I SA/Gd 490/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości II raty zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2007 r. oddala skargę. UZASADNIENIE Wójt Gminy działając z urzędu w dniu 3 grudnia 2007 r. wszczął postępowanie podatkowe w celu ustalenia J.L. wysokości II raty zobowiązania podatkowego z tytułu posiadania środka transportowego - samochodu marki DAF Leyland 400 nr rej. [...] a następnie decyzją z dnia [...] ustalił wysokość zobowiązania na kwotę [...] zł, stosownie do obowiązującej w tym zakresie uchwały Rady Gminy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że J.L. jest właścicielem samochodu DAF Leyland 400 o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 tony i mimo ustawowego obowiązku nie wpłacił należnego podatku od środków transportowych i nie złożył stosownej deklaracji na podatek. W związku z tym powstała konieczność wydania w powyższej sprawie decyzji administracyjnej ustalającej wysokość należnego podatku. Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, w którym powołał się na swe wyjaśnienia składane wcześniej w innych postępowaniach, a nadto zażądał dopuszczenia go do osobistego udziału w postępowaniu przed Kolegium. W trakcie postępowania złożył kolejne pismo, w którym uzasadnia, dlaczego jego pojazd winien być zwolniony od podatku. Wyjaśnił, że podejmował próby ustalenia przez rzeczoznawców właściwej ładowności pojazdu, ale nikt nie chciał podjąć się takiej oceny. Decyzją z dnia [...], znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie określenia wysokości II raty zobowiązania w podatku od środków transportowych na 2007 r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie Kolegium decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa, ponieważ w razie niezłożeni deklaracji na podatek od środków transportu w terminie ustalonym w art. 9 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ podatkowy powinien wszcząć postępowanie w sprawie ustalenia podatku na rok 2007, a nie ograniczać się tylko do II raty podatku. W tej sytuacji wystąpiła konieczność prawidłowego wszczęcia postępowania pierwszej instancji zmierzającego do ustalenia podatku za 2007 r. oraz ustalenie jego wysokości w nowej decyzji. Ta okoliczność mimo, że nie została w odwołaniu podniesiona, w ocenie Kolegium wymagała uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Nadto Kolegium, odnosząc się do zarzutów odwołania wskazało, że są one niezasadne, bowiem w obowiązującym w 2007 r. stanie opodatkowaniu podlegały środki transportowe o masie całkowitej od 3,5 tony, a nie powyżej 3,5 tony. Na powyższą decyzję J.L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając organowi niewłaściwą interpretację przepisu dotyczącego masy pojazdu oraz niewyznaczenie rozprawy administracyjnej w celu rozpatrzenia jego odwołania. Odnosząc się do zarzutów skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało je za nieuzasadnione, a w części dotyczącej składu orzekającego i trybu rozpoznawania sprawy - za nieprawdziwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut ale mające wpływ na tę ocenę. Skargę według oceny Sądu należało oddalić. Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy nie sposób pominąć, że przedmiotem skargi jest decyzja kasacyjna, wydana w trybie art. 233 § 2 O.p. W takich sprawach w kognicji Sądu leży ocena, czy uchylenie decyzji organu pierwszej instancji było zgodne z tym przepisem. Przewidziana w art. 233 § 2 ustawy z dn. 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) możliwość uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, stanowi odstępstwo od podstawowej zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji, przy czym nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia tego przepisu. Decyzję, o której mowa w powołanym przepisie organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy zostały spełnione wymienione w nim przesłanki, tj. gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 229 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy stosując art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej powinien w uzasadnieniu swojej decyzji kasacyjnej przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek w nim wymienionych oraz wskazać dlaczego nie zastosował art. 229 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji pismem z dnia 17 stycznia 2007 r. wezwał pana J.L. do złożenia w terminie do dnia 15 lutego deklaracji podatkowej, zgodnie z przepisem art. 9 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ale podatnik pismem z dnia 16 listopada 2007 r. odmówił złożenia deklaracji i zażądał wydania w tej sprawie decyzji umożliwiającej mu zastosowanie procedury odwoławczej. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2007 r., organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości II raty podatku i ustalił wysokość II raty podatku. Należy podzielić pogląd, że takie postępowanie jest wadliwe, bowiem w razie niezłożeni deklaracji na podatek od środków transportu w terminie ustalonym w art. 9 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ podatkowy powinien wszcząć postępowanie w sprawie ustalenia podatku za rok 2007, a nie ograniczać się tylko, do II raty podatku. W tej sytuacji zachodzi konieczność prawidłowego wszczęcia postępowania pierwszej instancji zmierzającego do ustalenia podatku za 2007 r. oraz ustalenie jego wysokości w nowej decyzji. Ta okoliczność, mimo że nie została w odwołaniu podniesiona, w ocenie Kolegium wymagała uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu stanowi to przesłankę z art. 233 § 2 O.p. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych dotyczących nieprawidłowego ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej opodatkowanego pojazdu Sąd nie podziela argumentów skarżącego. W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r. ustawodawca przyjmował do kategorii samochodów ciężarowych w zakresie podatku od środków transportowych wszystkie pojazdy zakwalifikowane jako samochody ciężarowe o masie całkowitej od 3.500 kg, a nie powyżej 3.500 kg. Jak wynika z akt sprawy bezspornym w sprawie jest, że pan J.L. od 2004 r. jest właścicielem samochodu marki DAF Leyland 400 nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 tony. Powyższe dane wynikają z informacji Starostwa Powiatowego z dnia 27 lipca 2004 r. przekazanej Urzędowi Gminy w celu wykorzystania dla celów podatkowych. W związku z tym pojazd stanowiący własność podatnika z uwagi na to, że zarejestrowany został jako samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej 3.500 kg niewątpliwie podlega opodatkowaniu. W wyroku z dnia 20 lipca 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie FSK 154/04 wyraził pogląd, że przepis art. 8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowiący, iż opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton, jest jasny, a domaganie się jego interpretacji oznacza żądanie wyjścia poza bezpośredni sens tekstu ustawy. Jeżeli zatem dopuszczalna masa całkowita samochodu wynosi 3,5 tony - podlega on opodatkowaniu tym podatkiem. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela powyższy pogląd. W wyroku z dnia 16 stycznia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II FSK 157/06 stwierdził, że przy ustalaniu parametrów środka transportowego (w tym dopuszczalnej masy całkowitej) dla celów podatkowych przede wszystkim należy opierać się na danych wynikających z dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, świadectwa homologacji, wyciągu ze świadectwa homologacji lub karty pojazdu. Ponadto należy wskazać, że sprawy przed Kolegium co do zasady rozstrzygane są na posiedzeniach bez udziału stron. Strony mają jednak pełen dostęp do akt sprawy oraz możliwość składania wniosków dowodowych i przedstawiania swojego stanowiska przed wydaniem decyzji. Takie prawo również posiadał i skorzystał z niego skarżący. Reasumując uchylenie decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej otwiera ponownie etap postępowania przed organem pierwszej instancji, w którym to postępowaniu stronie przysługuje pełnia praw do czynnego udziału w tym postępowaniu, składania wyjaśnień i przedstawiania dowodów oraz wnioskowania o ich przeprowadzenie. W tym też postępowaniu skarżący powinien przedstawić dowody, które mogą wykazać jego uprawnienie do ewentualnego zwolnienia od podatku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu prowadzącym do uwzględnienia skargi. Wobec powyższego orzeczono o jej oddaleniu (art. 151 ustawy p.p.s.a.). DSz