I OZ 1149/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 450/18 o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] 2018 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z 27 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] 2018 r. o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na M. P. na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zawieszenie postępowania sądowego jest uzasadnione wystąpieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (postanowieniem z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 889/16) do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: "Czy przepisy art. 5 ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195) są zgodne z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zakresie, w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie?". W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie ma znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, w której przyczyną uzasadniającą odmowę przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko było przekroczenie kryterium dochodowego, a podstawą prawną decyzji odmownej były przepisy wskazane w sentencji pytania prawnego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S.P. wskazując, że brak jest przeszkód do merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji. Wniósł zatem o uchylenie tego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych ocena warunków dopuszczalności zastosowania powyższego przepisu ujmowana jest jednolicie. Podnosi się, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wtedy w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne, a więc sytuacja, gdy uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, uzasadniając celowość wstrzymania czynności w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod. red. T. Wosia, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańskiej, wyd. 2, s. 456 i n.). Musi istnieć ścisły związek między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego, rozumiany w ten sposób, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 792/07; CBOSA). Wskazać również należy, że zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione celowością, sprawiedliwością jak i ekonomiką procesową. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd powinien ocenić także wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma istotne znaczenie w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.). Podkreślić również wypada, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Wymaga zatem wykazania rzeczywistego spełnienia się przesłanki zawieszenia postępowania. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z pytaniem prawnym czy przepisy art. 5 ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci są zgodne z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., wskazując że udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie ma znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, w której przyczyną uzasadniającą odmowę przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko było przekroczenie kryterium dochodowego Z przyjętym przez Sąd stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stan faktyczny sprawy na tle której wystąpiono z pytaniem był odmienny od przedstawionego w tej sprawie. Zgłaszane przez Sąd pytający wątpliwości konstytucyjne w istocie nie odnosiły się do przyjęcia kryterium dochodowego jako warunku przyznania świadczenia dla pierwszego dziecka i tym samym ograniczenia powszechności jego przyznawania, lecz kwestionowały brak pewnego mechanizmu jego przyznawania na wypadek nieznacznego przekroczenia tego kryterium. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie wywołuje podobnych wątpliwości co do zgodności powołanych w skardze kasacyjnej przepisów z ustawą zasadniczą. Sama więc hipotetyczna możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu prawa znajdującego zastosowanie w sprawie, uprawdopodobniona wyłącznie faktem złożenia do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności tego przepisu z Konstytucją nie jest dostateczną podstawą do przyjęcia, że zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania. Wynik postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie P 6/17 nie stanowi zatem kwestii prejudycjalnej dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.