II FSK 1762/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 550/08 w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 30 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potrącenia zaległości podatkowych postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną, 2. zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz radcy prawnego J. M. - B. z kancelarii A. s.c. kwotę 3.600 zł (słownie: trzy tysiące sześćset złotych), oraz kwotę 792 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt dwa złote) podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 14 kwietnia 2009 r., I SA/Gd 550/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 30 maja 2008 r., [...], w przedmiocie odmowy potrącenia zaległości podatkowych. 2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: decyzją z 30 maja 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G., po rozpatrzeniu odwołania L. Z., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 6 lutego 2008 r. odmawiającą skarżącemu uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 24 maja 2007 r. o odmowie potrącenia zaległości podatkowych. Decyzja ta wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie jej zaskarżenia, została doręczona skarżącemu w dniu 6 czerwca 2008 r. W dniu 9 lipca 2008 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. Jednocześnie skarżący wystąpił do sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z 24 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. 3. Na powyższe postanowienie L. Z. złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z 19 marca 2009 r., II FZ 76/09, je oddalił. 4. Uzasadniając postanowienie z 14 kwietnia 2009 r. odrzucające skargę sąd pierwszej instancji, powołując się na treść art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskazał, że decyzja organu odwoławczego została doręczona skarżącemu 6 czerwca 2008 r., a zatem ustawowy termin do wniesienia skargi na ww. decyzję - przy uwzględnieniu zasady określonej w art. 83 § 2 p.p.s.a. - upływał w dniu 7 lipca 2008 r. Dlatego też sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt. 2 i art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę z uwagi na wniesienie jej po terminie. 5. W skardze kasacyjnej podatnik zaskarżył powyższe postanowienie i zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 58 § 1 pkt. 2 oraz art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na nie przywrócenie terminu do jej wniesienia w sytuacji, gdy przywrócenie tego terminu było uzasadnione brakiem winy w uchybieniu terminu. W związku z tak postawionym zarzutem wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, przywrócenie terminu o wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Gdańsku z 14 kwietnia 2009 r. oraz o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za udział w postępowaniu wywołanym wniesieniem tej skargi, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga kasacyjna jako bezzasadna podlega oddaleniu. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę podatnika z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia. Tym czasem autor skargi kasacyjnej zarzuca w niej naruszenie art. 58 § 1 pkt. 2 oraz art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na nie przywrócenie terminu do jej wniesienia w sytuacji, gdy przywrócenie tego terminu było uzasadnione brakiem winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tak skonstruowany zarówno zarzut skargi kasacyjnej jak i jej uzasadnienia są błędne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że postępowanie w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zakończyło się prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2009 r., II FZ 76/09. Orzeczeniem tym NSA oddalił zażalenie podatnika na postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Za bezzasadne w tym zakresie należy zatem uznać kierowane przez autor skargi kasacyjnej względem sądu pierwszej instancji zarzuty naruszenie art. 58 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. Skoro bowiem skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do tego przewidzianego to prawidłowo sąd pierwszej instancji ją odrzucił. Odnosząc się do postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, uznaje go również za bezzasadny. Jak wynika z treści tego przepisu jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Fakt, że postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2009 r., II FZ 76/09, oddalono zależenie podatnika na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 listopada 2008 r., którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi, skutkuje tym, że zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca, określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu zarówno wyroku jak i postanowieniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota bowiem mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę istnienie i treść prawomocnego orzeczenia sądu. (por. wyrok NSA z 6 marca 2008 r., II OSK 152/07, niepubl., wyrok WSA we Wrocławiu z 28 maja 2008 r., I SA/Wr 1573/07niepubl., wyrok NSA z 11 października 2007 r., I FSK 1358/06, niepubl.) Dopuszczalność skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi nie może skutkować w tym postępowaniu dopuszczalnością ponownego kwestionowania prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Nie zmienia tego poglądu fakt, iż zarzuty te dotyczą orzeczenia wydanego w postępowaniu wpadkowym, jakim jest postępowanie w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wydane bowiem w tym trybie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie, które utrzymuje orzeczenie sądu pierwszej instancji, w pełni kształtuje sytuację procesową skarżącego w tym zakresie. Skoro zatem prawomocnie ustalono, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu to nie jest możliwe ponowne analizowanie i rozstrzygnie tej kwestii. Dlatego za bezzasadne w tym zakresie należy uznać zarówno zarzuty jak i wywody skargi kasacyjnej, że sąd pierwszej instancji działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a powinien skarżącemu przywrócić termin. Autor skargi kasacyjnej w argumentacji prezentowanej w jej uzasadnieniu w ogóle nie dostrzega prawomocnego zakończenia postępowania w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tej sytuacji powoływanie się w skardze kasacyjnej na argument, że "błędne orzeczenie sądu pierwszej instancji w kwestii odmowy przywrócenia terminu miało wpływ na wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi z 14 kwietnia 2009 r., które to postanowienie kończy postępowanie w sprawie i pozbawia skarżącego prawa do sądu" należy uznać, za co najmniej błędne. Nastąpiła bowiem weryfikacja orzeczenia sądu pierwszej instancji na skutek wniesionego przez podatnika zażalenia. A ponadto nie można upatrywać naruszenia prawa do sądu w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji odrzucając skargę podatnika opiera się na stanie faktycznym, który został ukształtowany prawomocnym orzeczeniem sądowym. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z 182 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie § 15 pkt 1 i 2 w zw. z § 6 pkt. 7 i § 14 ust. 2 pkt. 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcą prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd zasądził ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz radcy prawnego J. M. - B. z kancelarii A. s.c. kwotę 3.600 złotych, oraz kwotę 792 złotych podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.