III SA/Po 332/19

SENTENCJA Dnia 17 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2019r. przy udziale sprawy ze skargi [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku dotyczącego podatku akcyzowego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] stycznia 2019r. . nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] marca 2019r., po rozpoznaniu zażalenia złożonego przez [...] Sp. z o.o. (dalej: "spółka", "strona") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] stycznia 2019r. o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. W piśmie z [...].12.2018r. spółka zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o wycofanie z systemu informatycznego wszystkich deklaracji [...] złożonych przez Spółkę [...] co ma spowodować uwolnienie kwot wpłaconych przez Spółkę i rozliczenie w sposób podany w przedmiotowym piśmie zaległego podatku VAT z kwot widniejących w złożonej przez spółkę deklaracji za miesiąc październik 2018, zaś po dokonaniu tej czynności Spółka zażądała zwrotu nierozliczonej kwoty na jej konto bankowe. Spółka swoje żądanie uzasadniła tym , że brak było podstawy prawnej do przyjęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] deklaracji [...] złożonych przez Spółkę [...] bowiem wyroby uwidocznione w tych deklaracjach nie obejmują art. 1.1 i Działu IV ustawy akcyzowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wezwał pismem z dnia [...].01.2019r. Spółkę aby w terminie 7 dni sprecyzowała treść żądania poprzez wskazanie podstawy prawnej uwzględniającej żądanie zawarte w rzeczonym piśmie z dnia [...].12.2018r. i pouczył, że nie wypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wezwanie doręczono [...].01.2019r. Pismem z dnia [...].01.2019r. ( a więc w zakreślonym przez organ terminie do udzielenia odpowiedzi na powyższe wezwanie) zatytułowanym "Skarga", Spółka przedstawiła swoje stanowisko dotyczące prowadzenia postępowania przez organ na podstawie k.p.a. zamiast błędnym w jej ocenie opieraniu się na przepisach O.p. Ponieważ Spółka nie udzieliła odpowiedzi na ww wezwanie organu , postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] pozostawił podanie bez rozpatrzenia i obecnie skarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2019r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał powyższe rozstrzygniecie w mocy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca spółka zażądała uchylenia postanowienia z dnia [...] marca 2019r. i postanowień poprzedzających oraz zażądała nakazanie organowi usunięcia z systemu informatycznego złożonych przez nią deklaracji [...] uzasadniając, że skarżąca nie jest podatnikiem w rozumieniu art. 13 ustawy o podatku akcyzowym a to oznacza, że złożenie przez nią deklaracji podatkowych było czynnością nieważną z mocy prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że nieusunięci braku formalnego w terminie skutkować winno pozostawieniem podania bez jego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że skarżąca spółka w wielu pismach kierowanych do organu stanowczo domaga się od organu zwrotu kwot jakie wpłaciła realizując zobowiązanie podatkowe, o czym jednoznacznie świadczy złożenie przez nią deklaracji podatkowych. Zwrotu tego żąda poprzez rozliczenie jej zaległości w podatku VAT za miesiąc październik 2018 rok i przekazanie nie rozliczonej w ten sposób kwoty na jej konto bankowe. Skarżąca nie domaga się zwrotu kwot wpłaconych do organu podatkowego pod jakimkolwiek tytułem, lecz kwot, które zostały uiszczone w wyniku złożenia przez nią deklaracji z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ([...]). Skoro sama skarżąca kwoty te wpłaciła realizując zobowiązanie podatkowe – o czym jednoznacznie świadczy złożenie przez nią deklaracji podatkowych – niezależnie od jej przeświadczenia, co do prawidłowości tak dokonanych czynności, organ podatkowy zobowiązany był rozpatrzyć jej żądanie o zwrot tych kwot. Tymczasem organ wzywa skarżącą do podania podstawy prawnej żądania uznając, że jest to brak formalny pisma , który uniemożliwia nadanie sprawie biegu. Otóż zważyć należy, że przedmiotem sporu jest ocena, czy w rozpoznawanym stanie faktycznym organ podatkowy zasadnie pozostawił bez rozpoznania żądanie Strony wyrażone w omawianym podaniu z dnia [...].12.2018r. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały podstawy do wzywania Strony w trybie art. 169 O.p., tym samym brak przesłanek aby wniosek Skarżącego pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z art. 168 § 2 O.p. podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Art. 168 § 3 O.p. stanowi, że podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokółu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Jeżeli podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Powyższe regulacje wskazują elementy jakie winno zawierać podanie. Niewątpliwe jego wymogi zostały określone z uwzględnieniem zasady ograniczonego formalizmu, co uzasadnia istota postępowania administracyjnego. Jak podkreśla się w doktrynie (por. Ordynacja podatkowa Komentarz S. Babiarz i in., Warszawa 2013, s.770 i n.), sprawa powinna być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony. Nie nazwa podania (pisma procesowego), ale jego treść decyduje o określeniu przedmiotu postępowania, jakie inicjuje jego wniesienie do organu. Innymi słowy, żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego, a nie na podstawie tytułu pisma. Wprawdzie zakres przedmiotowy postępowania wyznaczony jest przez żądanie strony, co nie oznacza, że organ administracji państwowej jest związany wskazaną przez stronę podstawą prawną żądania, gdyż decydująca jest jego treść. Strona może błądzić co do podstawy prawnej swojego wniosku, natomiast rzeczą organu go rozpatrującego jest właściwe jego zakwalifikowanie pod względem prawnym, zgodnie z jego faktyczną treścią. Tak więc związanie organu rozpatrującego sprawę zakresem żądania strony co do przedmiotu postępowania dotyczy określonej we wniosku strony podstawy faktycznej żądania, a nie powołanej przez stronę jego podstawy prawnej (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1987 r. Sygn. akt IV SA 757/87, ONSA 1988/1/20). Przenosząc ww. uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że Skarżąca wskazała czego od organu żąda. W opinii Sądu treść żądania Strony była na tyle precyzyjna, że organ podatkowy nie miał podstaw aby wzywać ją do wskazania na jakiej konkretnie podstawie prawnej opiera swoje żądanie. Zgodnie z przywołanymi poglądami orzecznictwa i doktryny użyte w art. 168 § 2 O.p. pojęcie "treść żądania" winno być postrzegane jako podanie podstawy faktycznej żądania, a nie podstawy prawnej. Ten element żądanie Skarżącej niewątpliwie zawierało, podnosząc bezprawne obarczenie obowiązkiem podatkowym Skarżącej. Nie istniały zatem podstawy aby wzywać stronę do podania podstawy prawnej żądania. Zdaniem Sądu podanie Skarżącego spełniało określone art. 168 § 2 O.p. wymogi, co nakazywało jego rozpoznanie. Twierdzenie to odnosi się także do braków podania w postaci niewskazania dat i numerów wydanych decyzji oraz organu administracji, który je wydał. Akta sprawy nadesłane Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę, wskazują, że podanie o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowych za lata 1997 – 2012 zostało zawarte w odwołaniu od decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowań podatkowych za lata 1997 – 2012. Nie ulega zatem wątpliwości, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowych za lata 1997 – 2012 dotyczy tych samych decyzji, które były objęte postępowaniem w sprawie wznowienia postępowania, o czym świadczy alternatywny wniosek zawarty w treści ww. odwołania. Tym samym wątpliwości organu podatkowego zgłaszane na tym etapie postępowania co do jego zakresu nie znajdują uzasadnienia. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ podatkowy obowiązany jest rozpoznać wniosek Strony zgodnie z jego żądaniem . Strona bowiem domaga się od organu zwrotu kwot jakie wpłaciła realizując zobowiązanie podatkowe, o czym jednoznacznie świadczy złożenie przez nią deklaracji podatkowych. Zwrotu tego żąda poprzez rozliczenie jej zaległości w podatku VAT za miesiąc październik 2018r. i przekazanie nie rozliczonej w ten sposób kwoty na jej konto bankowe. Uznając, że zaskarżone orzeczenie, jak poprzedzające je postanowienie, naruszają powołane przepisy art. 168 § 2 w związku z art. 169 § 4 O.p. oraz art. 121 §1 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. uchylił ww. orzeczenia organów podatkowych. O kosztach orzeczono na postawie art. 200 p.p.s.a.