I OSK 1191/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Elżbieta Stebnicka Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) Tomasz Zbrojewski Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Akademii [...] w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 22/07 w sprawie ze skargi E. O. na decyzję Rektora Akademii [...] w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Rektora Akademii [...] w G. na rzecz E. O. kwotę 180 /sto osiemdziesiąt/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007r., sygn. akt III SA/Gd 22/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Rektora Akademii [...]w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia na pierwszy rok studiów. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan sprawy: decyzją Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Akademii [...] w G. z dnia [...] nr [...] nie przyjęto E. O. na pierwszy rok studiów Wydziału [...] Akademii [...] w G.. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna wskazała, że E. O. w wyniku postępowania rekrutacyjnego uzyskała 187 punktów, podczas gdy minimalna liczba punktów kwalifikująca kandydata na pierwszy rok studiów w roku akademickim 2005/2006 wynosiła 188. E. O. odwołała się od powyższej decyzji kwestionując ocenę wskazanych odpowiedzi. Rektor Akademii [...] w G. decyzją z dnia [...] nr [...] w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), Statut Akademii [...] w G. z dnia 17 czerwca 1991r. (Zarządzenie Nr [...]) oraz uchwałę Senatu Akademii [...] w G. z dnia 20 grudnia 2004r. utrzymał w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Rektor Akademii [...] w G. wskazał, że zgodnie z uchwałą Senatu Akademii [...] w G. z dnia 20 grudnia 2004r., limit przyjęć na pierwszy rok studiów dziennych magisterskich na Wydziale [...] w roku akademickim 2005/2006 wynosił 200 miejsc. W wyniku postępowania rekrutacyjnego do przyjęcia na pierwszy rok zakwalifikowano 200 kandydatów, którzy uzyskali co najmniej 188 punktów. Wynik uzyskany przez E. O., to jest 187 punktów, nie wystarcza do przyjęcia na studia w Akademii [...] w G.. Rektor Akademii [...] w G. stwierdził, że zastrzeżenia merytoryczne co do treści pytań lub też interpretacji odpowiedzi nie mogą być uwzględnione, ponieważ według opinii niezależnych ekspertów są niezasadne, na przykład w odpowiedzi na pytanie nr 18 z biologii, w której należało wymienić jedno podobieństwo w uzębieniu mlecznym i stałym, nie wystarczyło podanie jakie typy zębów są wspólne dla obu typów uzębienia, ale także liczbę zębów. Na tę decyzję E. O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie wskazanej decyzji Rektora Akademii [...] w G.. W ocenie skarżącej stanowisko eksperta, na które powołuje się Rektor jest nieprawidłowe, a ponadto decyzja Rektora narusza prawo w sposób dający prawo do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w szczególności narusza art. 10 § 1 oraz 79 § 1 i 2 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącej udziału w czynnościach postępowania odwoławczego. Skarżąca na poparcie swego stanowiska powołała tezy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2004r., sygn. akt I SA 149/03 (Lex nr 156896) oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 1999r., sygn. akt II SA 1210/99 (Lex nr 46806). W odpowiedzi na skargę Rektor Akademii [...] w G. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał wszystkie twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji, a ponadto podniósł, że w związku ze stwierdzeniem nieważności jego decyzji z dnia [...] lipca 2005r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2005r., wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2006r. sygn. akt III SA/Gd 575/05, strona podjęła ponownie postępowanie w sprawie. W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania skarżącej, tak co do zarzutów materialnych, jak i formalnych, organ dokonał szczegółowego i merytorycznego rozpoznania zarzutów. Organ zgodnie z wskazówką zawartą w treści uzasadnienia wyroku dla oceny spornego pytania posłużył się opinią niezależnych ekspertów. Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007r., sygn. akt III SA/Gd 22/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Rektora Akademii [...] w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia na pierwszy rok studiów, wskazując, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, iż pytania testowe winny być tak formułowane, aby istniała na nie jedna odpowiedź prawidłowa. W uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie IIISA/Gd 575/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na niejasne zasady oceniania odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że przedstawione pytanie nr 18 "Wymień jedno z podobieństw i jedną różnicę w uzębieniu mlecznym i stałym człowieka" nie zawierało wymogu wskazania ilości zębów. To że egzaminator oczekiwał wskazania ilości zębów trzonowych w uzębieniu mlecznym i stałym, nie może przesądzać o tym, iż udzielona przez skarżącą odpowiedź jest błędna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił uwagę na możliwość posłużenia się przez organ opinią wydaną przez niezależnych ekspertów, jak również wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pismo G. B. z dnia 21 sierpnia 2006r. z którego wynika, iż wskazane pytanie było skonsultowane z T. U. – egzaminatorem biologii. Z treści tego pisma wysłanego do Rektora Akademii [...] w G. wynika, iż odpowiedź na pytanie jest nieprecyzyjna. Sąd podkreślił, że z akt sprawy nie wynika, w jakim charakterze występuje G. B., a ponadto zawarta w tym piśmie sugestia, iż skarżąca winna wskazać na liczbę zębów (różniącą się między uzębieniem mlecznym i stałym), w ocenie Sądu, nie mieści się w pytaniu. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2007r. skargę kasacyjną złożył pełnomocnik Akademii [...] w G., radca prawny M. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 145 § 1 pkt 4, art. 10 § 1 oraz art. 79 § 1 i 2 k.p.a. przez uznanie, że wskazane w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuty pozwalają Sądowi na dokonanie oceny merytorycznej jednego z pytań egzaminacyjnych – nr 18 z zakresu biologii – a następnie stwierdzenie, że sformułowanie wskazanego pytania testowego pozwala na przyjęcie, że odpowiedź udzielona przez E. O. jest prawidłowa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że sposób rozpoznania skargi jest nieprawidłowy ze względu na fakt, iż skarga dotyczy uchybień proceduralnych, do których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku się nie ustosunkował. Podniesiono ponadto, że analiza pytania nr 18 z biologii, której dokonał Sąd w zaskarżonym wyroku, również jest wadliwa od strony wykładni językowej i logicznej. Wskazano, iż w treści arkusza egzaminacyjnego dotyczącego przedmiotowego pytania, do zdania pytającego dołączono graficzny obraz uzębienia mlecznego oraz stałego człowieka, co tworzyło łączny punkt wyjścia do udzielenia odpowiedzi. Odpowiedź na przedstawione pytanie nie wymagała de facto posługiwania się wiedzą o charakterze specjalistycznym. Właściwa odpowiedź powinna być rezultatem porównania dwóch graficznych obrazów i wskazania różnic w obydwu rysunkach, zgodnie z treścią zdania pytającego. Na tej zasadzie oparto także inne pytania, do których dodano grafikę. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że należy ustalić jakie są prawidłowe odpowiedzi na przestawione pytanie. W ocenie Akademii [...] w G. w przedmiotowym pytaniu podobieństwo polega na tym, że uzębieniu mlecznym i stałym są siekacze oraz kły. Natomiast fakt występowania zębów trzonowych – a do nich odniosła się E. O. – już takiego charakteru podobieństwa nie posiada z uwagi na to, iż występuje różna ilość zębów trzonowych w uzębieniu mlecznym i stałym co wprost wynikało z grafiki dołączonej do pytania. Nie może być zatem dobrą odpowiedzią zdanie, które równocześnie jest przykładem różnicy i podobieństwa, a takiego udzieliła E. O., bowiem zarówno w odpowiedzi dotyczącej różnicy jak i podobieństwa odniosła się do zębów trzonowych. Pominięto natomiast jedyną prawidłową odpowiedź, która nie zaciera granicy między podobieństwem a różnicą – która jest związana z zębami przedtrzonowymi. O nich w żadnej z odpowiedzi E. O. nie wspomniała. W ocenie Akademii [...] przedstawiony rysunek uzębienia, w sposób wręcz narzucający się, wskazał na różnicę polegającą na tym, iż w uzębieniu stałym występują zęby przedtrzonowe w przeciwieństwie do uzębienia mlecznego, w których tych zębów brak. W tym stanie rzeczy nieuznanie przez egzaminatorów za prawidłową odpowiedzi E. O. na pytanie nr 18 z biologii w ocenie autora skargi kasacyjnej jest w pełni zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia przez stronę skarżącą. Skarga kasacyjna winna być zatem tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, w szczególności powinna zawierać powołanie konkretnych przepisów prawa, którym Sąd uchybił, uzasadnienie zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, także wykazanie, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako podstawa kasacji dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. Postępowanie sądowoadministracyjne uregulowane jest w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i tylko przepisy tej ustawy mają zastosowanie w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi i Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z powyższym podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 powołanej ustawy może być jedynie naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów tej ustawy. Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 145 § 1 pkt 4, art. 10 § 1 oraz art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Powołane zarzuty odnoszą się zatem do przepisów, które nie były w ogóle stosowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a tym samym nie mogły być naruszone przez ten Sąd. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, iż Sąd ten rozpoznając skargę nie stosował przepisów proceduralnych kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rolą sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, między innymi z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, co nie oznacza jednak, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sądy stosują przepisy postępowania obowiązujące przed organami administracji publicznej. Prawidłowo sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ustawy muszą zatem wskazywać na konkretne przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których naruszenia dopuścił się Sąd pierwszej instancji. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie powołano natomiast żadnego przepisu procedury sądowoadministracyjnej, któremu Sąd ten miałby uchybić. Nie wskazano zatem naruszenia prawa procesowego stosowanego przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do cytowanej już wcześniej treści art. 183 § 1 ustawy związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może domniemywać woli, czy też intencji strony skarżącej, a zatem tak skonstruowaną skargę kasacyjną musiał oddalić. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.