II FZ 358/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA Anna Znamiec po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 330/09 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 330/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił Z. R. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 lutego 2009 r., nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał, że Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 lutego 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 18 października 2007 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł. Jednocześnie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. W ocenie sądu pierwszej instancji zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu należy do skarżącego. Strona postępowania sądowoadministracyjnego, składając wniosek zobowiązana jest do wykazania zasadności złożonego wniosku poprzez wskazanie istnienia materialnoprawnych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zdaniem sądu pierwszej instancji skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Skarżący poprzestał jedynie na złożeniu wniosku nie wskazując okoliczności, które ten wniosek uzasadniają. Przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może stanowić merytoryczna zasadność decyzji, czy sama tylko wartość przedmiotu zaskarżenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu między innymi podniesiono, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą jest jedynym żywicielem 6 - osobowej rodziny. Jego miesięczny dochód wynosi około 4.000,00 do 6.000,00 zł. Majątek strony stanowi dom jednorodzinny i dwa samochody osobowe. Skarżący spłaca kredyt zaciągnięty na zakup domu w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie. Utrata któregokolwiek składnika majątkowego spowoduje dla niego i rodziny skutki trudne do odwrócenia. Ponadto skarżący podał, że Urząd Skarbowy w K. prowadzi egzekucję z jego rachunku bankowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zauważyć zatem należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 8 sierpnia 2006 r. II SA/Bk 352/06). Z tych uwag wynika, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na Sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze należy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć, że postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z powodu braku uzasadnienia wniosku strony w tym zakresie, należy uznać za zgodne z prawem. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności. Odnosząc się natomiast do podniesionych w zażaleniu okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zakażonej decyzji, to należy przyjąć, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Zażalenie jest bowiem jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 p.p.s.a. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnych postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania. Sąd pierwszej instancji dokonał oceny sprawy o czym świadczy treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i nie znalazł okoliczności uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego aktu. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.