I SA/Wr 794/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Asesor WSA Marta Semiczek, Iwona Solatycka (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. I. na Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2022 r. w sprawie o sygn. akt I SAB/Wr 2769/21 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 300 (trzysta) złotych; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 300 (trzysta) złotych; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 22 lutego 2022 r., sygn. akt I SAB/Wr 2769/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w sprawie ze skargi M. I. (Strona, Skarżący) na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego, stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski (Organ, Wojewoda) dopuścił się bezczynności (pkt I); stwierdził, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II); zobowiązał Wojewodę Dolnośląskiego do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 60 dni od daty otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami (pkt III); przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz Strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 700,00 zł (pkt IV); zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz Strony kwotę 597,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt V). Dnia 22 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny doręczył organowi prawomocne orzeczenie wraz z aktami. Organ zawiadomił Stronę o terminie załatwienia sprawy wyznaczając na treść art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 o cudzoziemcach (Dz.U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.) i wezwał do uzupełninie dokumentów w sprawie. Pismem z dnia 27 października 2022 r. Organ zwrócił się do Dyrektora Wydziału Organizacji i Rozwoju o pilne przelanie kwoty 1.297,00 zł oraz zgodnie w ww. wyrokiem na rachunek bankowy wskazany przez pełnomocnika Strony. Pismem z dnia 19 września 2022 r. Strona wezwała organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dnia 12 października 2022 r. do organu wpłynęła skarga Strony na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Strona wniosła: rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 ust. 6 p.p.s.a.; przyznanie od organu na rzecz Strony sumy pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł; zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, na przebieg postępowania i braki kadrowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wezwanie jest więc skierowane do organu, który ma wykonać wyrok, a nie do sądu. Cytowany przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W pierwszej kolejności należy odnotować, że w sprawie spełniony został warunek pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo Strony z 19 września 2022 r., wzywające organ do wykonania wyroku, a tym samym rozpoznania jej wniosku. Bezspornie również wyrokiem z dnia 22 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględniono skargę Strony na bezczynność organu w postępowaniu i zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku Strony o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 60 dni licząc od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy doręczony został organowi w dniu 22 lipca 2022 r. Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 60 dniowy do rozpatrzenia wniosku Strony. Termin ten upłynął w dniu 19 września 2022 r. Tymczasem organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem w terminie wyznaczonym w jego punkcie 1. Tym samym Organ pozostawał w bezczynności. Wobec uznania bezczynności organu w wykonaniu wyroku Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 300 zł. Wymierzając na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. grzywnę w takiej kwocie Sąd miał na uwadze jej dyscyplinującą funkcję oraz zawarty w niej też element represyjny, stanowiący w istocie "sankcję" za ignorowanie przez organ orzeczenia sądowego, jak też stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku i okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu. Uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 k.p.a. oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując takiej oceny Sąd wziął pod uwagę fakt, że mimo wskazanego przez WSA 60 dniowego terminu na załatwienie sprawy, Organ w tym czasie nie wykonał wyroku, a przekroczenie terminu załatwienia sprawy było znaczne. Skarga na niewykonanie wyroku wpłynęła do Organu w dniu 13 października 2022 r. roku, co oznacza, że Organ nie wykonał wyroku przez okres ok. miesiąca, od dnia w którym wyrok powinien być wykonany. Okoliczności te przesądzają o tym, że bezczynność Wojewody ma charakter rażący. Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12 maja 1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Wskazanie przez sąd w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku, zaś przepis art. 37 § 2 k.p.a. nie wyposaża organu w kompetencję do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Tymczasem Organ wskazał Stronie na termin załatwienia sprawy, znacznie po upływie terminu przewidzianego przez Sąd w wyroku. Tym samym jak wyżej wskazano Sąd uznał, że bezczynność Organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa W przypadku wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi dla Sądu podstawę do przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Na wniosek Strony, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (art. 154 § 7 p.p.s.a.) i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał Stronie sumę pieniężną w kwocie 300,00 zł. W ocenie Sądu kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych sprawy oraz standardu postępowania organu administracji pozostającego w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak zasadą demokratycznego państwa prawa i prawem do dobrej administracji. W przekonaniu Sądu zasądzona kwota z jednej strony stanowi adekwatną rekompensatę dla Strony za oczekiwanie na zakończenie jej sprawy, z drugiej zaś będzie stanowiła sankcję dla organu za niewykonanie wyroku. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7 p.p.s.a. orzekł w punktach I, II, III sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.