sądu Okręgowego, w okolicznościach niniejszej sprawy bez znaczenia jest podział na czynności/obowiązki wykonywane na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia albowiem istotny jest przedmiot i sposób wykonywania tych obowiązków, a które w istocie polegały na szeroko pojętej ochronie i dozorze obiektów, terenów i ludzi. Wykonywanie czynności parkingowych polegających np. na wydawaniu kluczy jest formą ochrony obiektu poprzez weryfikację osób uprawnionych do przebywania na określonym obiekcie. Podobnie kontrola samochodów wjeżdżających na parking oraz kontrola kierowców zawiera w sobie obowiązek parkingowego i jednocześnie pracownika ochrony.</p>
<p>Z prawnego punktu widzenia umowy zlecenia, zawarte <span class="anon-block"> (...)</span>, należy określić jako pozorne w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a> W istocie, na potrzeby uniknięcia odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od kwot wynagrodzenia, uzyskiwanego przez te same osoby w <span class="anon-block"> spółce (...)</span>. W rzeczywistości obowiązki pracownicze ubezpieczonego zostały sztucznie rozdzielone na dwie umowy zawarte z pozornie odrębnymi podmiotami gospodarczymi, które występowały na rynku jako <span class="anon-block">(...)</span>. Odwołujące spółki tworząc <span class="anon-block">(...)</span> w ramach zawartych umów z kontrahentami zobowiązały się do kompleksowego świadczenia usług ochrony osób i mienia. W efekcie<span class="anon-block">(...)</span> ponosiło odpowiedzialność wobec kontrahentów za prawidłowe wykonanie usług. W umowach regulujących zasady wspólnej realizacji usług w ramach <span class="anon-block">(...)</span>, odwołujące spółki podzieliły przedmiot umów zawartych z kontrahentami na bezpośrednią ochronę fizyczną stałą (którą wykonywała <span class="anon-block"> spółka (...)</span>) i usług portiersko-parkingowe (które wykonywała <span class="anon-block"> spółka (...)</span>). Odwołujące spółki w celu świadczenia swojej części kontraktu powierzały pracę tym samym ubezpieczonym, którzy czynności pracownika ochrony wykonywali w ramach umowy o pracę, a czynności portiersko-parkingowe w ramach umowy zlecenia.</p>
<p>W konsekwencji ubezpieczony wykonywał czynności ochroniarskie, parkingowe i portierskie, na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>z tą różnicą, że w różnych godzinach.</p>
<p>Zatrudniane ubezpieczonego w ramach umów zlecenia zawartych ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, było dla <span class="anon-block"> spółki (...)</span> korzystne z przyczyn organizacyjnych i finansowych. Ubezpieczony wykonywał bowiem pracę o podobnym charakterze, co nie wymagało dodatkowego przeszkolenia. Takie rozwiązanie było najkorzystniejsze i zapewniało najwyższą jakość wykonania usługi oraz obniżenie kosztów wykonania umowy o ochronę. Zawierając z ubezpieczonym dodatkowe umowy zlecenia, <span class="anon-block"> firma (...)</span> korzystała w ten sposób z art. 9 ust. 2 ustawy, przewidującego zbieg tytułów do ubezpieczeń społecznych. Pozwoliło to na opłacanie wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne.</p>
<p>Przedmiotem każdej z umów (umowy o pracę jak i umowy zlecenia) było wykonywanie czynności co najmniej zbliżonych lub tożsamych, powiązanych ze sobą, z użyciem tej samej odzieży ochronnej z logo <span class="anon-block"> (...)</span>. Ponadto czynności te wykonywane były w miejscach/obiektach tożsamych dla wykonywania działalności gospodarczej obu podmiotów. W toku postępowania dowodowego nie wykazano relewantnych prawnie różnic między przedmiotem i sposobem wykonywania umów na rzecz odwołujących.</p>
<p>Nawet jednak w braku możliwości uznania umowy za zawartą dla pozoru (i z tego tytułu nieważnej) nie zmieniałoby to faktu, iż umowy zlecenia zawarte ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, były ewidentnie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, zmierzały do obejścia prawa i z tych właśnie przyczyn były nieważne.</p>
<p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> czynność prawna, sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy, jest nieważna chyba, że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Nieważna jest również czynność sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a>). Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy, co do pozostałych części chyba, że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością, czynność nie zostałaby dokonana (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 3)">art. 58 § 3 k.c.</a>).</p>
<p>Dla ustalenia, czy umowa nie ma na celu obejścia ustawy, zbadać należy cel jej zawarcia (cause). Istota umowy o świadczenie usług (umowy zlecenia), w oparciu o normę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 750)">art. 750 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 734;art. 735)">art. 734 i 735 kc</a> polega na tym, iż przyjmujący zlecenie (zleceniobiorca) zobowiązuje się do wykonania za wynagrodzeniem określonej czynności faktycznej dla dającego zlecenie (zleceniodawca). Tak więc celem tej umowy, czyli jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (określanym tradycyjnie w nauce prawa terminem causa), jest świadczenie usług (pracy) na rzecz zleceniodawcy za wynagrodzeniem.</p>
<p>Zdaniem Sądu Okręgowego celem zawarcia przez ubezpieczonego umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...)</span> na wykonywanie podobnych czynności/prac, jak te, które ubezpieczony wykonywał w ramach umowy o pracę, zawartej z <span class="anon-block"> (...)</span>, nie było z pewnością osiągnięcie wynagrodzenia. Skoro, ubezpieczony w ramach umów zlecenia z <span class="anon-block"> (...)</span> wykonywał podobne prace, nic nie stało na przeszkodzie, aby w ramach łączącej go ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span> umowy o pracę, wykonywał także obowiązki portierskie i parkingowe. Odwołujące spółki tworzące <span class="anon-block">(...)</span>mogły bowiem dokonywać podziału między sobą według innego kryterium aniżeli rodzaj powierzonej pracy. Dopuszczalne wydaje się, aby jedna spółka świadczyła kompleksowe usługi ochroniarskie na jednym obiekcie, a druga ze spółek na innym obiekcie. W ocenie Sądu Okręgowego prace wykonywane przez ubezpieczonego w ramach umów zlecenia, świadczą wprawdzie o braku pozorności umowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a>), ale stanowią także zasłonę dla rzeczywistego celu zawartej umowy, którym było nie samo zlecenie (praca), lecz uzyskanie kolejnego tytułu ubezpieczenia. Wówczas też ujawnia się pierwszoplanowy cel umowy, czyli uniknięcie wyższych danin publicznoprawnych z innego tytułu, a także uniknięcie płacenia ubezpieczonemu wynagrodzenia za nadgodziny lub pracę w niedziele i święta, czy w porze nocnej.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie doszło zatem do wykorzystania przepisów o ubezpieczeniach społecznych i stworzenie wyłącznie formalnej podstawy ubezpieczenia, tak, aby zawarcie umowy zlecenia za jedyny cel miało unikanie płacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Takiego celu nie usprawiedliwia zasada wolności umów, gdyż nie jest ona nieograniczona nawet w prawie cywilnym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup>
<!-- -->1</sup> k.c.</a>).</p>
<p>W konsekwencji, dla zawarcia umów zlecenia pomiędzy ubezpieczonym a <span class="anon-block"> (...)</span> brak było przyczyny (causa), jaką jest świadczenie usług (pracy) na rzecz zleceniodawcy za wynagrodzeniem. Tym samym umowy zlecenia, zawarte przez ubezpieczonego ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, są nieważne z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a>, ponieważ doprowadziły do obejścia przepisów prawa wyrażonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 1 a)">art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p>
<p>W konsekwencji, w przypadku ubezpieczonego nie doszło do zbiegu tytułów podlegania ubezpieczeniom społecznym. Jedynym rzeczywistym, ważnym tytułem podlegania ubezpieczeniom społecznym dla ubezpieczonego, były wyłącznie umowy o pracę, zawarte ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, a podstawa wymiaru składek obejmowała wynagrodzenie z tytułu pracy u pracodawcy oraz <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>W ramach umowy o pracę, ubezpieczony pracował jako pracownik ochrony za wynagrodzeniem, które stanowiło dla niego źródło utrzymania. Czas pracy, przepracowany przez zleceniobiorcę <span class="anon-block"> spółki (...)</span> w ramach umów zlecenia, w istocie stanowił realizację łączącego go ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span> stosunku pracy, ze wszystkimi konsekwencjami, wiążącymi się z ustalonym wymiarem czasu pracy, okresem rozliczeniowym i uprawnieniem do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Prace w ramach umów zlecenie i umowy o pracę, realizowane były w miejscu świadczenia pracy na podstawie umowy o pracę. Czynności wykonywane w ramach umów cywilnoprawnych, nie różniły się zasadniczo od czynności wykonywanych w ramach umowy o pracę.</p>
<p>Tym samym dochód uzyskany przez ubezpieczonego z tytułu wykonywania umów zlecenia zawartych z <span class="anon-block"> (...)</span>, nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne w tej firmie, gdyż jest to przychód uzyskany z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę zawartej z <span class="anon-block"> (...)</span>. W uznaniu Sądu Okręgowego, umowy zlecenie stanowiły de facto kontynuację stosunku pracy, łączącego ubezpieczonego z <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie postępowanie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> która przejęła ubezpieczonego ze <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, a następnie „udostępniła” ubezpieczonego pierwotnemu pracodawcy na podstawie umowy cywilnoprawnej, było działanie mającym na celu obejście przepisów prawa. Udostępnienie pracownika jest podstawą do uwzględnienia wynagrodzenia z tytułu umów zleceń w podstawie wymiaru składek z tytułu umowy o pracę. Konstrukcja przyjęta przez odwołujące spółki odpowiada koncepcji przebicia zasłony korporacyjnej. W okolicznościach sprawy ze względu na nieadekwatne ustalenie wysokości wynagrodzenia z umowy o pracę (stanowiące nadużycie prawa) <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> należy uznać za pracodawcę i w konsekwencji za płatnika składek również w odniesieniu do wynagrodzenia pracownika uzyskiwanych z umów zleceń zawartych ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>.</p>
<p>Ubezpieczony świadczył pracę polegającą na ochronie obiektów, mienia, osób, a także wykonywał czynności parkingowe oraz portierskie, które również zawierają w sobie pierwiastek odpowiadający czynnościom ochroniarskim. Praca na podstawie obu umów była świadczona w obiektach grupy <span class="anon-block">(...)</span>, w województwie <span class="anon-block"> (...)</span>. Ponadto zakres obowiązków ubezpieczonego jako pracownika, jak i sposób organizacji jego pracy jako zleceniobiorcy, niczym się nie różnił w odniesieniu do zawartych umów zlecenia oraz umów o pracę w zakresie istoty i celu powierzonych czynności w ramach każdej z tych umów. Terminy i miejsce wykonywania usług na podstawie umów zlecenia były ustalane przez osoby wykonujące funkcje zarządcze w odwołujących spółkach. Czas pracy ubezpieczonego jako pracownika ochrony był ewidencjonowany w formie ustalonego przez pracodawcę uniwersalnego grafiku, obowiązującego zarówno w <span class="anon-block"> (...)</span>, jak i u zleceniodawcy. Ubezpieczony wykonywał usługi ochroniarskie w budynkach należących do określonego kontrahenta, np. grupy <span class="anon-block">(...)</span> Konsorcjum utworzone przez odwołujące spółki zapewniało ubezpieczonemu stosowny mundur, opatrzonego logiem <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Wobec powyższego, Sąd Okręgowy uznał, że organ rentowy wydając zaskarżone decyzje prawidłowo przyjął, że zawarte przez ubezpieczonego ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span> umowy zlecenia, nosiły znamiona nieważności w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a>. Nieważna umowa zlecenia, nie może stanowić tytułu obowiązkowego podlegania ubezpieczeniom społecznym na zasadzie art. 6 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy systemowej.</p>
<p>W związku z powyższym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla ubezpieczonego w spornym okresie, stosownie do treści przepisów: art. 18 ust. 1 i 3, art. 20 ust. 1 ustawy systemowej, stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskanych z tytułu wynagrodzenia za wykonywanie zawartej z <span class="anon-block"> (...)</span> umowy o pracę. W konsekwencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy oddalił odwołania, o czym orzeczono w punkcie I. 1. oraz II. 1. wyroku.</p>
<p>Natomiast w punktach I. 2. i II. 2. wyroku Sąd Okręgowy zasądził od odwołujących Spółek na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> po 360 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3;art. 98 § 4)">art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> w zw. z § 9 ust. 2 i § 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, przyjmując za podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego, wskazaną. wartość przedmiotu sporu.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->
Apelację od powyższego wyroku</span> wniosła <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">P.</span>, zaskarżając go w części dotyczącej pkt I 1. i 2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:</p>
<p>1. Błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonego wyroku polegający na dokonaniu ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, a także nieustaleniu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;</p>
<p>2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:</p>
<p>1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235<sup>
<!-- -->2</sup> § 1 pkt 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> przez oddalenie wniosków dowodowych Odwołującego się ad. 1 o dopuszczenie dowodów z:</p>
<p>- wydruku opisu przedmiotu zamówienia ze strony internetowej: <span class="anon-block">(...)</span>- Przetarg na Usługi portierskie w budynku Komendy <span class="anon-block">(...)</span> Państwowej Straży Pożarnej w <span class="anon-block">K.</span> oraz z wydruku ogłoszenia o zamówieniu ze strony internetowej <span class="anon-block">(...)</span>- Przetarg na usługa obsługi parkingu <span class="anon-block"> (...)</span> Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii we <span class="anon-block">W.</span>;</p>
<p>2) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez dokonanie błędnej i wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem zasad doświadczenia życiowego oraz reguł logiki;</p>
<p>3. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:</p>
<p>1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 1 a)">art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 353(1))">art. 58 § 1 oraz art. 353<sup>
<!-- -->1 </sup>Kodeksu cywilnego</a> poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że umowy zlecenia zawarte pomiędzy <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> i Ubezpieczonym zostały zawarte w celu obejścia przepisów prawa polegającego na stworzeniu pozoru zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych i w związku z tym należy określić je jako nieważne;</p>
<p>2) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 1 a)">art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego</a> poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że umowy zlecenia zawarte pomiędzy <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> i Ubezpieczonym były ewidentnie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;</p>
<p>3) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 Kodeksu cywilnego</a> przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że umowy zlecenia zawarte przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z Ubezpieczonym są pozorne, a w konsekwencji nieważne, podczas gdy umowy te były faktycznie wykonywane przez strony i ZUS tego faktu nie zakwestionował;</p>
<p>4) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że umowy zlecenia zawarte przez Ubezpieczonego z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> nie stanowiły tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi;</p>
<p>5) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 2;art. 4 pkt. 2 lit. a;art. 4;art. 4 pkt. 9)">art. 4 pkt 2 lit. a i art. 4 pkt 9</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 3;art. 20;art. 20 ust. 1)">art. 18 ust. 1 i 3 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> jako pracodawca Ubezpieczonego jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne naliczonych od przychodów osiągniętych przez Ubezpieczonego na podstawie umowy zlecenia zawartej z innym podmiotem, tj. <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w sytuacji, gdy beneficjentem czynności wykonywanych przez Ubezpieczonego był ten podmiot, a nie pracodawca i czynności te były rodzajowo odmienne oraz wykonywane w innym miejscu i czasie niż obowiązki pracownicze.</p>
<p>Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o:</p>
<p>1. zmianę zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzającej go decyzji ZUS przez ustalenie, że podstawy wymiaru składek oraz kwoty składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne dla Ubezpieczonego z tytułu zawarcia umów zlecenia z Płatnikiem składek - <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> w okresie od stycznia 2016 r. do grudnia 2019 r. stanowią kwoty zadeklarowane i obliczone przez Płatnika składek, a wykazane w powyższej decyzji, ewentualnie o:</p>
<p>uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,</p>
<p>2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów, w tym kserokopii przykładowych rachunków wystawionych przez Ubezpieczonego na potwierdzenie faktu wystawiania rachunków z tytułu wykonywania czynności portierskich i parkingowych, bowiem potrzeba przedłożenia dowodów wskazanych powyżej, powstała później, w wyniku zapoznania się apelującego z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd I instancji ustalił fakty niezgodnie ze stanem rzeczywistym, tj. błędnie przyjął, że Ubezpieczony nie wystawiał rachunków za świadczone usługi,</p>
<p>3. zasądzenie od Organu rentowego na rzecz Odwołującego zwrotu kosztów postępowania przed Sądem 1 i II instancji według norm przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Apelację od powyższego wyroku</span> wywiodła także <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span>, zaskarżając go w części dotyczącej pkt II 1 i 2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:</p>
<p>1.
Błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonego wyroku polegający na ustaleniu faktów niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, a także nieustaleniu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,</p>
<p>2.
Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:</p>
<p>1.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235<sup>
<!-- -->(
2)</sup> § 1 pkt 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> przez oddalenie wniosków dowodowych Odwołującego o dopuszczenie dowodów, w tym wydruku opisu przedmiotu zamówienia ze strony internetowej:<span class="anon-block">(...)</span> - Przetarg na Usługi portierskie w budynku Komendy <span class="anon-block">(...)</span> Państwowej Straży Pożarnej w <span class="anon-block">K.</span> oraz z wydruku ogłoszenia o zamówieniu ze strony internetowej <span class="anon-block">(...)</span> - Przetarg na usługa obsługi parkingu <span class="anon-block"> (...)</span> Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii we <span class="anon-block">W.</span>,</p>
<p>2.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233</a> § i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> przez dokonanie błędnej i wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem zasad doświadczenia życiowego oraz reguł logiki,</p>
<p>3.
Naruszenie przepisów prawa materialnego:</p>
<p>1)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 1 a)">art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 353(1))">art. 58 § 1 oraz art. 353<sup>
<!-- -->(
1)</sup> Kodeksu cywilnego</a> poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że umowy zlecenia zawarte pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span>Sp. z o.o. i Ubezpieczonym zostały zawarte w celu obejścia przepisów prawa polegającego na stworzeniu pozoru zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych i w związku z tym należy określić je jako nieważne;</p>
<p>2)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 1 a)">art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego</a> poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że umowy zlecenia zawarte pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span>Sp. z o.o. i Ubezpieczonym były ewidentnie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;</p>
<p>3)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;</p>
<p>4)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 pkt. 4)">art. 6 ust. i pkt 4</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 Kodeksu cywilnego</a> poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że umowy zlecenia zawarte przez Ubezpieczonego z <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. są pozorne, a w konsekwencji nieważne i w rezultacie nie stanowiły tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi;</p>
<p>5)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 2;art. 4 pkt. 2 lit. a;art. 4;art. 4 pkt. 9)">art. 4 pkt 2 lit. a i art. 4 pkt 9</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 3;art. 20;art. 20 ust. 1)">art. 18 ust. 1 i 3 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> jako pracodawca Ubezpieczonego jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne naliczonych od przychodów osiągniętych przez Ubezpieczonego na podstawie umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block">(...)</span>Sp. z o.o.</p>
<p>Wskazując na powyższe zarzuty tenże apelujący wniósł o:</p>
<p>1.
zmianę zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez ustalenie, że podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne Ubezpieczonego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u Płatnika składek - <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> od stycznia 2016 r. do grudnia 2019 r. nie obejmują wynagrodzeń uzyskiwanych przez ubezpieczonego z tytułu umów zlecenia zawartych z <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, tj. że podstawę wymiaru składek na ww. ubezpieczenia dla Ubezpieczonego za ten okres stanowią kwoty zadeklarowane i obliczone przez Płatnika składek - <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, a wskazane w powyższej decyzji ZUS.</p>
<p>2.
zasądzenie od Organu rentowego na rzecz Odwołującego zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I i II instancji według norm przepisanych wraz odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.</p>
<p>3.
Dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów ze wskazanych dokumentów.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->W odpowiedzi na apelacje</span> organ rentowy wniósł o oddalenie obu apelacji oraz zasądzenie od każdego z odwołujących na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, według norm przepisanych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacje odwołujących spółek są uzasadnione, czego następstwem jest wydanie w sprawie wyroku reformatoryjnego.</p>
<p>Na wstępie Sąd II instancji podkreśla, że co prawda Sąd Okręgowy dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych, natomiast dokonał błędnej oceny prawnej, której nie podzielił Sąd II instancji.</p>
<p>Przypomnieć należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2023 r., poz. 1230) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które są pracownikami.</p>
<p>Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4.</p>
<p>Stosownie do art. 9 ust. 1 i 1a ustawy, osoby, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 3;art. 6 ust. 1 pkt. 7 b;art. 6 ust. 1 pkt. 10;art. 6 ust. 1 pkt. 20;art. 6 ust. 1 pkt. 21)">art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21</a>, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a, który stanowi, że ubezpieczeni wymienieni w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6 ust. 1)">ust. 1</a>, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4;art. 18 ust. 4 pkt. 5 a)">art. 18 ust. 4 pkt 5a</a>, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.</p>
<p>W art. 18 ust. 1 i 3 ustawy wskazano, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej umowie o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.</p>
<p>Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3.</p>
<p>Stosownie do art. 81 ust. 1 i 6 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1285) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe tych osób pomniejszoną o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego.</p>
<p>W zaskarżonych decyzjach organ rentowy uznał, że podstawą wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, a także ubezpieczenie zdrowotne dla ubezpieczonego <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">J. L.</span>
</strong> w okresie od stycznia 2016r. do grudnia 2019 r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> jest wynagrodzenie wskazane w zaskarżonej <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span>, które obejmuje przychód uzyskany zarówno z wykonywania umowy o pracę, jak i przychód uzyskany z tytułu umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o., a zatem podstawa wymiaru składek oraz kwota składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zawarcia umowy zlecenia z płatnikiem składek <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w okresie od stycznia 2016 r. do grudnia 2019 r. wynosi 0,00 zł.</p>
<p>Organ rentowy wskazywał, że zawarcie umowy zlecenia przez ubezpieczonego z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, który jednocześnie był pracownikiem <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> były nieważne z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 kodeksu cywilnego</a>, ponieważ doprowadziły do obejścia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 1 a)">art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Zdaniem ZUS ubezpieczony świadcząc pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block"> (...)</span> wykonywał ją w rzeczywistości w ramach trwającego stosunku pracy z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>
</p>
<p>Wbrew Sądowi I instancji - takie stanowisko pozwanego w okolicznościach faktycznych sprawy, w tym związanych z podstawą funkcjonowania odwołujących spółek w ramach konsorcjum i w ramach tego konsorcjum realizujących przedsięwzięcia gospodarcze, nie jest prawidłowe.</p>
<p>Sąd Apelacyjny – przyjmuje, iż nie jest tak, że odwołujące spółki mogą być traktowane na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych jako podmioty powiązane. Wprawdzie, stosownie do treści art. 11a ust. 1 pkt 4 lit. b w zw. z art. 11a ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2587) są podmiotami powiązanymi, jednakże żaden przepis prawa nie wskazuje, że regulacje te można stosować na gruncie ubezpieczeń społecznych. Powoływanie się zatem przez pozwanego na owe powiązania nie ma znaczenia w sprawie. Pomimo ścisłej współpracy pomiędzy odwołującymi spółkami stanowią one odrębne podmioty prawa, które w ramach swojej działalności funkcjonowały w ramach prawnie dopuszczalnej konstrukcji konsorcjum.</p>
<p>Zauważyć należy, że konsorcjum, które jest regulowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawie Prawo zamówień publicznych</a> (aktualnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 58)">art. 58 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych</a>, wcześniej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 23)">art. 23 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych</a>), jest związkiem o charakterze przejściowym, nastawionym na realizację ustalonego celu, na ponoszenie wspólnego ryzyka i odpowiedzialności. Stanowi okolicznościową wspólnotę interesów ustaloną między kilkoma samodzielnymi podmiotami na czas potrzebny do wypełnienia określonego zadania. Na podstawie konsorcjum przedsiębiorcy zobowiązują się do podjęcia wspólnego działania w celu zrealizowania konkretnej inwestycji gospodarczej. Inwestorzy ponoszą ryzyko, ale też otrzymują wspólne korzyści. Czas trwania umowy równa się czasowi potrzebnemu do zrealizowania określonego celu, nie jest to więc stała współpraca, nawet gdy trwa latami. Umowa konsorcjum jest więc zawierana najczęściej w celu realizacji przez kilka podmiotów gospodarczych umowy o udzielenie zamówienia publicznego. Umożliwienie ubiegania się o zamówienie przez kilka firm zapewnia większy potencjał wykonawczy, ale też jest szansą dla mniejszych podmiotów pozwalającą im na zawarcie umowy. Celem tworzenia konsorcjum jest realizacja kosztownego lub ryzykowanego przedsięwzięcia gospodarczego przekraczającego możliwości jednego podmiotu. Jego zadaniem jest zmniejszenie ryzyka ponoszonego przez uczestników oraz wspólne wykonanie ogromnego zadania. Powiązania między założycielami nie mają znaczenia. Liczą się motywy zawarcia porozumienia. Konsorcjum nie ma osobowości prawnej, nie jest podmiotem gospodarczym, nie ma odrębnej nazwy czy siedziby i nie musi być rejestrowane. Wszystkie podmioty, które wchodzą w skład konsorcjum zachowują swoją niezależność. Ich współpraca ogranicza się do realizacji celu, w jakim zawarte zostało konsorcjum. Każde takie porozumienie musi zawierać postanowienia dotyczące podejmowanego wspólnie przez zrzeszające się podmioty przedsięwzięcia. Skład konsorcjum musi wybrać swojego lidera, do którego zadań należy: przygotowanie do powstania konsorcjum, przygotowanie wspólnego przedsięwzięcia, obsługa czynności związanych z działaniem konsorcjum, koordynacja działań poszczególnych uczestników, reprezentacja konsorcjum w stosunkach zewnętrznych, czyli wyznaczenie odpowiedzialności poszczególnych podmiotów i ustalenie, jakie ryzyko ponoszą uczestnicy. Ze względu na swój charakter a także prawną definicję pracodawcy, konsorcjum samo w sobie nie może zatrudniać pracowników. Nie jest podmiotem gospodarczym w związku z czym nie może być też podmiotem praw ani obowiązków. Nie posiada prawnej osobowości, która jest warunkiem koniecznym do bycia pracodawcą. Taki warunek spełnia każdy uczestnik konsorcjum jako oddzielny podmiot. Przywileje i obowiązki pracodawcy mogą też przysługiwać liderowi porozumienia. Samo konsorcjum nie jest uprawnione by kogokolwiek zatrudniać. Zgodnie z zapisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawy prawo zamówień publicznych</a> odpowiedzialność członków konsorcjum w stosunku do zamawiającego ma charakter odpowiedzialności solidarnej. Tym samym wszyscy wykonawcy wchodzący w skład konsorcjum są odpowiedzialni za wykonanie całej umowy jak i za wniesienie zabezpieczenia należytego jej wykonania. Podział zadań pomiędzy poszczególnymi konsorcjantami zawarty w umowie konsorcjum stanowi jedynie wewnętrzną relację pomiędzy poszczególnymi wykonawcami.</p>
<p>W ocenie Sądu Odwoławczego, w niniejszej sprawie nie można uznać, że zawarcie umowy zlecenia przez ubezpieczonego z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, który jednocześnie był pracownikiem <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> było nieważne z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 kodeksu cywilnego</a> ponieważ doprowadziło do obejścia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 1 a)">art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Ponadto nie można się zgodzić z pozwanym, że ubezpieczony świadcząc pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o., wykonywał ją w rzeczywistości w ramach trwającego stosunku pracy z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Zasadnicze znaczenie ma bowiem w sprawie kwestia tego, że <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. i <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> działały w ramach konsorcjum, a więc mimo tego, że spółki mają siedziby pod tym samym adresem, a członkowie organów zarządzających spółek są ze sobą spokrewnieni i spowinowaceni, zachowywały one niezależność i są odrębnymi podmiotami gospodarczymi, choć ściśle ze sobą współpracującymi. Podmioty te działały w związku nastawionym jedynie na realizację ustalonego celu – wykonywanie na rzecz określonego podmiotu usług parkingowych i ochrony. Celem podjętej współpracy między spółkami była realizacja określonych, kompleksowych usług na rzecz swojego kontrahenta. Powiązania między założycielami nie mają więc znaczenia. Istotne są motywy zawarcia takiego prawnie dopuszczalnego porozumienia. Liczą się motywy zawarcia porozumienia. Konsorcjum nie ma osobowości prawnej, nie jest podmiotem gospodarczym, nie ma odrębnej nazwy czy siedziby i nie musi być rejestrowane, a w konsekwencji nie może zatrudniać pracowników. Pracowników natomiast może zatrudniać każdy podmiot osobno. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> jako kontrahent konsorcjum zlecał wykonanie określonych usług całemu konsorcjum, w ramach którego dwa podmioty, które były łącznie zleceniobiorcami zobowiązywały się do wykonania przedmiotu umowy.</p>
<p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie można zatem w okolicznościach niniejszej sprawy uznać, że celem umów zawartych z ubezpieczonym przez poszczególne podmioty było obejście przepisów o ubezpieczeniach społecznych. Pracodawcą ubezpieczonego, który zatrudniał go na podstawie umowy o pracę był <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, natomiast umowę zlecenie ubezpieczony miał zawartą z <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o.</p>
<p>Na podstawie umowy z 23 grudnia 2013 r. zawartej między <span class="anon-block"> (...)</span> sp. z o. a <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. podmioty zobowiązały się do wspólnego ubiegania się i świadczenia usług i dostaw na rzecz podmiotów trzecich – każda w zakresie swego przedmiotu działalności określonego we wpisie do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego oraz w koncesjach, zezwoleniach i licencjach, jeśli ustawy nakładają obowiązek ich posiadania, gdy wystąpi potrzeba wspólnego wystąpienia w obrocie gospodarczym. Nie można zatem uznać, że <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. została założona jedynie w celu zawierania z pracownikami <span class="anon-block"> (...)</span> umów zlecenia celem obejścia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, a tym samym celem obejścia przepisów o obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenia społeczne. Trudno również uznać, ażeby w tym celu spółki zawarły umowę konsorcyjną. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> i <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. miały inne przedmioty działalności, a wspólnie zobowiązywały się do świadczenia usług, które były dla nich właściwe. Nie można więc uznać, że ubezpieczony w ramach wykonywania umowy zlecenia wykonywał czynności na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, z którym łączył go stosunek pracy. Powiązanie między podmiotami miało bowiem na celu jedynie wspólne świadczenie usług, a każdy z podmiotów działał na własną rzecz w zakresie wykonywanej działalności.</p>
<p>Ponadto wymaga podkreślenia, iż nie było tak, że korzyści z pracy ubezpieczonego wykonywanej na podstawie umowy zlecenia przypadały de facto jego pracodawcy. Nadto na podstawie umowy zawartej między podmiotami z 23 grudnia 2013 r. każdy z podmiotów uzyskiwał korzyści finansowe za wspólną realizację pozyskanego zamówienia stosownie do realizowanej przez każdą ze stron części zamówienia. Oznaczało to, że każda ze stron jest uprawniona do zysków osiągniętych w związku z realizacją przyporządkowanej jej części zamówienia i zobowiązana do ponoszenia ewentualnych strat bez przepływu jakichkolwiek korzyści między stronami z tytułu świadczenia usług lub dostaw przez każdą ze stron na rzecz zamawiającego. Rozliczenia miały być dokonywane przez każdą ze stron bezpośrednio z zamawiającymi za wykonaną przez siebie część zamówienia lub w zależności od uzgodnień z zamawiającym alternatywnie i równoważnie za pośrednictwem wyznaczonego wykonawcy z zachowaniem zasady, o której mowa w ust. 1 i ekwiwalentności rozliczeń.</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, w związku z tym, że w ramach konsorcjum <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. i <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. działały jako dwa odrębne podmioty, brak jest podstaw do uznania, że ubezpieczony zawarł de facto umowę zlecenia ze swoim pracodawcą lub, że w ramach umowy zlecenia wykonywał prace na rzecz swojego pracodawcy, co wyczerpałoby dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Ubezpieczony bowiem w ramach umowy o pracę wykonywał czynności ochroniarskie na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, a w ramach umowy zlecenia wykonywał czynności portierskie i parkingowe na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. Zaznaczyć przy tym należy, że czynności wykonywane w ramach umowy o pracę i umowy zlecenia nie były tożsame. Na podstawie umowy zlecenia ubezpieczony wykonywał bowiem czynności portierskie i parkingowe, które obejmowały prowadzenie rejestrów, wykazów według wzorów zleceniodawcy dot. osób, samochodów, wydawanie kluczy, wpuszczanie i wypuszczanie uprawnionych osób do obiektu na podstawie przepustek, wpuszczanie i wypuszczanie samochodów uprawnionych do parkowania na terenie obiektu lub na terenie przyległym na terenach parkingowych, ustawianie samochodów na terenach parkingowych. Natomiast czynności ochrony wykonywane przez ubezpieczonego na podstawie umowy o pracę obejmowały dozór sygnałów alarmowych z systemów alarmowych klienta i reakcji uzbrojonych w broń palną grup interwencyjnych na alarm ze strony klienta oraz ochronie stacjonarnych obiektów i stanowiły czynności właściwe dla czynności ochroniarskich. Ubezpieczony na podstawie każdej z umów wykonywał więc inne czynności na rzecz odrębnych podmiotów, w zakresie ich działalności.</p>
<p>Trudno uznać, tak jak twierdzi pozwany, że czynności te wzajemnie się uzupełniały. Owszem czynności, które wykonywał ubezpieczony, były wykonywane w ramach umowy zawartej przez konsorcjum z podmiotem zewnętrznym, ale w skład konsorcjum wchodziły dwa odrębne podmioty gospodarcze. Nadto ubezpieczony wykonywał prace w różnych miejscach terenu. Zgodzić się więc należy z odwołującymi, że zadania realizowane przez pracowników ochrony nie obejmują czynności portierskich i parkingowych, które nie są nakierowane na ochronę osób i mienia. Czynności ochroniarskie obejmują zatem zupełnie inne zadania niż usługi parkingowe. Co więcej pozwany nie wykazał aby czynności wchodzące w zakres ochrony i czynności portiersko – parkingowe były wykonywane w tym samym czasie. Sądowi znane są poglądy orzecznictwa o sztucznym dzieleniu jednego stosunku prawnego na kilka odrębnych w celu pozorowania zbiegu tytułów ubezpieczeń, jednakże należy zwrócić uwagę, że poglądy te zostały wyrażone na tle odmiennych od ustalonego w sprawie stanów faktycznych. W tego rodzaju sprawach ten sam podmiot (pracodawca) zawierał dodatkowe umowy cywilno-prawne ze swoim pracownikiem na wykonywanie podobnych lub takich samych czynności, bądź czynności składających się na pewien etap, wycinek, całego procesu technologiczno-produkcyjnego. Także w przypadku, gdy dwa podmioty (pracodawca i zleceniodawca) zawierały umowy cywilno-prawne z jedną osobą fizyczną i umowy takie były kwestionowane przez sądy, umowy te za swój przedmiot miały wykonywanie czynności będące elementem pewnego ciągu produkcyjnego, bądź miały na celu ukrycie wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych. Takich okoliczności w niniejszej sprawie brak. Zwrócić należy również uwagę na to, że, jak wynika z danych przedstawionych przez odwołujące spółki i niezakwestionowanych przez pozwanego, wykonywanie umów zlecenia na rzecz jednej z odwołujących spółek przez osoby będące jednocześnie pracownikami drugiej nie było powszechne, co także podważa ocenę pozwanego o działaniach odwołujących kompleksowo ukierunkowanych na obejście przepisów prawa.</p>
<p>W konsekwencji - brak jest podstaw do uznania, że zawarta przez strony umowa zlecenia została wykorzystywana instrumentalnie wyłącznie w celu niepłacenia wyższych składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy o pracę. Analiza przeprowadzonego postępowania dowodowego, a zwłaszcza charakter powiązań między <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> a <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w postaci utworzenia konsorcjum wykazało, że umowa zlecenia nie miała charakteru pozornego.</p>
<p>Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko strony odwołującej wskazujące, że wbrew twierdzeniu pozwanego, w przedmiotowej sprawie nie doszło do sztucznego rozbicia zadań pracowniczych na dwa podmioty, bowiem usługi parkingowe i ochroniarskie nie mieściły się w zakresie obowiązków ubezpieczonego jako pracownika <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Usługi parkingowe i portierskie nie stanowiły usługi ochrony osób i mienia, lecz stanowiły odrębne usługi świadczone na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o.</p>
<p>W konsekwencji, wobec ubezpieczonego zachodzi zbieg tytułów podlegania ubezpieczeniom społecznym w związku z zawarciem przez niego dwóch odrębnych umów – o pracę i zlecenia, z dwoma odrębnymi podmiotami gospodarczymi. Pozwany zatem niezasadnie ustalił, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, a także na ubezpieczenie zdrowotne dla ubezpieczonego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> wynosi w okresie od 1/2016 do 12/2019 kwoty stanowiące przychód uzyskany przez ubezpieczonego z tytułu umowy o prac i umowy zlecenia.</p>
<p>Z powyższych względów - uznając za zasadne zarzuty strony apelującej - Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I.1 oraz poprzedzającą go decyzję i stwierdził, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne i składkę na to ubezpieczenie, z tytułu wykonywania przez <span class="anon-block">J. L.</span> umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">P.</span>, w okresie od stycznia 2016 r. do kwietnia 2016 r. oraz od kwietnia 2019 r. do grudnia 2019 r., stanowią kwoty zadeklarowane przez płatnika składek, a także zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II.1. oraz poprzedzającą go decyzję i stwierdził, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne, z tytułu zatrudnienia <span class="anon-block">J. L.</span> na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span>, w okresie od stycznia 2016 r. do kwietnia 2016 r. oraz od maja 2019 r. do grudnia 2019 r., stanowią kwoty zadeklarowane przez płatnika składek. Zmiana zaskarżonego wyroku co do meritum sprawy, skutkowała w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmianą orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów procesu i w punkcie I.2. i II.2 i obciążeniem pozwanego kosztami postępowania w zakresie poniesionym.</p>
<p>Wiesława Stachowiak</p>
</div>