I SAB/Wa 473/13

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 1998 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. UZASADNIENIE S. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] wydał w dniu [...] listopada 2012 r., postanowienie nr [...], którym zobowiązał Prezydenta [...] do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia do dnia [...] lutego 2013 r. Mimo jednak upływu kolejnych 5 miesięcy w sprawie nie podjęto jakichkolwiek działań. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania zgromadził szereg materiałów mających na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w przepisie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115 poz. 741 ze zm.). Ze względu na złożony charakter postępowania obecnie trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Ponadto wskazał, że strony w skierowanym do nich piśmie zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o tym, że postępowanie zostanie zakończone do dnia 31 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi S. S. jest przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku strony o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Zgodnie z art. 149 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w przewlekłości w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy por. (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70, J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w rozpoznawanej sprawie Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Postępowanie zostało wszczęte wnioskiem strony z dnia 17 grudnia 1998 r., o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], który wpłynął do organu w dniu [...] grudnia 1998 r. (por. prezentata Kancelarii Ogólnej Urzędu [...]). I od tej daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem mimo upływu ponad dwunastu lat Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie wniesione przez S. S. za uzasadnione i wyznaczył termin na podjęcie rozstrzygnięcia do dnia 28 lutego 2013 r. W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi [...] dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Jakkolwiek z akt administracyjnych sprawy wynika, że do dnia wniesienia skargi do Sądu, Prezydent [...] podejmował działania mające na celu skompletowanie dokumentacji w sprawie, jednak w ocenie Sądu ich częstotliwość wskazuje na znaczną opieszałość organu. Zauważyć należy, że pierwszą czynność po wniesieniu przez stronę wniosku inicjującego postępowanie, organ podjął dopiero w 2002 roku, kiedy wystąpił do Urzędu Dzielnicy Wola Gminy [...] o nadesłanie akt własnościowych dla nieruchomości (por. pismo z dnia 3 kwietnia 2002 r., nr [...]), a następną w roku 2005 (por. pismo z dnia 23 maja 2005 r., nr [...]) kierując bezpośrednio do stron informację, że sprawa odszkodowania zostanie zakończona do końca kwartału 2005 r. Następnie występował do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta [...] o przesłanie kopii fragmentu mapy ewidencyjnej z granicami hipotecznymi nieruchomości, decyzji komunalizacyjnych, wydruku informacji z rejestru gruntów (por. pismo z dnia 29 maja 2006 r., nr [...]), do Dyrektora Archiwum Państwowego o kopie planu zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r., inwentaryzacji zniszczeń BOS, decyzji lokalizacyjnej (por. pismo z dnia 29 maja 2006 r., nr [...]), do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o przesłanie rozliczenia całej powierzchni dawnej nieruchomości w obecnych działkach ewidencyjnych oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów, mapy ewidencyjnej oraz decyzji komunalizacyjnych (por. pismo z dnia 24 kwietnia 2009 r., nr [...], i do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie poświadczonych dokumentów dot. lokalizacji, przekazania i przejęcia nieruchomości przez Zakłady [...] oraz informacji czy był to pierwszy inwestor na tej nieruchomości (por. pismo z dnia 25 marca 2010 r., nr [...]). Rok później organ wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o nadesłanie decyzji komunalizacyjnej dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (por. pismo z [...] stycznia 2012 r., nr [...]). Powyższe wskazuje, że organ gromadził dokumentację w sprawie w znacznych odstępach czasowych, co wskazuje na opieszałość w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że tak długotrwałe prowadzenie czynności zmierzających do zebrania materiału dowodowego nie jest uzasadnione jakimikolwiek szczególnymi okolicznościami w sprawie. Zdaniem Sądu, że charakter sprawy pozwalał na szybsze uzyskanie niezbędnych danych. Powyższe nakazuje przyjąć, że zwłoka organu ma charakter rażący w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie sprawy przez Prezydenta [...] naruszało podstawowe zasady postępowania, zwłaszcza wynikające z art. 8, art. 9, art. 12, jak również naruszało przepis art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.