II OZ 482/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 14 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [..] w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1381/21 o odrzuceniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [..] Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [..] października 2021 r., znak: [..] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1381/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [..] w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [..] października 2021 r., znak: [..] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniesiona w sprawie skarga zawierała braki formalne, wobec tego zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi – jej braków formalnych poprzez m.in. złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz przedłożenia dokumentów wykazujących umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa i określających sposób reprezentacji strony. Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 2 lutego 2022 r. W zakreślonym terminie wskazane wyżej braki formalne skargi nie zostały usunięte. Natomiast w piśmie z dnia 9 lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że wymagane dokumenty winny znajdować się w przesłanych przez Wojewodę Małopolskiego aktach administracyjnych. Ustosunkowując się do tego stwierdzenia Sąd podał, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dlatego też okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych sądowi wraz ze skargą nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku dołączenia stosownego pełnomocnictwa i wykazania umocowania do jego udzielenia na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zażalenie na to postanowienie, w piśmie z dnia 21 marca 2022 r., wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [..] w Krakowie, reprezentowana przez radcę prawnego. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone postanowienie narusza prawo obywateli zrzeszonych we wspólnocie mieszkaniowej do sądu. Jest bowiem oparte na zbyt formalnej interpretacji przepisu. Wspólnota mieszkaniowa podała, że pełnomocnictwo do jej reprezentowana zostało udzielone w formie aktu notarialnego. Został on złożony do akt administracyjnych sprawy, a w każdym piśmie pełnomocnik informował Sąd o jego złożeniu w tych aktach. W chwili wezwania do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnik nie dysponował dodatkowym odpisem aktu lecz poinformował Sąd o miejscu jego przedłożenia i o sposobie reprezentacji. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania – Przedsiębiorstwo Budowlane S. G. M. sp.j., reprezentowane przez adwokata, wniosło o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie przed sądem administracyjnym jest postępowaniem sformalizowanym i wymaga spełnienia określonych wymogów dla skuteczności podejmowanych czynności. Zgodnie z art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej zwanej P.p.s.a.) do pisma (a takim jest m.in. skarga) należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Po stronie profesjonalnego pełnomocnika leży obowiązek dołączenia przy pierwszej czynności procesowej do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, co wynika także z art. 37 § 1 P.p.s.a. Obecne brzmienie art. 46 § 3 P.p.s.a. zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Przed nowelizacją wskazany przepis nie zawierał wprost zwrotu "przed sądem", co wywoływało rozbieżności w orzecznictwie. Natomiast od 15 sierpnia 2015 r., jest jasny i nie nasuwa wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa do akt postępowania administracyjnego nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie mógł wobec tego odnieść skutek argument zażalenia, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Przepisy P.p.s.a. nie nakładają na sąd administracyjny obowiązku badania w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, czy dokument pełnomocnictwa został złożony do akt administracyjnych, ani też skuteczności złożonego do akt administracyjnych pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r., II OSK 2587/14, postanowienie z dnia 11 października 2017 r. II OZ 1039/17, z 17 listopada 2021 r., sygn. II OZ 793/21). Nie ma również znaczenia, że pełnomocnictwo zostało sporządzone w formie aktu notarialnego, ani że pełnomocnik nie dysponował nim w chwili wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego skargi. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego ma kancelarię w tym samym mieście, w którym znajduje się kancelaria notarialna, w której pełnomocnictwo sporządzono. Jak wynika ponadto z aktu notarialnego, którym udzielono pełnomocnictwa (przedłożonego na etapie postępowania zażaleniowego), wypisy tego aktu można wydawać również pełnomocnikom (pkt IV). Wobec tego pełnomocnik nie posiadając aktualnie stosownego dokumentu pełnomocnictwa mógł go pozyskać we własnym zakresie. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie obowiązek przedłożenia dokumentu pełnomocnicwa spoczywał na radcy prawnym, z którego strona zdecydowała się usług skorzystać, już od momentu wniesienia skargi (czyli od 29 listopada 2021 r.) ponieważ była to pierwsza czynność w sprawie. W chwili natomiast wezwania przez Sąd do nadesłania pełnomocnictwa brak ten musiał zostać opatrzony terminem i rygorem. Nieuzupełnienie, w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie wskazywanego braku formalnego skargi skutkowało jej odrzuceniem. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w sposób jednoznaczny przewiduje obowiązek odrzucenia skargi ("sąd odrzuca skargę") w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi wobec spełnienia się przesłanki z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. nie można też traktować, jako pozbawienie prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela przy tym pogląd, że strona sama pozbawia się prawa do obrony poprzez niezastosowanie się do wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2005 r. FSK 451/04, z dnia 22 maja 2014 r. I FSK 490/14, z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. II GZ 1155/16). Stwierdzić wobec tego należało, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zatem Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego nie podlegał uwzględnieniu, gdyż przepisy P.p.s.a. w postępowaniu zażaleniowym nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów.