I FZ 475/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 września 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 138/08 odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 21 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 138/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił L. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 kwietnia 2008 r. oddalającego skargę L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 21 grudnia 2007 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W dniu 2 lipca 2008 r. (odcisk stempla pocztowego na kopercie) L. M. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 kwietnia 2008 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Skarżący podniósł, że z przyczyn od niego niezależnych nie mógł brać udziału w rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008 r., ani też nie mógł wnieść o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie do dnia 22 kwietnia 2008 r. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 8 lipca 2008 r. skarżący wezwany został m.in. do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz do wskazania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu - w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. W odpowiedzi skarżący podał, że wykonuje pracę w charakterze przewoźnika w transporcie towarowym na terenie całego kraju. Od dnia 15 kwietnia 2008 r. nieprzerwanie do końca czerwca 2008 r. wykonywał w ramach otrzymywanych zleceń przewozy towarów poza terenem województwa łódzkiego. Z uwagi na fakt, że utrzymuje się z wykonywania tej pracy, nie mógł w terminie siedmiu dni wystąpić z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zaskarżonym postanowieniem WSA w Łodzi odmówił L. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając, że strona nie uprawdopodobniła, że niezachowanie terminu nastąpiło bez jej winy i przy zachowaniu najwyższej staranności. Sąd zauważył, że L. M. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył po upływie 2,5 miesięcy od ogłoszenia wyroku, podczas gdy termin określony przez art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) minął w dniu 22 kwietnia 2008 r. Zdaniem Sądu okoliczność, że skarżący wykonując zawód kierowcy przebywał w kraju, ale poza terenem województwa łódzkiego nie może uprawdopodobnić braku winy w przedmiotowej sprawie. Ponadto podkreślono, że w piśmie zawiadamiającym o rozprawie został on prawidłowo pouczony o skutkach uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku. W zażaleniu na powyższe postanowienie L. M. powtórzył, że nie zawinił w sprawie niedochowania termin, albowiem fizyczną niemożliwością było z jego strony złożenie stosownego wniosku do 22 kwietnia 2008 r. Wnoszący zażalenie podkreślił, że to właśnie jego praca i jej specyficzny charakter były nadzwyczajną przeszkodą w zachowaniu terminu procesowego. Zarzucono Sądowi, iż "w zakresie administracyjno-biurokratycznym" jest "nieprzyjazny dla obywatela, przedsiębiorcy". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że strona i podejmowane przez nią czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Z treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") wynika, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Aby uniknąć negatywnych następstw uchybienia terminowi strona może skorzystać z przewidzianej w art. 86 p.p.s.a. instytucji przywrócenia terminu. W myśl § 1 ww. przepisu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak wynika z kolejnych przepisów omawianej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku strona powinna uprawdopodobnić, iż niedokonanie czynności w ustawowo zakreślonym terminie nie wynikało z jej winy (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Analizując zarzuty zażalenia pod kątem powyższych uwag Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że strona nie uprawdopodobniła, że nieterminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 kwietnia 2008 r. nastąpiło bez jej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiążę się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 214). Słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, że okoliczność, iż L. M. wykonując zawód kierowcy przebywał poza terenem województwa łódzkiego, nie może uprawdopodobnić braku winy w przedmiotowej sprawie. Wbrew twierdzeniom zażalenia praca skarżącego nie może stanowić nadzwyczajnej przeszkody w dochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślić ponadto należy, że strona została prawidłowo pouczona o tym, że na mocy art. 141 § 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną (pkt 3 pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie - k. 23 akt WSA). Nie zasługuje również na uwzględnienie postawiony w zażaleniu zarzut, jakoby Sąd "w zakresie administracyjno-biurokratycznym" był "nieprzyjazny dla obywatela". Jak już bowiem zostało wskazane, określenie w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi terminów dla dokonania poszczególnych czynności procesowych ma na celu zdyscyplinowanie postępowania oraz dbałość o rozstrzygnięcie sprawy w rozsądnym czasie. 7-dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest terminem prekluzyjnym, którego przekroczenie powoduje bezskuteczność dokonanej czynności, o czym, jak już zostało wykazane, L. M. został pouczony. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o treść art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.