II OZ 1188/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. i T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 665/08 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi E. i T. W. na postanowienie [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 września 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 665/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił E. i T. W. wstrzymania wykonania postanowienie [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [..] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w skardze na powyższe postanowienie E. i T. W. wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazując, iż rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. budzi wątpliwości co do jego przedmiotu. Wykonanie zaskarżonego postanowienia przed ewentualnym jego uchyleniem naraża skarżących na nieuzasadnione koszty W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu, w świetle okoliczności przedstawionych przez skarżących nie zachodzą wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki uzasadniające konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie wykazali, że obowiązek wpłacenia kary mógłby spowodować niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody stanowiącej zagrożenie dla ich dalszego funkcjonowania. Sąd uznał, iż twierdzenia skarżących dotyczące poniesienia nieuzasadnionych kosztów powinny zostać poparte dokumentami dotyczącymi sytuacji finansowej lub majątkowej. Sąd stwierdził, iż za okoliczność zaistnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków nie można także uznać stwierdzenia, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu budzi wątpliwości. Skarżący we wniosku nie wykazali konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wykonanie aktu w odniesieniu do skarżących spowodowałoby zagrożenie ich funkcjonowania, a skutki te były trudne do odwrócenia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli E. i T. W., wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazali, iż prowadzą małą firmę rodzinną – usługi blacharsko – lakiernicze, a ich dochody kształtują się średnio na poziomie [..] zł rocznie na osobę, co daje miesięcznie kwotę [..] zł na osobę. Podnieśli, iż osiągane dochody oraz posiadany majątek w postaci mieszkania i samochodu uniemożliwiają im zapłatę kary w wysokości 25.000 zł, a w przypadku oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia będą zmuszeni zamknąć prowadzoną działalność gospodarczą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J.Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.). Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. W tej sytuacji zasadne jest stanowisko doktryny i judykatury, iż brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. niepublik. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 22/04; z dnia 30 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 30/04; z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 871/04; z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt OZ 105/04; z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt OZ 214/04, B. Dauter [w] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2006, s.162). E. i T. W. składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie przedstawili żadnych konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego postanowienia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki. Skarżący nie wykazali w czym miałoby się wyrażać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku domyślać się jakimi względami kierowała się strona skarżąca składając wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia, jak również ustalać z urzędu, czy w sprawie zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające wstrzymanie wykonania postanowienia. Należy podzielić stanowisko Sądu, iż oświadczenie skarżącej o poniesieniu nieuzasadnionych kosztów a także stwierdzenie, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu budzi wątpliwości nie wyczerpuje przesłanek, o których owa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona skarżąca dopiero w zażaleniu podniosła, iż osiągane dochody oraz posiadany majątek uniemożliwiają zapłatę kwoty 25.000 zł, zaś odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia może spowodować zamknięcie prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże wskazać należy, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia, nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. J. P. Tarno, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 191). Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co oznacza, iż strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek - art. 61 § 4 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił oddalić zażalenie.