II OZ 1292/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia F. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 36/11 oddalające wniosek o wyłączenie referendarzy Barbary Romanczuk i Tomasza Oleksickiego od rozpoznania sprawy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE W dniu 3 stycznia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Stowarzyszenie F. w B. złożyło do skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. Następnie we wniosku z dnia 11 lutego 2011 r. o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie zawarło wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od udziału w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 36/11. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że m.in. referendarze Tomasz Oleksicki i Barbara Romanczuk, którzy orzekali w sprawach z wniosków Stowarzyszenia, działali na jego niekorzyść prawdopodobnie z naruszeniem prawa, np. odmawiając przysługującego Stowarzyszeniu prawa do bezpłatnej pomocy pełnomocnika z urzędu i całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt II OW 42/11, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w tej sprawie. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SO/Ol 6/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 36/11. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 36/11, oddalił wniosek Stowarzyszenia o wyłączenie referendarzy Tomasza Oleksickiego i Barbary Romanczuk od udziału w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 36/11. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia referendarzy, z których jednoznacznie wynika, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w tej sprawie. Stowarzyszenie nie wskazało i nie udowodniło natomiast żadnych okoliczności dyskredytujących prawdziwość tych oświadczeń. Skarżące Stowarzyszenie nie wskazało we wniosku jakichkolwiek faktów, które stanowiłyby przesłankę wynikającą z treści art. 18 lub art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie istnieją również przyczyny fakultatywnego wyłączenia referendarza. Pismem z dnia 27 października 2011 r. Stowarzyszenie F. w B. zaskarżyło powyższe postanowienie wskazując, że referendarze sądowi mogą podlegać zależności służbowej, np. wobec sędziego Stanisława Prutisa i nie być obiektywni/bezstronni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Ponadto zgodnie z art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie natomiast z art. 24 § 1 cyt. wyżej ustawy, powyższe przepisy stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego, asesora sądowego oraz prokuratora. Mając powyższe na uwadze należy w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji o braku jakichkolwiek przesłanek, które przemawiałyby za uwzględnieniem przedmiotowego wniosku. Wywód prawny tego Sądu zasługuje na całkowitą aprobatę, gdyż po stronie referendarzy sądowych objętych wnioskiem o wyłączenie nie zachodzą żadne przesłanki wyłączeniowe (tak z urzędu jak i na wniosek). Okoliczność wskazywana we wniosku, iż objęci nim referendarze działali na niekorzyść Stowarzyszenia i z naruszeniem prawa, gdyż we wcześniej prowadzonych postępowaniach sądowoadministracyjnych odmawiali przyznania Stowarzyszeniu prawa pomocy, jak i okoliczność, że mogą oni podlegać zależności służbowej, nie może stanowić podstawy do ich wyłączenia. Podstawy takiej nie może bowiem stanowić subiektywne odczucie wnioskodawcy. Ponadto, jak słusznie podkreślił to Sąd I instancji, skarżące Stowarzyszenie nie wskazało żadnych okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość złożonych przez referendarzy oświadczeń, w których ci wskazali, że nie istnieje żadna okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.