II SA/Go 341/08

SENTENCJA Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata postanawia: 1. zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. UZASADNIENIE 8 sierpnia 2008 r. do sądu wpłynął wniosek A.C. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że mieszka w domu będącym własnością syna K. C. A.C. wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z trójką dorosłych synów. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca oświadczyła, że eksploatacja domu (opłaty za gaz, energię elektryczną, opał) wraz z zakupem żywności wynosi miesięcznie co najmniej 3.500 zł. Nadto skarżąca podała, że ponosi wydatki związane z zakupem leków i leczeniem chorego syna. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lubpozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez A.C. świadczą o jej trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca otrzymuje bowiem niewielką emeryturę w wysokości 556 zł. Skarżąca mieszka wraz z trzema synami z którymi wspólnie partycypuje w wydatkach związanych z eksploatacją domu, zakupem żywności itp. Łączny dochód skarżącej i jej dorosłych synów wynosi około 4.000 zł (akta sprawy II SAB 15/08), zaś miesięczny koszt utrzymania domu, zakupu żywności to minimum 3.500 zł. Nadto nie można pominąć, że M.C. jest chory na padaczkę i musi mieć zapewnione odpowiednie lekarstwa i opiekę medyczną. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest zarazem oczywiste, iż wskazane wydatki nie wyczerpują wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej odnośnie ponoszonych wydatków czy braku majątku i oszczędności. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek A.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.