I Ca 86/24

<p>I 1 Ca 86/24</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim oddalił wnioski <span class="anon-block">E. L.</span> o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem <span class="anon-block">B. L.</span> (osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej) w postaci ustanowienia służebności osobistych mieszkania <br/>na nieruchomościach objętych prowadzonymi przez ten Sąd <span class="anon-block">księgami wieczystymi (...)</span> odpowiednio na rzecz wnioskodawczyni (córki ubezwłasnowolnionej) i <span class="anon-block">K. Z. (1)</span> (wnuczki <span class="anon-block">B. L.</span>, a córki siostry wnioskodawczyni <span class="anon-block">K. Z. (2)</span>) oraz <span class="anon-block">K. Z. (2)</span> i <span class="anon-block">W. P.</span> (drugiej wnuczki – córki wnioskodawczyni). Obciążył także wnioskodawczynię kosztami postępowania.</p> <p>Apelację od tego postanowienia wniosła wnioskodawczyni zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 156)">art. 156 kro</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 175)">art. 175 kro</a> (wskutek ich niezastosowania i bezpodstawnego oddalenia wniosków), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 296)">art. 296 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 298)">art. 298 kc</a> (poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że ,,uprawnionymi są <span class="anon-block">B.</span> <br/>i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">L.</span>”) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 132)">art. 132 kro</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1;art. 135 § 2)">art. 135 § 1-2 kro</a> (z uwagi na niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że na córkach <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">L.</span> <br/>oraz ich wnuczkach ciąży obowiązek alimentacyjny wobec rodziców). Ponadto skarżąca wskazała na sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego w zakresie przyjęcia, że <span class="anon-block">W. P.</span> mogłaby wynająć nieruchomość mającą urządzoną <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> i płacić koszty eksploatacyjne, <br/>gdy tymczasem nie posiada ona wystarczających środków na wynajęcie tej nieruchomości <br/>i opłacanie całości kosztów eksploatacyjnych. Powołując się na powyższe apelująca wniosła <br/>o zmianę kwestionowanego postanowienia i uwzględnienie wniosków w całości.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuję</strong>:</p> <p>Apelacja wobec braku jakichkolwiek uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu.</p> <p>Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim dokonał prawidłowych i w pełni przydatnych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych. Oceny tej nie zmienia podjęta <br/>w środku odwoławczym próba ich częściowego podważenia (poprzez odwołanie <br/>się do sprzeczności ustaleń faktycznych z treścią zgromadzonego materiału dowodowego), która nie mogła przynieść (z przyczyn, o których za chwilę będzie mowa) oczekiwanego przez skarżącą skutku. W tej sytuacji ustalenia te Sąd odwoławczy przyjął jako własne czyniąc je podstawą orzekania w postępowaniu apelacyjnym. Dodatkowo Sąd Okręgowy ustalił – w oparciu o treść <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> – że w księdze tej w dniu 11 września 2024r. dokonano wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości na wniosek <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w restrukturyzacji w <span class="anon-block">W.</span> prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Aleksandrowie Kujawskim <span class="anon-block">J. M.</span> w sprawie KM 2839/23, do której to egzekucji (wpis 12 września ub. r.) przyłączył się <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span> (sprawa KM 815/23).</p> <p>Przechodząc do oceny trafności zarzutów apelacyjnych w pierwszej kolejności niezbędne jest podkreślenie, że wyrażona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 kpc</a> zasada aktualności orzekania obowiązuje także w postępowaniu apelacyjnym. Oznacza to, że Sąd II instancji obowiązany jest brać pod uwagę zmiany w stanie faktycznym i prawnym sprawy wpływające na treść orzeczenia. Z tego też powodu w odniesieniu do wniosku o zgodę na ustanowienie służebności obciążającą nieruchomość w <span class="anon-block">C.</span> (<span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>) należało uwzględnić wszczęcie z niej po wydaniu zaskarżonego postanowienia egzekucji <br/>i dokonanie zajęcia. Zgodnie bowiem z treścią przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 930;art. 930 § 3)">art. 930 § 3 kpc</a> obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne. Jest rzeczą oczywistą – czego <br/>nie trzeba szerzej uzasadniać – że wyrażenie przez Sąd zgody na czynność nieważną z mocy prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 kc</a>) jest niedopuszczalne. Wszystkie inne kwestie tracą w takiej sytuacji <br/>na znaczeniu (w tym także sugerowana sprzeczność ustaleń faktycznych z treścią zebranego materiału – abstrahując całkowicie od tego, czy do niej w rzeczywistości doszło).</p> <p>W przypadku ustanowienia służebności na nieruchomości w <span class="anon-block">S.</span> (<span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>) Sąd Okręgowy we Włocławku w pełni aprobuje ocenę prawną dokonaną przez Sąd meriti i nie ma potrzeby powielania przedstawionej w uzasadnieniu argumentacji. Wystarczy ograniczyć się do stwierdzenia, że wywody przedstawione <br/>w uzasadnieniu apelacji są niezbyt przejrzyste i momentami wewnętrznie sprzeczne. Wskazuje się przykładowo w niej, że ,,celem ustanowienia tychże służebności <br/>jest umożliwienie uprawnionym wykonywania całodobowej opieki nad <span class="anon-block">B.</span> <br/>i <span class="anon-block">W. L.</span>” (k. 68), a jednocześnie Sąd a quo miał błędnie przyjąć, <br/>że ,,ustanowienie służebności na rzecz <span class="anon-block">E. L.</span>, <span class="anon-block">K. Z. (2)</span>, <span class="anon-block">K. Z. (1)</span> i <span class="anon-block">W. Z.</span> ma na celu zapewnienie opieki nad <span class="anon-block">B.</span> <br/>i <span class="anon-block">W. L.</span> oraz pomoc w opłacaniu rachunków” (k. 67). Skoro <span class="anon-block">E. L.</span> mieszka z rodzicami i na co dzień nimi się opiekuje, a <span class="anon-block">K. Z. (1)</span> (mieszkająca w <span class="anon-block">C.</span>) nie ma żadnych problemów w sprawowaniu opieki nad dziadkami to trudno zrozumieć sens ustanowienia żądanej służebności (we wnioskach wyraźnie wskazano, że to właśnie powody zdrowotne i konieczność opiekowania <br/>się schorowanymi rodzicami legły u podstaw ich złożenia). Trudno przy tym oprzeć <br/>się wrażeniu, że rzeczywiste motywy wystąpienia z wnioskami mogły być inne. Przedstawia <br/>je <span class="anon-block">E. L.</span> na rozprawie w dniu 4 grudnia 2023r. (sekwencja czasowa 00:28:17 - 00:29:00 protokołu z tej rozprawy) twierdząc, że chodzi o to ,, żeby tych domów nie stracić”, ,,żeby nie doszło do licytacji komorniczych” i ,,żeby utrzymać to, co oni zbudowali”. Wprawdzie nałożenia się długów prowadzące do hipotetycznych licytacji komorniczych wiązała ona w tym miejscu z ewentualnym zaleganiem przez rodziców z płatnościami związanymi z utrzymaniem nieruchomości, ale w późniejszej części wypowiedzi wskazała <br/>na zadłużenie matki sięgające setek tysięcy złotych. Przypomnieć także trzeba, <br/>że do nieruchomości w <span class="anon-block">C.</span> już w 2020r. została skierowana egzekucja. W takiej sytuacji nie można tracić z pola widzenia, że obciążenie służebnością osobistą jest skuteczne erga omnes (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1000;art. 1000 § 3)">art. 1000 § 3 kpc</a>), co prowadzi do utrudnienia, a nawet uniemożliwienia egzekucji z nieruchomości. Także i to należy wziąć pod rozwagę dokonując oceny zasadności wniosku o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej poprzez ustanowienie przedmiotowej służebności. Wzgląd na powyższe potwierdza trafność rozstrzygnięcia Sądu I instancji.<br/> Wobec nieskuteczności zarzutów apelacyjnych Sąd Okręgowy we Włocławku <br/>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> oddalił apelację. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w myśl 520 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 kpc</a>.</p> <p>SSO Mariusz Nazdrowicz</p> </div>