II FZ 746/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 621/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 lipca 2018 r. r., sygn. akt I SA/Gd 621/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2018 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 czerwca 2018r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik skarżącej nadesłał do WSA pełnomocnictwo udzielone mu w dniu 3 stycznia 2018 r. przez skarżącą do "reprezentowania mnie we wszelkich postępowaniach dotyczących mojej odpowiedzialności związanej ze Spółką G. spółka z o.o.". Sąd I instancji wskazując na treść art. 36 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a.") wyjaśnił, że w treści pełnomocnictwa procesowego powinno zostać zawarte upoważnienie do działania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazanie w treści pełnomocnictwa, że dotyczy ono wszelkich postępowań dotyczących odpowiedzialności mocodawcy związanej ze Spółką G. spółka z o.o., nie było wypełnieniem powyższego wymogu. Wobec tego w ocenie WSA pełnomocnik skarżącej nie usunął w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi i wobec tego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił. Od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżącej wywiódł zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zażalenie oparto na zarzucie naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi pomimo uzupełnienia przez skarżącą braków formalnych oraz naruszenie art. 45 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nadmierny formalizm i rygoryzm prawny skutkujący ograniczeniem prawa skarżącej do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że w aktach sprawy powinien znaleźć się pisemny dokument potwierdzający istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Braki w tym zakresie podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 49 p.p.s.a. odnoszący się do braków pisma stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§1). W przypadku nieuzupełnienia we wskazanym wyżej terminie braków formalnych skargi sąd stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzuca skargę. W niniejszej sprawie wbrew wymogom z art. 46 § 3 p.p.s.a. profesjonalny pełnomocnik wnosząc skargę nie dołączył pełnomocnictwa wykazującego umocowanie do działania w imieniu skarżącego. Wobec powyższego zasadnie wezwano autora skargi do usunięcia tego braku, stosownie do art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W odpowiedzi na wezwanie Sądu nadesłano kserokopię pełnomocnictwa ogólnego z dnia 3 stycznia 2018 r., z poświadczeniem za zgodność z oryginałem, upoważniającego adwokata M. K. do reprezentowania skarżącej we wszelkich postępowaniach dotyczących jej odpowiedzialności związanej ze Spółką. Pomimo prawidłowego wezwania, pełnomocnik złożył dokument pełnomocnictwa, którego treść nie została sformułowana w sposób precyzyjny i niebudzący wątpliwości, co do jego zakresu. Nie zwalniało to jednak WSA od analizy treści pełnomocnictwa oraz jego interpretacji, przy uwzględnieniu także kontekstu udzielenia pełnomocnictwa przez skarżącą. Pismo przewodnie z dnia 10 lipca 2018 r., usuwające brak formalny skargi wskazywało sygnaturę akt tj. I SA/Gd 621/18 oraz zawierało załącznik tj. uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Zdaniem NSA zarówno treść pełnomocnictwa jak i pismo przewodnie strony skarżącej z dnia 10 lipca 2018 r. nie nasuwają wątpliwości, że skarżąca złożyła oświadczenie woli, którego treścią jest upoważnienie adwokata M. K. do dokonywania w imieniu i ze skutkiem prawnym dla mocodawcy czynności prawnych w szeroko rozumianych postępowaniach dotyczących odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Wskazuje na to całościowa analiza akt sprawy. Przy interpretacji pełnomocnictwa należało również uwzględnić, że ten sam pełnomocnik reprezentował skarżącą w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną do sądu decyzją, co również sugerowałoby, iż zakres udzielonego mu pełnomocnictwa obejmuje umocowanie do prowadzenia tej sprawy na jej kolejnym etapie, tj. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto należy mieć na względzie, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi wiązało się bezpośrednio z wniesieniem w imieniu skarżacej określonego środka zaskarżenia, a mianowicie skargi. Interpretacja użytego w tym kontekście w pełnomocnictwie sformułowania przemawia na rzecz stanowiska, że wolą skarżącej było udzielenie umocowania do reprezentowania go także w postępowaniu sądowoadministracyjny, które jest prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w szczególności - do wniesienia skargi. Ponadto pełnomocnictwo nie zawiera ograniczenia umocowania do działania wyłącznie przed organami podatkowymi. Nie można także pominąć, że wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu I instancji strona przedstawiła pełnomocnictwo, którego treść jednoznacznie już potwierdza umocowanie adwokata M. K. do reprezentowania w toku wszystkich postępowań przed sądami administracyjnymi. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł zaakceptować dokonanej przez WSA oceny spornego pełnomocnictwa. Wskazać także należy, że z treści art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a. wynika, że istota braków formalnych skargi polega na stwierdzeniu, czy braki te uniemożliwiają nadanie skardze dalszego biegu. Nie oznacza to więc, że każde odmienne wykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi prowadzi do powstania na tyle istotnej przeszkody, która uniemożliwia rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny. To od zbadania okoliczności w konkretnej sprawie będzie zależało stwierdzenie, czy rzeczywiście mamy do czynienia z takim brakiem formalnym skargi, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Wykładnia art. 49 § 1 p.p.s.a. powinna być dokonana przez pryzmat konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu zgodnie z art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej. Przy czym prawo do zastępstwa procesowego jest także ściśle związane z prawem do sądu, a zatem wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna również ograniczać stronie realizacji tego prawa (por. postanowienie NSA z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1066/17; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.