II SA/Gl 770/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi S.B., J.B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie odprowadzenia wód opadowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bielsku - Białej (dalej PINB) decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm. – dalej p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej k.p.a.), nałożył na J. H., M. H. i J. H., jako współwłaścicieli działek nr 1 i 2 znajdujących się w B. przy ulicy [...] - obowiązek doprowadzenia wykonanego utwardzenia terenu działek j.w. w zakresie odprowadzenia wód opadowych - do stanu zgodnego z przepisami § 28 ust. 2 w związku z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065) – poprzez odprowadzenie wody z korytka liniowego usytuowanego przed wiatą stalową - do prawidłowo wykonanego dołu chłonnego usytuowanego na posesji 2 (za wiatą stalową), w terminie do [...] r. W uzasadnieniu podano m. in., że w trakcie czynności kontrolnych i oględzin stwierdzono, że część posesji została utwardzona kostką brukową. Właściciel działki nie przedłożył zgłoszenia zamiaru utwardzenia terenu. Prowadzone w powyższym zakresie postępowanie administracyjne miało na celu doprowadzenie wykonanego utwardzenia terenu do zgodności z przepisami. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. utwardzenie powierzchni gruntu na działce budowlanej podlegało zgłoszeniu właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Obecnie teren działki 1 przed budynkiem od strony wschodniej (ulicy [...]) oraz pas szerokości 4m po stronie północnej budynku mieszkalnego aż do wiaty konstrukcji stalowej, położonej na działce 2, jest utwardzony kostką brukową. Z uwagi na to, że utwardzenie terenu działek nastąpiło w 2010 i 2014 r., a postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte 21 kwietnia 2015 r., organ był zobligowany do rozpatrzenia sprawy w oparciu o przepisy dotychczasowe, przed wejściem w życie zmian Prawa budowlanego. W ustawowo przewidzianym terminie odwołanie złożyli Stefania i Jerzy Trojak, podnosząc m. in., że utwardzenie terenu wykorzystywane jest jako miejsce postojowe dla samochodów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej WINB) decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 §2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji w całości oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu podano m. in., że utwardzony teren nie stanowi wyłącznie dojazdu do wiaty. Oprócz dojazdu do wiaty, stanowi dojazd do dwóch garaży, a także umożliwia domownikom korzystanie z terenu. Jest samodzielną inwestycją, natomiast wiata oraz teren utwardzony pod wiatą są przedmiotem odrębnego postępowania. Organ odwoławczy związany jest wyrokiem WSA w Gliwicach z 21 listopada 2018 roku, sygn. akt II SA/Gl 679/18, w zakresie konieczności zastosowania art. 81c ust. 2 p.b. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], wydanym na podstawie art. 126 w zw. z art. 113 k.p.a. WINB sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji własnej z [...] roku, znak [...], polegającą na wskazaniu w wierszu 17 i 18 na stronie nr 1 "uchylam decyzję organu I instancji w całości oraz umarzam postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości", w ten sposób, że powinno być: "uchylam decyzję organu I instancji w całości oraz przekazuję sprawę do ponownego rozpatrzenia." Skargę na powyższą decyzję WINB z [...] r. złożyli S. B. i J.T. , zaskarżając ją w całości. Zarzucono wadliwe ustalenia faktyczne oraz prawne, opisując przebieg postępowania. Podważono twierdzenia Inwestorów, które – zdaniem Skarżących – są nieprawdziwe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. WINB decyzją z dnia [...] r., znak [...] , wydaną na podstawie art. 138 §2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji w całości oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości. Jednakże postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r., organ ten sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji j.w., poprzez wpisanie w sentencji: "uchylam decyzję organu I instancji w całości oraz przekazuję sprawę do ponownego rozpatrzenia." Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Ustawodawca, wprowadzając w art. 113 k.p.a. pojęcie "błędów pisarskich i rachunkowych" oraz innych "oczywistych pomyłek", nie daje ustawowej definicji tych pojęć, w związku z czym należy tu mieć na uwadze potoczne ich znaczenie, stosowane w życiu codziennym (wyr. NSA z dnia 13 marca 1998 r., I SA/Lu 1091/96, LEX nr 33532). Pojęcie "błąd" w powszechnym tego słowa znaczeniu, to "niezgodność z obowiązującymi regułami pisania, liczenia, wymowy itp.; odstępstwo od normy; pomyłka". Szczególnego rodzaju błędami występującymi w decyzjach administracyjnych oraz innych dokumentach są więc błędy ortograficzne, gramatyczne, komputerowe, a więc błędy powstałe przy przepisywaniu i redagowaniu tekstu, polegające najczęściej na zmianie lub przestawieniu litery (Cz. Martysz, Komentarz do art. 113 k.p.a., Lex-el.). WINB tymczasem w drodze sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej zmienił całkowicie sentencję rozstrzygnięcia, co jest niedopuszczalne. Jest zdecydowana różnica pomiędzy umorzeniem postępowania, a przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Jeśli WINB w swoim rozstrzygnięciu dopuścił się uchybienia, to podlegało ono – z uwagi na jego charakter – wyłącznie kontroli po wniesieniu skargi. Jakkolwiek sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej podlega odrębnemu zażaleniu (art. 113 §3 k.p.a.), to jednak nie ma przeszkód, by Sąd w niniejszym postępowaniu zakwestionował rozstrzygnięcie tego typu. Sam organ, poprzez dokonanie takiego sprostowania przyznał, że jego decyzja, tu oceniana z punktu widzenia legalności, nie była prawidłowa. Podobnie nieprawidłowy był sam fakt ingerencji w trybie art. 113 §1 k.p.a. w merytoryczną treść rozstrzygnięcia, które podlegało kontroli sądowej. Zgodzić się należy z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2019 r., sygn. VII SA/Wa 1690/18, że "Adresat decyzji musi mieć pewność jakiego rodzaju rozwiązanie prawne przyjął organ administracji publicznej w danej sprawie. Sprzeczność podstawy prawnej z treścią rozstrzygnięcia decyzji z pewnością nie jest li tylko kwestią techniczną, którą można usunąć w ramach art. 113 k.p.a. Omawianego błędu nie sposób traktować jako widocznej, oczywistej omyłki stanowiącej niewłaściwy dobór słów." Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają niektóre zarzuty skargi. Kontrola prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (zob. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., sygn. SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7; T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 – 757). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu. Weźmie pod uwagę również zalecenia poprzednich orzeczeń zapadłych w niniejszej sprawie. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (500 zł) Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Pismo inicjujące niniejszą sprawę wniesiono jako skargę i tak została rozpoznana. Nie ma znaczenia późniejsze sprostowanie omyłki, poprzez "uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia" w trybie art. 138 §2 k.p.a., od czego przysługuje sprzeciw. Sprostowanie to nastąpiło w dniu 15 maja 2019 r., czyli po wniesieniu skargi. Nie może więc zmienić ono jej charakteru. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.