IV Pa 232/24
Суды общей юрисдикции2025-04-24
Номер дела
IV Pa 232/24
Дата решения
2025-04-24
Тип
SENTENCE
Судьи
Bogusław Łój (PRESIDING_JUDGE)
Текст решения
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn.akt. IV Pa 232/24</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->IV Pz 26/24 </strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>
<strong>
<!-- -->Dnia 24 kwietnia 2025r. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<p> Przewodniczący: sędzia Bogusław Łój</p>
<p> Protokolant: st. sekr. sądowy Barbara Serżysko</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025r. w <span class="anon-block">Z.</span>
</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">P. W.</span>, <span class="anon-block">B. S.</span>, <span class="anon-block">B. K.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span>, <span class="anon-block">M. G.</span>, <span class="anon-block">M. F.</span>, <span class="anon-block">A. K.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> Szpitalowi <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ż.</span>
</p>
<p>o odszkodowanie</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na skutek apelacji pozwanego </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->od wyroku Sądu Rejonowego w Żarach, IV Wydział Pracy </strong>
</p>
<p>z dnia 13.09.2024r., sygn.akt IV P 24/23</p>
<p>
<strong>
<!-- -->oraz na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Żarach, IV Wydział Pracy, z dnia 13.09.2024r., sygn.akt IV P 24/23</strong>
</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w punktach 1,3,4 i 5 w ten sposób, że powództwa oddala i nie obciąża powódek kosztami zastępstwa procesowego; </strong>
</p>
<p>II.
<strong>
<!-- -->nie obciąża powódek kosztami zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą; </strong>
</p>
<p>III.
<strong>
<!-- -->umarza postępowanie zażaleniowe i znosi między stronami koszty postępowania zażaleniowego. </strong>
</p>
<p>sędzia Bogusław Łój</p>
<p>Sygn. akt IV Pa 232/24</p>
<p>IV Pz 26/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powódki <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">B. S.</span>, <span class="anon-block">B. K.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span>, <span class="anon-block">M. G.</span>, <span class="anon-block">M. F.</span>, <span class="anon-block">A. K.</span>, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosły o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego pracodawcy <span class="anon-block">(...)</span> Szpitala <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ż.</span> kwot po 38 756 zł, zaś <span class="anon-block">P. W.</span> kwoty 30 794 zł z uwagi na naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu przez pracodawcę w okresie od 01.07.2021 r. do 30.04.2023 r., przy czym wywodziły, że roszczenia dotyczą wyłącznie różnic w wynagrodzeniu zasadniczym powódek oraz pielęgniarek z wyższym wykształceniem magisterskim i specjalizacją zatrudnionych w oddziale <span class="anon-block">n.</span> pozwanego Szpitala.</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwany szpital, również działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa w całości.</p>
<p>Formułując ostatecznie stanowisko procesowe, powódki podały, że domagają się zasądzenia na rzecz: <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">B. S.</span>, <span class="anon-block">B. K.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span>, <span class="anon-block">M. G.</span>, <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">P. W.</span> kwoty po 13 874 zł na rzecz każdej z nich z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty – za okres od października 2022 r. do kwietnia 2023 r. tytułem naruszenia przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu w powyższym okresie oraz na rzecz <span class="anon-block">M. F.</span> kwoty 10 703 zł z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty – za okres od 01.10.2022 r. do 30.04.2023 r. tytułem naruszenia przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu w powyższym okresie.</p>
<p>W pozostałym zakresie – ponad wskazane kwoty – powódki złożyły oświadczenie o cofnięciu pozwu i zrzeczeniu się roszczeń, na co pozwany wyraził zgodę.</p>
<p>Wyrokiem z 13.09.2024 r., sygn. akt IV P 24/23, Sąd Rejonowy w Żarach:</p>
<p>1. zasądził od pozwanego tytułem odszkodowania w związku z naruszeniem przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu:</p>
<p>a. na rzecz powódek <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">P. W.</span>, <span class="anon-block">B. S.</span>, <span class="anon-block">B. K.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span>, <span class="anon-block">M. G.</span>, <span class="anon-block">A. K.</span> kwoty po 13 874 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 22.06.2023 r. do dnia zapłaty na rzecz każdej z powódek,</p>
<p>b. na rzecz powódki <span class="anon-block">M. F.</span> kwotę 10 703 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 22.06.2023 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>2. w pozostałym zakresie umorzył postępowanie;</p>
<p>3. zasądził od powódek <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">B. S.</span>, <span class="anon-block">B. K.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span>, <span class="anon-block">M. G.</span>, <span class="anon-block">A. K.</span>, <span class="anon-block">M. F.</span> na rzecz pozwanego kwoty po 500 zł od każdej z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, w pozostałym zakresie nie obciążył powódek kosztami zastępstwa procesowego pozwanego Szpitala;</p>
<p>4. odnośnie do powódki <span class="anon-block">P. W.</span> orzekł, że koszty zastępstwa procesowego poniesione przez strony zostaną wzajemnie zniesione;</p>
<p>5. kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Żarach;</p>
<p>6. wyrokowi w punkcie 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwot:</p>
<p>a. 11 310,83 zł wobec powódki <span class="anon-block">E. B.</span>,</p>
<p>b. 10 703 zł wobec powódki <span class="anon-block">M. F.</span>,</p>
<p>c. 10 774,20 zł wobec powódki <span class="anon-block">M. G.</span>,</p>
<p>d. 12 487,50 zł wobec powódki <span class="anon-block">A. K.</span>,</p>
<p>e. 11 143,02 zł wobec powódki <span class="anon-block">B. K.</span>,</p>
<p>f. 10 434,62 zł wobec powódki <span class="anon-block">J. M.</span>,</p>
<p>g. 10 634,62 zł wobec powódki <span class="anon-block">M. S.</span>,</p>
<p>h. 11 853,49 zł wobec powódki <span class="anon-block">B. S.</span>,</p>
<p>i. 9 407,71 zł wobec powódki <span class="anon-block">P. W.</span>.</p>
<p>W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd Rejonowy przedstawił ustalony stan faktyczny, ocenę dowodów i rozważania prawne, które – zdaniem ww. sądu – przemawiały za wydaniem tego rozstrzygnięcia.</p>
<p>Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając ten wyrok w zakresie punktu 1 oraz punktów 3-6, formułując zarzuty dotyczące:</p>
<p>1. naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 3 ust. 1 ustawy z 08.06.2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, a także ustaw nowelizujących (1.1.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 9;art. 9 § 4)">art. 9 § 4 k.p.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3c</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> (1.2.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3c</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3b</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2 k.p.</a> (1.3.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3b</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> (1.4.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18;art. 18 § 3)">art. 18 § 3 k.p.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> (1.5.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 11(2))">art. 11<sup>
<!-- -->2</sup> k.p.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 11(3))">art. 11<sup>
<!-- -->3</sup> k.p.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> (1.6.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 11(2))">art. 11<sup>
<!-- -->2</sup> k.p.</a> (1.7.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78)">art. 78 k.p.</a> (1.8.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a> (1.9.);</p>
<p>2. naruszenia przepisów prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik postępowania – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> (2.1.-2.2.), dokonania błędów w ustaleniach faktycznych (2.3.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 205(10);art. 205(10) § 1)">art. 205<sup>
<!-- -->10</sup> § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 208;art. 208 § 1;art. 208 § 1 pkt. 3)">art. 208 § 1 pkt 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 205(11);art. 205(11) § 2)">art. 205<sup>
<!-- -->11</sup> § 2 k.p.c.</a> (2.4.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102 § 9;art. 102 § 9 ust. 1;art. 102 § 9 ust. 1 pkt. 2)">§ 9 ust. 1 pkt 2</a> w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (2.5.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109;art. 109 § 2)">art. 109 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102 § 9;art. 102 § 9 ust. 1;art. 102 § 9 ust. 1 pkt. 2)">§ 9 ust. 1 pkt 2</a> w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (2.6.)</p>
<p>w sposób szczegółowo opisany w treści zarzutów i uzasadnieniu apelacji.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe zarzuty, pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie punktów 1 oraz 3-6 i oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powódek na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za postępowanie przed sądem pierwszej i drugiej instancji, a w przypadku nieuwzględnienia apelacji – nieobciążanie pozwanego kosztami procesu.</p>
<p>Z ostrożności procesowej pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.</p>
<p>W odpowiedzi na apelację pozwanego, powódki wniosły o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów związanych z wniesioną apelacją.</p>
<p>Zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie 3 wyroku Sądu Rejonowego wniosły powódki <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">B. S.</span>, <span class="anon-block">B. K.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span>, <span class="anon-block">M. G.</span>, <span class="anon-block">M. F.</span>, <span class="anon-block">A. K.</span>, zarzucając naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> poprzez brak wszechstronnego rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności wygrania przez powódki sprawy w części, problematycznego wyliczenia szkody, nieznajomości wielu okoliczności sprawy, które wyniknęły w trakcie postępowania dowodowego, a w związku z którym powódki częściowo cofnęły pozwy i zrzekły się roszczeń.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, powódki wniosły o zmianę postanowienia w ten sposób, że koszty zastępstwa procesowego poniesione przez strony zostaną wzajemnie zniesione.</p>
<p>W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o oddalenie zażalenia w całości i zasądzenie od powódek na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.</p>
<p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</p>
<p> Apelacja pozwanego okazała się zasadna co do <em>
<!-- -->meritum</em> rozstrzygnięcia i w tym zakresie musiała skutkować zmianą zaskarżonego wyroku – poprzez oddalenie powództwa.</p>
<p>W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawę prawną żądania strony powodowej zawierają przepisy dotyczące naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu. Obowiązek równego traktowania pracowników, którzy jednakowo wypełniają takie same obowiązki jest obowiązkiem pracodawcy wynikającym ze stosunku pracy. Jego naruszenie może więc powodować odpowiedzialność odszkodowawczą pracodawcy na ogólnych zasadach odpowiedzialności kontraktowej. W razie umieszczenia w umowie o pracę postanowienia sprzecznego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 11(2))">art. 11<sup>
<!-- --> 2</sup> k.p<span class="underline">
<!-- -->.</span>
</a>, następują skutki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18;art. 18 § 3)">art. 18 § 3 k.p<span class="underline">
<!-- -->.</span>
</a>, czyli postanowienia umowy naruszające zasadę równego traktowania są nieważne i zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy, a w razie braku takich przepisów - postanowienia te należy zastąpić odpowiednimi postanowieniami niemającymi charakteru dyskryminacyjnego. Zatem w przypadku zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18;art. 18 § 3)">art. 18 § 3 k.p<span class="underline">
<!-- -->.</span>
</a>, pracownik może domagać się przyznania uprawnień, których go pozbawiono w umowie o pracę przez podwyższenie świadczeń należnych pracownikowi traktowanemu gorzej.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 11(2))">art. 11<sup>
<!-- --> 2</sup> k.p<span class="underline">
<!-- -->.</span>
</a> pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków (zasada równego traktowania pracowników). Przywołany przepis w ścisłym rozumieniu wyraża zasadę równych praw wszystkich pracowników z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków, a więc prawo do równej płacy za równą pracę. Nakaz równego traktowania pracowników odnosi się do pracowników pozostających w takiej samej sytuacji. Pracodawca narusza ten nakaz, jeżeli traktuje pracownika inaczej (gorzej), niż potraktowałby inną osobę znajdującą się w takiej sytuacji (zob. wyrok SN z dnia 22 lutego 2018 roku w sprawie II PK 112/17, LEX 2488060).</p>
<p>Konkretyzację ogólnej zasady równego traktowania w zatrudnieniu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 11(2))">art. 11<sup>
<!-- --> 2</sup> k.p<span class="underline">
<!-- -->.</span>
</a> stanowią normy uregulowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a> <sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">k.p.</a> i następnych.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a> <sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z przyczyn określonych w zaś dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1</a> był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a> <sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 2;§ 3)">§ 2 i 3 k.p.</a>). Ustawodawca wskazał, że za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a> <sup>
<!-- -->3a </sup>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a>, którego skutkiem jest w szczególności niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą - chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a> <sup>
<!-- -->3b</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2 k.p.</a>). Ustawodawca wyodrębnił przy tym jako szczególną sytuację dyskryminację płacową, wskazując w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a> <sup>
<!-- -->3c</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">k.p.</a>, że pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1</a>). Wynagrodzenie w rozumieniu tego przepisu obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 2)">§ 2</a>). Pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 3)">§ 3</a>).</p>
<p>Co do samej zasady w świetle obowiązujących przepisów samo różnicowanie wynagrodzeń pracowników zatrudnionych na tożsamych stanowiskach nie jest niedopuszczalne. Już z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a> <sup>
<!-- -->3c</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">k.p<span class="underline">
<!-- -->.</span>
</a> wynika, że pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia nie tylko za pracę o „jednakowej wartości” (tj. za pracę taką samą pod względem faktycznych obowiązków i obciążenia nimi), lecz także za pracę „jednakową” (tj. za pracę tożsamą pod względem sposobu i obiektywnej jakości jej wykonania i tym samym przydatności dla pracodawcy). Jak wskazuje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a> <sup>
<!-- -->3c</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">k.p.</a>, pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku. Prace jednakowe to z kolei prace takie same pod względem rodzaju, kwalifikacji koniecznych do ich wykonywania, warunków, w jakich są świadczone, a także ich ilości i jakości. Prace tożsame pod względem rodzaju i kwalifikacji wymaganych do ich wykonywania na tych samych stanowiskach pracy funkcjonujących u danego pracodawcy mogą różnić się co do ilości i jakości, a wówczas nie są pracami jednakowymi w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a> <sup>
<!-- -->3c</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7.03.2012 r., II PK 161/11, OSNP 2013/3-4/33).</p>
<p>Sama zatem redakcja powołanego przepisu wskazuje, że istnieją dopuszczalne przyczyny dyferencjacji sytuacji płacowej pracowników – są nimi rodzaj wykonywanej pracy oraz jej jakość (wartość). Wykładnia przepisów o dyskryminacji płacowej powinna być dokonywana w kontekście <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 1)">art. 78 § 1 k.p<span class="underline">
<!-- -->.</span>
</a>, zgodnie z którym wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. Także i ten przepis wskazuje szereg kryteriów umożliwiających zróżnicowanie płac w ramach jednego zakładu pracy. Możliwe jest odmienne potraktowanie pracowników w zakresie wynagrodzenia również z innych przyczyn, niż wskazane w przytoczonych przepisach, o ile wynika to z uzasadnionej potrzeby i jest motywowane obiektywnymi względami, niesprzecznymi z zasadami współżycia społecznego i przepisami prawa.</p>
<p>Przechodząc do meritum<em>
<!-- -->. </em>W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy błędnie jednak ocenił, że różnicowanie wynagrodzenia pielęgniarek (w tym powódek) w pozwanym szpitalu odbywało się na podstawie niedozwolonego, bezprawnego kryterium. Dlatego zasadny okazał się zwłaszcza zarzut z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18 pkt. 1/3)">punktu 1.3</a> apelacji – naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3c</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3b</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2 k.p.</a> – w sytuacji, w której posiadane wykształcenie, zdaniem sądu odwoławczego, nie jest dyskryminującą przesłanką różnicowania wynagrodzenia.</p>
<p>Punktem wyjścia dalszych rozważań jest, jak wskazano już wyżej, jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 1)">art. 78 § 1 k.p.</a> Już w tym miejscu należy zauważyć, że katalog kryteriów różnicowania wynagrodzeń, zawarty w powyższym przepisie, ma charakter otwarty, o czym świadczy użyte tam określenie „w szczególności”. Dozwolone są zatem – co do zasady – także inne kryteria różnicowania wynagrodzenia.</p>
<p>Niezależnie od powyższego, przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 1)">art. 78 § 1 k.p.</a> został skierowany do stron, sąd na jego podstawie nie jest uprawniony do kształtowania wynagrodzenia (P. Prusinowski [w:] <em>
<!-- -->Kodeks pracy. Komentarz</em>, t. I, wyd. VI, red. K. W. Baran, Warszawa 2022, art. 78, i wskazane tam orzecznictwo). Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 18.05.2006 r., III PK 22/06, OSNP 2007/9–10, poz. 132, poza przypadkiem naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, sąd pracy nie może ukształtować wynagrodzenia za pracę, jeżeli jest ono wypłacane w wysokości mieszczącej się w granicach określonych w przepisach prawa pracy i umowie o pracę (E. Maniewska [w:] K. Jaśkowski, E. Maniewska, <em>
<!-- -->Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy</em>, LEX/el. 2024, art. 78).</p>
<p>Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a>, pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.</p>
<p>Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3c</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a>, pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości.</p>
<p>Sąd Okręgowy nie ma wątpliwości, że wynagrodzenia pielęgniarek (w tym powódek) w pozwanym Szpitalu były zróżnicowane w oparciu o w pełni dozwolone kryterium – posiadanego wykształcenia.</p>
<p>Jest to kryterium obiektywne, ściśle związane z poziomem kwalifikacji pracownika (pielęgniarki). Chodziło bowiem o wykształcenie w dziedzinie pielęgniarstwa lub mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, a nie dowolnej. Tak wynika ze współczynników pracy stanowiących załącznik do ustawy z 08.06.2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2139) i taka zasada była stosowana u pozwanego pracodawcy.</p>
<p>Istotny jest fragment uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym sąd pierwszej instancji – trafnie – wskazuje, że „jeśli pracownik zarzuca pracodawcy naruszenie przepisów o zakazie dyskryminacji w zatrudnieniu, to powinien wskazać okoliczności, które uprawdopodobnią nie tylko jego gorsze traktowanie w stosunku do innych pracowników, ale także to, że zróżnicowanie było spowodowane zakazaną przez prawo przyczyną (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3b</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a>). Zasady te znajdują również zastosowanie w sprawach dotyczących naruszenia zasady równego wynagrodzenia pracowników za jednakową pracę”. Sąd Rejonowy stwierdził, że powódki tym wymaganiom sprostały. Nie podaje jednak żadnej zakazanej przez prawo przyczyny nierównego traktowania powódek i innych pielęgniarek. Sam fakt różnic w zarobkach jest bezsporny, jednak nie wynika z niego niedozwolone kryterium różnicowania. Posiadane wykształcenie z dziedzinie pielęgniarstwa nie jest niedozwolonym kryterium różnicowania wynagrodzenia pielęgniarek.</p>
<p>Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3c</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> – jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji – nie można wywodzić wymogu równości wynagrodzeń wszystkich pracowników zatrudnionych na określonym stanowisku, natomiast ewentualne różnice wynagrodzeń muszą wynikać z obiektywnych przesłanek, co w przedmiotowej sprawie – wbrew ocenie Sądu Rejonowego – miało miejsce. Kryterium wykształcenia pielęgniarskiego jest obiektywne, związane z kwalifikacjami zawodowymi i możliwe do osiągnięcia przez każdą pracownicę zatrudnioną na stanowisku pielęgniarki.</p>
<p>Dlatego niezasadnie wywodzą powódki w odpowiedzi na apelację, że kryterium wykształcenia jest niedozwolone.</p>
<p>Niniejszy sąd podziela stanowisko zajęte przez Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w uzasadnieniu wyroku z 07.04.2021 r., sygn. akt VII Pa 86/20, że różnicowanie wynagrodzenia ze względu na kwalifikacje nie stanowi dyskryminacji płacowej. A wręcz przeciwnie brak zróżnicowania wynagrodzenia osób legitymujących się wyższym wykształceniem, a więc i doświadczeniem może stanowić przejaw dyskryminacji.</p>
<p>Wykształcenie nie jest kwalifikowaną przyczyną dyskryminującą określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 11(3))">art. 11<sup>
<!-- -->3</sup> k.p.</a> bądź też <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1)">§ 1 k.p.</a> W treści obu przepisów wskazano takie kryteria, jak płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pośród tych kryteriów ustawodawca nie wymienił natomiast wykształcenia. Nawet gdyby przyjąć – a w orzecznictwie tak się również wskazuje – że przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu przyczyn dyskryminacyjnych, to konieczne jest wskazanie przez pracownika takiej przyczyny, która odpowiadałaby wzorcom określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 11(3);art. 18)">art. 11<sup>
<!-- -->3</sup> lub art. 18</a>
<sup>
<!-- -->13a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">k.p.</a>
</p>
<p>Tego warunku kryterium wykształcenia nie spełnia.</p>
<p>Należy podzielić pogląd, zgodnie z którym cecha „wykształcenia” nie odpowiada wzorcowi określonemu w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 11(3))">art. 11<sup>
<!-- -->3</sup> k.p.</a> ani <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">k.p.</a> Skoro we wskazanych wyżej przepisach ustawodawca wskazał jako potencjalne kryteria dyskryminujące zarówno wrodzone cechy osobiste pracownika, na których posiadanie nie ma żadnego wpływu (np. płeć, wiek, orientację seksualną), jak i związane z wolnością sumienia, mające charakter socjalny lub światopoglądowy (wyznanie, narodowość, przynależność polityczna, pochodzenie), to nie sposób zaliczyć do nich kryterium, które pozostaje ona poza w zewnętrznym kręgu przymiotów osobistych pracownika i stanowi okoliczność, na którą dana osoba ma wpływ. O ile posiadane przez pracownika wykształcenie niewątpliwie stanowi cechę osobistą, o tyle przyjęcie za zasadne stanowiska, zgodnie z którym cecha ta mogłaby potencjalnie stanowić przyczynę dyskryminacji nie znajduje uzasadnienia. Analiza zarówno <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 11(3))">art. 11<sup>
<!-- -->3</sup> k.p.</a>, jak i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18</a>
<sup>
<!-- -->3a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">k.p.</a>, nie dają podstaw do uznania za dyskryminujące takich cech osobistych pracownika, które jednoznacznie dotyczą posiadanych przez niego predyspozycji zawodowych – a więc wykształcenia, kompetencji, doświadczenia zawodowego czy też stażu pracy.</p>
<p>Powyższe rozważania prawne, sformułowane na gruncie sprawy dotyczącej wynagrodzenia fizjoterapeutów, znajdują bezpośrednie przełożenie w realiaych niniejszej sprawy z powództwa pielęgniarek, których wynagrodzenia zostały zróżnicowane w oparciu o dozwolone, obiektywne kryterium wykształcenia związanego z zawodem pielęgniarki, a ponadto w oparciu o jeden, stały, wspólny dla wszystkich pracowników przelicznik.</p>
<p>Odnośnie natomiast do kosztów procesu, Sąd Okręgowy zgodził się ze stanowiskiem powódek. Ze wszystkich względów wskazywanych przez powódki i Sąd Rejonowy (w zakresie, w którym sąd ten uznał za zasadne zwolnienie powódek od ponoszenia kosztów), należało odstąpić od obciążania powódek kosztami procesu pomimo przegrania sprawy. Usprawiedliwione było przekonanie powódek o słuszności ich roszczeń. Przed wytoczeniem powództwa nie miały pełnej wiedzy o wysokości zarobków innych pielęgniarek. Powódki są słabszą stroną stosunku pracy. Pozwana jednostka, pomimo braku zwrotu kosztów na jej rzecz, nie będzie narażona na rażącą szkodę. Można dodać, że powództwo miało bardzo silnie uzasadnione podstawy słusznościowe – powódkom niewątpliwie powinno być wypłacane wyższe wynagrodzenie za ich pracę, nawet jeśli ostatecznie brak mechanizmów prawnych, pozwalających na uwzględnienie tych roszczeń. Dlatego Sąd Okręgowy zdecydował o zwolnieniu powódek od ponoszenia kosztów za obie instancje.</p>
<p>Mając powyższe na względzie, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a>, orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku.</p>
<p>W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102 pkt. 2)">punkcie II</a> orzeczono zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, z przyczyn wyjaśnionych powyżej.</p>
<p>W konsekwencji bezprzedmiotowe okazało się zażalenie powódek w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach procesu w związku z czym postępowanie w tym zakresie zostało umorzone ( punkt III), a koszty postępowania zażaleniowego zniesione między stronami.</p>
</div>