I OW 201/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia del. WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem C. a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy postanawia: oddalić wniosek UZASADNIENIE Pismem z 23 lipca 2013 r. Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działając z upoważnienia Burmistrza C., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Miejsko – Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w C. a Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m. st. Warszawy w sprawie świadczeń dla D.F.. Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. wskazał, że D.F. w okresie od [...] lutego 1990 r. do [...] stycznia 1997 r. był zameldowany na pobyt stały w miejscowości O. (ul. K. [...], natomiast w okresie od [...] marca 1997 r. do [...] marca 1997 r. zameldowany był w C. przy ul. [...]. Po [...] marca 1997 r. nie przebywał pod wskazanym adresem. Od 2009 r. przebywa na terenie W., zamieszkując, bez zameldowania, przy ul. B. [...]. Następnie podał, że [...] stycznia 2012 r. D.F. uległ wypadkowi i do [...] marca 2012 r. przebywał w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym w W. przy ul. B. skąd został skierowany na Oddział Neurologiczny w Centrum Kompleksowej Rehabilitacji w K., gdzie przebywał od [...] marca 2012 r. Od [...] lipca 2012 r. D.F. zamieszkiwał przy ul. R. [...] w W., w Domu dla Osób Bezdomnych i Najuboższych [...], a od [...] grudnia 2012 r. przebywa w Domu dla Osób Bezdomnych i Najuboższych [...] w B. (ul. M. [...]). W ocenie Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. okoliczność, iż w chwili zdarzenia powodującego wnioskowanie o pomoc społeczną D.F. zamieszkiwał w W. przy ul. B. [...], oznacza, że nie był on osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 182 ze zm.). W związku z powyższym organem właściwym do załatwienia niniejszej sprawy jest Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m. st. Warszawy. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m. st. Warszawy wskazał, że 4 lipca 2012 r. tj. w dniu, gdy wpłynął z Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. komplet dokumentacji w sprawie rozpatrzenia prośby D.F. o pomoc w formie zasiłku stałego wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne oraz skompletowanie dokumentacji do domu pomocy społecznej, przebywał on na terenie działania Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m. st. Warszawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że w okresie od lipca do listopada 2012 r. D.F. zamieszkiwał w schronisku "[...]" przy ul. R. [...] w W., Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, działając z upoważnienia Prezydenta m. st. Warszawy, decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...] , na podstawie art. 101 ust. 2 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, przyznał D.F. świadczenie w formie zasiłku stałego wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od 1 lipca do 30 listopada 2012 r. Aktualnym miejscem pobytu D.F. jest Dom dla Osób Bezdomnych i Najuboższych [...] w miejscowości B., gmina P.. Powyższe, zdaniem Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m.st. Warszawy oznacza, że D.F., w chwili obecnej, jest osobą bezdomną, natomiast ostatni adres, pod którym był zameldowany na pobyt stały to C., ul. [...]. Zatem organem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C.. Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej gminą właściwą miejscowo do rozpoznania sprawy, dotyczącej udzielenia pomocy społecznej, jest gmina ostatniego zameldowania na pobyt stały. W konsekwencji Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m.st. Warszawy uznał się za niewłaściwy do prowadzenia przedmiotowej sprawy. Na marginesie organ wskazał, że w przypadku uznania sytuacji życiowej D.F. za szczególnie uzasadnioną organem właściwym do rozpatrywania wniosków jest Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w P.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile ustawa nie stanowi inaczej oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór taki powstaje w przypadku rozbieżności poglądów co do zakresu działania poszczególnych organów administracji publicznej i może przybrać postać sporu pozytywnego (kiedy oba organy uznają się za właściwe) bądź też sporu negatywnego (kiedy oba organy uznają się za niewłaściwe). W obydwu przypadkach spór może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istota rozstrzygnięcia sporu o właściwość wymaga przede wszystkim, aby przedmiot sporu o właściwość był sformułowany na tyle precyzyjnie, aby można było określić sprawę, która ma być rozpoznawana, a nadto wymaga dokonania ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że organ, do którego wpłynęło żądanie rozpoznania sprawy, nie jest właściwy. Wtedy tylko istnieje możliwość wskazania przez Sąd organu właściwego na podstawie art. 15 § 2 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając sprawy, o których mowa w art. 4 w zw. z art. 15 § 2 P.p.s.a. nie może wyręczać organów administracji publicznej w opisanym zakresie. Ustalenie stanu faktycznego i określenie przedmiotu sprawy należy do organów administracji publicznej (art. 7 K.p.a.). W sprawie niniejszej brak jest precyzyjnego określenia przedmiotu sprawy. Wnioskodawca wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość (błędnie określając go sporem kompetencyjnym) pomiędzy Burmistrzem C. a Prezydentem m. st. Warszawy. Nie określił jednak w jakiej sprawie spór pomiędzy tymi organami zaistniał. Z treści pisma z 23 lipca 2013 r. skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyprowadzić można wniosek, że dotyczy on świadczeń z pomocy społecznej (organ pisze, że prowadzi postępowanie dotyczące świadczeń z pomocy społecznej) aczkolwiek mowa jest w nim także o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej. Gdyby przyjąć, że spór odnosi się do świadczeń z pomocy społecznej, to biorąc pod uwagę treść art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182), określającego świadczenia z pomocy społecznej (z podziałem na świadczenia pieniężne i niepieniężne), koniecznym jest wskazanie w sprawie przyznania jakich świadczeń została wszczęta sprawa administracyjna, w której żaden ze wskazanych powyższej organów nie uznaje swojej właściwości. Organ wnioskujący o rozstrzygnięcie sporu nie odwołuje się do jakiegokolwiek wniosku (wskazując chociażby jego datę), który miałby wszcząć sprawę administracyjną. Stwierdza jedynie, że w chwili zdarzenia powodującego wnioskowanie o pomoc społeczną D.F. nie był osobą bezdomną. Nie wiadomo jednak do jakiego zdarzenia nawiązuje organ. W materiałach aktowych nadesłanych Sądowi zarówno przez stronę wnioskującą, jak i Prezydenta m. st. Warszawy, znajduje się szereg wniosków D.F. odnoszących się do różnych świadczeń z pomocy społecznej. Zarówno Burmistrz Gminy C., jak i Prezydent m. st. Warszawy wydawali decyzję odnoszące się do D.F., tak w sprawie świadczeń z pomocy społecznej, jak i potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Przy czym organy, uznając się niewłaściwymi do rozpatrzenia poszczególnych wniosków, przesyłały te wnioski do organu w ich ocenie właściwego, a ten z kolei wnioski te zwracał. Wskazać zatem należy, iż w myśl art. 65 § 1 zd. drugie K.p.a. pismo przekazujące sprawę powinno zawierać uzasadnienie, w którym organ przekazujący, określając przedmiot sprawy, winien wskazać przepis prawa materialnego mający w sprawie zastosowanie oraz przepis kompetencyjny, z którego wynikać ma właściwość organu, do którego sprawa zostaje przekazana. W przypadku uznania swojej niewłaściwości, organ do którego pismo wpłynęło, nie może zwrócić go organowi przekazującemu i o ile potrafi wykazać swoją niewłaściwość może wejść w spór o właściwość, wykazując wady prawne pisma przekazującego, prowadzące do innego określenia kompetencji. W przedmiotowej sprawie warunki te nie zostały zrealizowane. Brak precyzyjnego określenia przedmiotu sprawy oraz podstawy materialnoprawnej i w konsekwencji brak możliwości ustalenia organu właściwego powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu. Należy przy tym podkreślić, że ustalenie przedmiotu sprawy należy do organu administracji w ramach czynności podejmowanych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nakazanych w art. 7 K.p.a. Nie należy zaś do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którego zakres kognicji jest ograniczony jednie do wskazania właściwego organu. Naczelny Sąd Administracyjny nie może przy tym identyfikować wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, rozpoznanie sporu o właściwość jest możliwe jedynie przy ustaleniu niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego, który stwarza Sądowi możliwość jednoznacznego wskazania organu właściwego. Natomiast stwierdzenie jakie okoliczności są istotne w sprawie możliwe jest dopiero po określeniu jej przedmiotu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że braki w zakresie określenia przedmiotu sprawy i wskazania jej podstawy materialnoprawnej, nie pozwalają na obecnym etapie na wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy i dlatego też, na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.