III SA/Gl 674/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 4017 zł (słownie: cztery tysiące siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], adresowaną do "A" sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: Skarżąca), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...]. znak [...], wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry w kwocie 12.000 zł – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W podstawie prawnej organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 dalej jako "O.p.") oraz m.in. art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 471 ze zm. - dalej jako "u.g.h."). Natomiast w uzasadnieniu przywołał stan faktyczny sprawy i przedstawił argumentację prawną. Wskazał, że w wyniku przeprowadzonej 4 listopada 2016 r. kontroli w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych w lokalu o nazwie "B" mieszczącym się w B. przy ul. [...] nr [...] będącym w dyspozycji E.P., po wejściu do lokalu stwierdzono w nim urządzenia do gier m.in. o nazwie Hot Spot nr [...] które było włączone i gotowe do prowadzenia gier. W wyniku eksperymentu przeprowadzonego na ww. urządzeniu ustalono, że gry na nim organizowane były w celach komercyjnych (wymagały uiszczenia opłaty za udział w grach); w urządzeniu zainstalowane były gry będące symulatorami klasycznych automatów bębnowych oraz zainstalowano także grę karcianą American Poker II. Bębny po uruchomieniu gry zatrzymywały się samoczynnie bez żadnego udziału gracza. Gry zainstalowane na ww. urządzeniu miały charakter losowy, a wynik gry nie zależał od umiejętności (zręczności) grającego. Wynik gry uzależniony był od przypadku, gdyż ustawienie wyświetlanych bębnów z różnymi symbolami figur po rozegraniu każdej z gier, odbywały się losowo i gracz nie miał wpływu na ich ustawienie. Podczas gier kontrolnych za korzystny układ symboli uzyskiwano wygrane punktowe, które pozwalały na przedłużanie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także dawały możliwość rozpoczęcia nowej gry. Kontrolującym nie okazano dokumentów wymaganych dla prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na organizowaniu gier na automatach: zezwolenia na urządzanie gier na automatach eksploatowanych w lokalu, regulaminu gier i poświadczeń rejestracji automatów. Zatem stwierdzono, że gry na urządzeniu organizowane są w celu komercyjnym i mają charakter losowy oraz są grami o wygrane rzeczowe, w których gra zawiera element losowości, co spełniało definicję art.2 ust.3 ustawy o grach hazardowych. Ustalono także, że gry na automatach odbywają się w lokalu bez stosownego zezwolenia i nie posiadają poświadczeń rejestracji. Na ww. urządzeniu znajdowały się naklejki z nadrukiem "C", [...] B., ul. [...] nr [...] oraz numerem urządzenia [...]. W związku z dokonanymi ustaleniami Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem z dnia [...]r. wszczął z urzędu wobec "C" spółka z o.o. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry, które zakończone zostało wydaniem w dniu [...]. decyzji znak [...], wymierzającej temu podmiotowi karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia "C" sp. z o.o. - reprezentowana przez adwokat A.K. - złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzuciła: 1. naruszenie art.120 O.p. w związku z art. 89 u.g.h. oraz w związku z art.7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997r. , polegające na wydaniu decyzji w oparciu o nieistniejący w dacie orzekania przepis prawa, podczas gdy organ winien działać w oparciu o zasadę legalizmu; 2. rażące naruszenie prawa Unii Europejskiej, to jest art. 8 w zw. z art. 1 punkt 11) w zw. z art. 1 punkt 5) w zw. z art. 1 punkt 2) dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm. - zwanej dalej dyrektywą nr 98/34), mające postać wydania sprzecznego z prawem Unii Europejskiej orzeczenia, opartego o przepis 14 ust. 1 u.g.h., który mocą wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.07.2012 roku (sygn. C-213/11 Fortuna i inni) uznany został wprost za przepis techniczny, wobec czego, z uwagi na brak jego obligatoryjnej notyfikacji Komisji Europejskiej, nie może być stosowany w polskim systemie prawnym w żadnym postępowaniu krajowym, w tym szczególnie w takim jak niniejsze; 3. nadto rażące naruszenie art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, mimo iż mocą tych przepisów to nie organ celno-skarbowy, lecz tylko Minister Finansów, posiada wyłączną kompetencję do rozstrzygania decyzją między innymi tego, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy. Natomiast pismem z dnia 31 stycznia 2019r. pełnomocnik tej spółki radca prawny W.Z. zwrócił się do DIAS z wnioskami: o przeprowadzenie rozprawy, przesłuchanie funkcjonariuszy, przeprowadzenie konfrontacji z rzeczoznawcą. Postanowieniami z dnia [...]r. DIAS odmówił uwzględnienia żądanych wniosków. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, adresując ją do "A" sp. z o.o. z siedzibą w B.. W uzasadnieniu przedstawił regulacje u.g.h. podkreślił, że działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.). Karze pieniężnej, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h. podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Jej wysokość wynosi 12.000,00 zł od każdego automatu. Wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności protokół z kontroli, dawał podstawę do stwierdzenia, iż przedmiotowy automat to urządzenia elektroniczne przeznaczone do rozgrywania gier losowych; wyposażenie urządzenia wskazuje na prowadzenie gier o charakterze komercyjnym - warunkiem ich uruchomienia było zakredytowanie przez grającego wybraną kwotą pieniędzy, za którą grający otrzymywał określoną liczbę punktów kredytowych przeznaczonych na prowadzenie gier; dawał możliwość uzyskania wygranych rzeczowych w postaci punktów dających możliwość przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze; gry na tym automacie urządzane były poza kasynem gry, bowiem ww. lokal nie posiadał takiego statusu. W konsekwencji cytując wyrok TSUE C-303/15, sądów krajowych oraz Uchwałę NSA z 16 maja 2016r. o sygn. akt II GPS 1/16 uznano słuszność nałożonej kary. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca spółka "A" wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podkreśliła odmienność podmiotu tej decyzji w stosunku do ustaleń organu, bowiem właścicielem automatu organ ustalił spółkę "C", a "A" nie była nigdy stroną postępowania w przedmiotowym zakresie. Na poparcie twierdzeń skarżąca dosłała swój egzemplarz decyzji ostatecznej DIAS. W odpowiedzi na skargę DIAS, wnosząc o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej; zaakcentował brak legitymacji do wniesienia skargi bowiem decyzja dotyczy spółki "C" czyli odrębnego podmiotu. Na rozprawie na pytanie Sądu pełnomocnik skarżącej spółki zaakcentowała, że dostarczony egzemplarz decyzji ostatecznej jest oryginałem wraz z prezentatą wpływu do kancelarii pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga w pełni zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja rażąco narusza przepisy prawa. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia statusu strony skarżącej - jako podmiotu urządzającego gry na spornym automacie, poza kasynem gry, i podlegającym sankcji z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i w konsekwencji uznanie spółki "A" za stronę tego postępowania. Skarżąca kwestionuje te ustalenia wskazując na brak w tej sprawie przymiotu podmiotu urządzającego sporne gry i statusu strony. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd dopatrzył się naruszeń prawa przez organ, dający podstawę do unieważnienia w całości zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną działania organów stanowi dyspozycja art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 90 ust. 1 u.g.h. Na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry (definicję pojęcia "kasyno gry" zawiera art. 4 ust. 1a u.g.h.). Stosownie do art. 90 ust. 1 u.g.h. kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa; z mocy art. 91 do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Natomiast w niniejszej sprawie skarżąca spółka nie posiada przypisywanego jej statusu; wszystkie ustalenia organu I instancji wskazywały, że przymiot strony posiada "C" sp. z o.o. – właściciel automatów, podmiot wobec którego wszczęto postępowanie w tej sprawie i wydano decyzję kończącą postępowanie w pierwszej instancji. Zatem zupełnie niezrozumiałe – wobec takich działań organu pierwszoinstancyjnego – było prowadzenie postępowania odwoławczego i adresowanie decyzji ostatecznej przez DIAS do skarżącej spółki "A". Zgodnie z przepisem art. 247 O.p., regulującym podstawy stwierdzenia nieważności decyzji – § 1 organ stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która m.in. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (pkt 5). Zatem podkreślić należy, że jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną danego postępowania, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 o.p. tj. oznaczenie strony został spełniony gdy dane tego podmiotu widnieją także jako adresata decyzji. Natomiast w przypadku przesłanki określonej w art. 247 § 1 pkt 5 o.p. chodzi o sytuację, w której organ w treści decyzji ewidentnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania. O tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony. Konkludując należy więc stwierdzić, że organ odwoławczy niewłaściwie ustalił i przyjął za stronę postępowania odwoławczego skarżącą "A" sp. z o.o. jako podmiot prowadzący działalność w zakresie urządzania spornych gier, skoro całość materiału dowodowego wskazywała na inny podmiot w tym zakresie. W konsekwencji naruszył w rozpatrywanej sprawie przepis prawa materialnego art. 89 u.g.h., co musiało skutkować unieważnieniem zaskarżonej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 5 O.p., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców (Dz. U. 2015 r., poz. 1804).