IV SA 1874/03

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska (spr.), asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I.W., B. L., J. S., J.Z., H.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku UZASADNIENIE Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku usługowo-garażowego przy ul. [...] w W. dla Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w W. oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż inwestor składając wniosek o pozwolenie na budowę przedłożył projekt budowlany opracowany zgodnie z wymaganiami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, posiadający stosowne uzgodnienia. Nadto przedłożono projekt zagospodarowania placu budowy z projektem drogowym czasowej organizacji ruchu oraz dokument stwierdzający prawo inwestora do dysponowania nieruchomością w postaci odpisu z księgi wieczystej nr [...] Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 kpa, po rozpatrzeniu odwołania członków Spółdzielni Mieszkaniowej "S." – mieszkańców budynku przy ul. [...] i [...] – umorzył postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy stwierdził, iż członkom Spółdzielni nie przysługuje prawo strony, bowiem przepisy prawa spółdzielczego nie przyznają członkom Spółdzielni prawa do korzystania z majątku spółdzielczego oraz rozporządzania rzeczą w rozumieniu art. 140 kc, zaś w obrocie publicznym członków Spółdzielni reprezentuje zarząd. Członkowie Spółdzielni kwestionując działanie zarządu, mają prawo czynić to bądź w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego, bądź na drodze postępowania sądowego. Skargę na powyższą decyzję złożyli I. W., B. L., J. S., J.Z., H. D. – członkowie Spółdzielni Mieszkaniowej "S.". Zdaniem skarżących organ błędnie przyjął, iż członkom Spółdzielni nie służy przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, a nadto skarga podnosi, iż w grupie mieszkańców jest grupa osób, która wystąpiła do Spółdzielni z wnioskami o zawarcie umowy obejmującej odrębną własność lokalu, co czyni bezzasadną argumentację organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kontrolowaną decyzją organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze w oparciu o art. 138 § 1 ust. 3 kpa uznając, iż odwołujący się nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, iż podstawę prawną legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego określający prawa lub obowiązki podmiotu, który w konkretnym stanie faktycznym i prawnym może żądać ochrony prawnej w postaci wydania określonego aktu administracyjnego. W wyroku z dnia 11.04.1991 r. Sąd Najwyższy wskazał, iż interes prawny winien być rozważony jako zobiektywizowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej – jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest "własny zindywidualizowany i skonkretyzowany oraz aktualnie istnieje". Skarżący I.W., B.L., J.S., J.Z., H.D. są członkami Spółdzielni Mieszkaniowej "S." – będącej jednocześnie inwestorem planowanej inwestycji, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Problematyka statusu członków spółdzielni mieszkaniowych w zakresie przyznania im przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym była przedmiotem rozlicznych orzeczeń NSA, wśród których dominuje stanowisko, przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż członkom Spółdzielni nie przysługuje prawo strony. W obrocie publicznym, w tym w postępowaniu administracyjnym członka Spółdzielni reprezentuje jej zarząd, a kwestionowanie pracy zarządu może nastąpić na drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego lub też na drodze postępowania sądowego. Powyższe stanowisko doznaje jednak wyjątku w sytuacji, gdy członek Spółdzielni wykaże, iż poszukuje ochrony prawnej w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, uznającym bezpośredni wpływ na jego osobisty, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes. Żadnych ustaleń w zakresie interesu prawnego osób odwołujących się organ odwoławczy nie poczynił, a lakoniczne uzasadnienie decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. ograniczające się jedynie do cytowania orzeczeń NSA narusza normę art. 107 kpa, nakazującego organowi między innymi zawrzeć w rozstrzygnięciu oznaczenie stron oraz wskazanie uzasadnienia faktycznego decyzji. Tymczasem decyzja określa, iż Wojewoda rozpatrzył odwołanie "Członków Spółdzielni Mieszkaniowej "S." – mieszkańców budynków przy ul. [...] i [...]". Tak określony podmiot nie spełnia kryterium strony postępowania w rozumieniu art. 29 i 39 jak również 31 kpa. Organowi odwoławczemu umknęło bowiem, iż odwołanie z dnia 10.02.2003 r. zostało podpisane przez trzy osoby fizyczne: B.L., I.W., A.D. Co prawda dołączono do niego listę 73 mieszkańców budynku przy ul. [...] i 28 budynku przy ul. [...] zgłaszających sprzeciw wobec zamierzonej inwestycji, jednak pełnomocnictwo dla doręczeń udzielone I. W. (udzielone zresztą jedynie przez mieszkańców budynku przy ul. [...]) nie obejmuje swoim zakresem uprawnienia do działania w imieniu strony (art. 32 kpa), a w aktach sprawy brak innego pełnomocnictwa. Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę – organu odwoławczego było ustosunkowanie się do tego czy konkretne osoby składające odwołanie mają swój własny indywidualny interes prawny, który wymaga ochrony w toku postępowania o pozwolenie na budowę, innymi słowy czy zamierzona inwestycja wpłynie na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Brak podjęcia przez organ czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7 kpa, 8 kpa, art. 10 kpa, a także w konsekwencji art. 28 kpa. Ujawnione wady spowodowały uchylenie zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Ponadto na podstawie art. 152 cytowanej ustawy orzeczono jak w pkt 2 wyroku.