I SA/Gl 382/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. A.- Firma Handlowo-Usługowa A w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – sędziego WSA Teresy Randak postanawia oddalić wniosek; UZASADNIENIE W piśmie procesowym z dnia 23 października 2009 r. skarżąca Z. A. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wyłączenie ze sprawy sędziego tego Sądu – sędziego WSA Teresy Randak. W motywach wniosku podniesiono, że wspomniana osoba sędziego jest osobą, na którą w 2006 r. powoływali się współwłaściciele zakładu B, określając ją mianem "swojego człowieka w sądzie". Skarżąca zaakcentowała dalej, że osoba sędziego nie dopuściła jej do osobistej rozmowy w tej sprawie w roku 2003, ukrywając jej wniosek z marca 2003 r. o ustalenie terminu spotkania. Ta okoliczność, zdaniem skarżącej, jest bezsporna. Do pisma nie dołączono jakichkolwiek dokumentów potwierdzających podniesione tam argumenty. W piśmie procesowym z dnia 26 października 2009 r., zatytułowanym "wniosek o przesunięcie terminu rozprawy", skarżąca podniosła dodatkowo w ramach omawianego tutaj wniosku, że sędzia Teresa Randak, jako Wicewojewoda [...], udaremniła wniesienie skarżącej osobistej skargi do Wojewody w 2003 r. Z. A. zaakcentowała nadto, że sędzia była również Wiceburmistrzem Miasta K., gdzie zamieszkują osoby, będące współwłaścicielami B. Do tego pisma również nie dołączono dokumentów, które potwierdzałyby powołane okoliczności. W dniu 16 listopada 2009 r. sędzia WSA Teresa Randak złożyła oświadczenie, w którym zeznała, że nie zna strony postępowania, ani też osób wskazanych we wniosku, z tego też powodu, w jej ocenie, nie zachodzi stosunek osobisty, który mógłby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności, o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej także w skrócie: P.p.s.a. Podniosła dalej, że z uwagi na długoletni przebieg pracy w organach administracji publicznej, nie może wykluczyć sytuacji, w której – w ramach wykonywanych wówczas obowiązków – mogła rozpoznawać sprawy z wniosku skarżącej, zwłaszcza w ramach przyjmowania skarg obywateli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 tej ustawy zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 tejże ustawy. Otóż zgodnie z treścią tego przepisu, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego, tj. być jedynie uprawdopodobniona. Ponadto wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 651/09). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W tych ramach podkreślić trzeba, że sędzia, którego wyłączenia domaga się skarżąca, oświadczyła, że nie zachodzi w tej sprawie stosunek osobisty, który mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż nie wszystkie stosunki osobiste między stroną lub jej przedstawicielem mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy, lecz tylko takie, które w oparciu o obiektywne okoliczności mogą wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności. Należy uznać, iż o osobistym charakterze stosunku łączącego sędziego ze stroną decyduje rodzaj jego emocjonalnego zaangażowania w odniesieniu do strony postępowania sądowoadministracyjnego. Jako przykłady w orzecznictwie wskazuje się przyjaźń, nienawiść, więź rodzinną, powiązania majątkowe i gospodarcze oraz ujawnioną niechęć lub sympatię do strony albo faworyzowanie jednej ze stron (postanowienie SN z dnia 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt I PO 8/96, OSNP 1997, nr 4, poz. 59). Sędzia Teresa Randak zeznała nadto (patrz oświadczenie z dnia 16 listopada 2009 r.), że z uwagi na długoletni przebieg pracy w organach administracji publicznej, nie może wykluczyć sytuacji, w której – w ramach wykonywanych wówczas obowiązków – mogła rozpoznawać sprawy z wniosku skarżącej, zwłaszcza w ramach przyjmowania skarg obywateli. W tych ramach trzeba podkreślić, że samo ewentualne, wszak niepotwierdzone w tej sprawie, zaistnienie więzi miedzy sędzią a jedną ze stron postępowania, jego uczestnikiem bądź pełnomocnikiem lub reprezentantem którejkolwiek ze stron nie przesądza jeszcze o zasadności złożonego wniosku. Niezbędne jest bowiem udowodnienie, że jej istnienie rzeczywiście mogłoby doprowadzić do podważenia przekonania stron o niezawisłości i bezstronności sędziego (por. wyrok SN z dnia 12 września 2000 r., sygn. akt III CKN 480/99, Lex nr 137707). W ocenie Sądu skarżąca w żaden sposób nie udowodniła w tej sprawie, że pomiędzy nią a osobą sędziego występują jakiekolwiek okoliczności sugerujące bezstronność sędziego. Akcentowana przez skarżącą bezsporność zaistnienia sytuacji, w której sędzia, pracująca uprzednio w organach administracji publicznej, nie dopuściła skarżącej do osobistej rozmowy nie znalazła potwierdzenia w jakimkolwiek dokumencie źródłowym. Podobnie rzecz ma miejsce z okolicznością rzekomego ukrywania dokumentów. Za niepotwierdzoną należy uznać również wypowiedź skarżącej, że jakowoż współwłaściciele B mieli stwierdzić, że sędzia Teresa Randak jest ich człowiekiem w sądzie. W tych ramach należy zauważyć, że nie przedstawiono jakichkolwiek dokumentów, które mogłyby świadczyć także o faworyzowaniu którejkolwiek ze stron. W toku rozpoznania tego wniosku, skład obecnie orzekający przyjął za Sądem Najwyższym, który stwierdził, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Konkludując, skarżąca nie udowodniła żadnych okoliczności uzasadniających wniosek, co czyni jej zarzuty w tej kwestii nietrafnymi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a.