I GSK 1513/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Prokuratora Okręgowego w Krakowie, Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 674/16 w sprawie ze skarg R. Ś. na decyzje Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] września 2016 r., nr [...], [...] września 2016 r., nr [...], [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji o przyznaniu płatności z naruszeniem prawa postanawia: 1. odrzucić skargi kasacyjne; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 (sto) złotych. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 lutego 2017r., sygn. akt I SA/Ke 674/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach – po rozpoznaniu skarg R. Ś. – w pkt 1 uchylił decyzje Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach: - z dnia [...] września 2016r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 z naruszeniem prawa, - z dnia [...] września 2016r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007 z naruszeniem prawa, - z dnia [...] września 2016r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenie wydania decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008 z naruszeniem prawa oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji; w pkt 2 zasądził od Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach na rzecz R. Ś. kwotę 2.091 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie tego wyroku zostało podpisane przez dwóch członków składu orzekającego, tj. Artura Adamca i Danutę Kuchta. W miejscu trzeciego podpisu widnieje pieczęć o treści "Na mocy art. 143 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzam niemożność podpisania uzasadnienia wyroku przez sędziego ..... z powodu ..... Dnia ..... podpis Adamiec". Skargi kasacyjne od tego wyroku wywiódł Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach oraz Prokurator Okręgowego w Krakowie, zaskarżając ten wyrok w całości. Dyrektor wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokuratora Okręgowego w Krakowie pełnomocnik R. Ś. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od Prokuratora kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W myśl zaś art. 143 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku podpisują sędziowie, którzy brali udział w jego wydaniu. Jeżeli którykolwiek z sędziów nie może podpisać uzasadnienia, przewodniczący lub inny sędzia składu orzekającego zaznacza na wyroku przyczynę braku podpisu. Niezachowanie wymogów z art. 143 p.p.s.a. powoduje, że uzasadnienie nie może być uważane za uzasadnienie pochodzące od sądu, który rozpoznawał sprawę (por. na tle art. 330 Kodeksu postępowania cywilnego, odpowiednika art. 143 p.p.s.a. orzeczenie SN z dnia 13 czerwca 1947r., C III 760/47; K. Markiewicz w: A. Marciniak, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom I. Komentarz. Art. 1–366, wyd. 7, Warszawa 2016, komentarz do art. 330, teza 5; A. Zieliński w: A. Zieliński, K. Flaga-Gieruszyńska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 9, Warszawa 2017, komentarz do art. 330, teza 3), choć uzasadnienie zostało sporządzone przez sędziego sprawozdawcę i przez niego podpisane. Dopiero podpisanie uzasadnienia przez sędziów potwierdza, że pisemne uzasadnienie zgodne jest z ustaloną w toku narady nad orzeczeniem argumentacją (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Warszawa 2012, teza 4.3.2.4.). Podpis pod uzasadnieniem stanowi nie tylko podstawę domniemania, że uzasadnienie odpowiada woli sędziów, ale jest też wyrazem wiarygodności i przyjęcia przez sędziego odpowiedzialności za rozstrzygnięcie. Dzięki podpisom podjęta w procesie czynność sądowa uzyskuje walor aktu jurysdykcyjnego, wydanego w ramach władzy sądowniczej, z którym ustawa wiąże określone skutki w sferze prawa publicznego raz w zakresie stosunków prywatnoprawnych (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 26 września 2000r., III CZP 29/00, J. Gudowski w: T. Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Postępowanie rozpoznawcze, wyd. 5, Warszawa 2016, komentarz do art. 330, teza 1). Choć oczywiście może dojść do sytuacji, w której podpisanie uzasadnienia przez wszystkich członków składu może okazać się niemożliwe - i sposób postępowania w takiej sytuacji został w art. 143 p.p.s.a. wskazany - za przyczynę powodującą niemożność podpisania uzasadnienia nie może być uznane pominięcie sędziego w procedurze składania podpisów bez jakiegokolwiek ważnego powodu (por. wyrok SN z dnia 23 marca 2005r., I CK 621/04, J. Gudowski, op. cit., teza 5). Dla zachowania mocy jurysdykcyjnej przez uzasadnienie konieczne jest zatem, by wskazane zostały przyczyny braku podpisów części składu, a wzmianki w tym zakresie podpisał przewodniczący lub najstarszy służbą sędzia (por. J. Gudowski, op. cit., teza 8). W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zostało podpisane przez wszystkich sędziów, którzy brali udział w jego wydaniu. Ponadto nie podano przyczyny braku podpisu trzeciego z sędziów orzekających w sprawie. Pod uzasadnieniem przybito wprawdzie pieczęć o treści "(...) stwierdzam brak podpisu sędziego z powodu...", jednak nie wpisano ani nazwiska sędziego, który nie mógł podpisać uzasadnienie wyroku, ani też nie podano, z jakiego powodu uzasadnienie nie zostało podpisane przez trzeciego sędziego. Tego rodzaju adnotacja nie spełnia wymagań określonych w art. 143 p.p.s.a. Z tej przyczyny należało uznać, że w sprawie nie zostało prawidłowo podpisane uzasadnienie zaskarżonego wyroku, co oznacza, że w istocie uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone, a w konsekwencji nie nabrało ono mocy jurysdykcyjnej. W konsekwencji nie doszło do doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem, a zatem nie rozpoczął biegu termin do wniesienia skargi kasacyjnej (tak też postanowienie NSA z dnia 19 października 2017r., II GSK 2048/16, Lex nr 2395748, postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2018r., II GSK 3654/17, Lex nr 2462798, postanowienie NSA z dnia 12 września 2018r., I FSK 1256/16). Naczelny Sąd Administracyjny przyjął zatem, że skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została wniesiona przed terminem. Skargę kasacyjną jako złożoną przedwcześnie należało potraktować jako niedopuszczalną. Należy zauważyć, że dopiero po prawidłowym doręczeniu stronie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem otworzy się termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 180 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonych wpisów od skarg kasacyjnych orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.