II OZ 843/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 483/09 o zwolnieniu od kosztów sądowych w 1/2 części i ustanowieniu adwokata w sprawie ze skargi D. S. na uchwałę Rady Powiatu Łańcuckiego z dnia 17 lutego 2009 r., nr XXXI/228/09 w przedmiocie zawiązania przez Powiat Łańcucki Spółki pod firmą "Centrum Medyczne w Łańcucie" Sp. z o.o. postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE D. S. wnioskiem złożonym osobiście w dniu 17 lipca 2009 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ustalił, że D. S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i trójką dzieci w wieku 18, 21 i 23 lat. Rodzina utrzymuje się z renty A. S. - męża skarżącej w kwocie 980 zł miesięcznie i czynszu skarżącej w kwocie 1600 zł, co daje im łączny dochód w kwocie 2580 zł miesięcznie. Przy czym dzieci skarżącej pobierają naukę i nie uzyskują dochodów. Posiadane przez nich wartościowe składniki majątkowe obejmują dom o pow. 188 m2, mieszkanie o pow. 37,5 m2, a także działka o pow. 4a oraz 200 m2. Z podanych przez skarżącą danych wynika, że średnie wydatki jej rodziny związane z opłatami rachunków za gaz, energię elektryczną, wodę i inne wynoszą około 530 zł. Płacą podatek dochodowego z tytułu uzyskiwanych środków finansowych w wysokości 330 zł miesięcznie i około 135 zł za podatek od nieruchomości w przeliczeniu na miesiąc. Skarżąca ponosi również wydatki na zakup żywności, środków czystości, odzieży oraz zakup lekarstw w związku z chorobą męża. Z informacji podanych przez skarżąca wynika, że zaciągnęła ona kredyt w 2008 r. w wysokości 8000 zł płatny w comiesięcznych ratach w okresie czteroletnim, przeznaczony na remont domu. Mając powyższe na uwadze postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w 1/2 części, a w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił oraz ustanowił adwokata. W ocenie Sądu D. S. w sposób wystarczający uwiarygodniła, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie. W pismach skierowanych do Sądu skarżąca podkreślała w szczególności, że potrzebuje pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdyż nie jest w stanie sama skutecznie zabezpieczyć swoich praw w tej sprawie. Dlatego też biorąc pod uwagę powyższe, Sąd przychylił się do wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata z u rzędu oraz zwolnił ją od ponoszenia kosztów sądowych w 1/2 ich wysokości. Analizując zawarte w aktach sprawy oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Sąd uznał, iż wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości nie mógł zostać uwzględniony. Sytuacja skarżącej nie jest na tyle zła, aby nie mogła ona partycypować w kosztach postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny. Na powyższe postanowienie D. S. wniosła zażalenie dokonując zestawienia wydatków i podnosząc, że wykazana końcowa kwota przeznaczona jest na wyżywienia pięciu osób w ciągu miesiąca i jest niższa od krajowego minimum socjalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Mając powyższe na uwadze oraz okoliczności sprawy niniejszej należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania jej prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym. Jak wynika z ustaleń Sądu D. S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i trójką dzieci w wieku 18, 21 i 23 lat. Rodzina utrzymuje się z renty A. S. - męża skarżącej w kwocie 980 zł miesięcznie i czynszu skarżącej w kwocie 1600 zł, co daje im łączny dochód w kwocie 2580 zł miesięcznie. Z powyższego wynika co prawda, że uzyskiwany przez skarżącą dochód nie jest wysoki ale w ocenie Sądu skarżąca w obecnej sytuacji majątkowej, przy racjonalnym gospodarowaniu posiadanymi dochodami pieniężnymi i oszczędnościach w wydatkach jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla siebie i najbliższych ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie sprawy wynoszą po zwolnieniu skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych w 1/2 części - 150 zł (wpis od skargi). Należy również zwrócić uwagę, iż Sąd rozważając możliwość przyznania prawa pomocy kieruje się nie tylko aktualną sytuacją dochodową wnioskodawcy lecz również jego stanem majątkowym. Posiadane przez skarżącą i jej męża wartościowe składniki majątkowe obejmują dom o pow. 188 m2, mieszkanie o pow. 37,5 m2, a także działkę o pow. 4a oraz 200 m2. W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2009 r. zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w 1/2 części, a w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił oraz ustanowił adwokata. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.