II OSK 3004/19

SENTENCJA Dnia 5 grudnia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Tomasz Świstak Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1752/18 w sprawie ze skargi M. S. i Ł. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1752/18, oddalił skargę M. S. i Ł. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. S., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu. Wyrok zaskarżyła w całości. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 127 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 7 § 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 5 grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutu wyartykułowanego w podstawie skargi kasacyjnej. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 127 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 7 § 2 tej ustawy poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że Sąd pierwszej instancji orzekał w granicach skargi, które to granice zakreśla zaskarżony akt. W niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie o wezwaniu zobowiązanych do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Postanowienie PINB dla m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...] oraz utrzymujące je w mocy zaskarżone postanowienie MWINB z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...], zostały wydane na podstawie art. 129 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.), dalej: ustawa. Skarżących wezwano zatem do uiszczenia zaliczki nie w trybie przepisu art. 128 § 2 w związku z art. 127 ustawy. Jest to konsekwencja sytuacji procesowej, w której o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego rozstrzygnięto na podstawie art. 127 ustawy, postanowieniem PINB dla m.st. Warszawy z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...]. Przedmiotem kontrolowanego w niniejszej sprawie postanowienia nie było zatem zastosowanie art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji, bezpodstawny jest zarzut błędnej wykładni i zastosowania art. 127. Dodać warto, że analizowany zarzut kasacji jest sprzeczny z oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego wydanego poprzednio w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wyroku z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 592/17, WSA w Warszawie stwierdził, że pozostawia poza swoimi rozważaniami prawidłowość prowadzenia egzekucji za pomocą środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Zdaniem WSA, przesądzenie przez organ egzekucyjny, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie, w trybie postępowania egzekucyjnego, zastępczo wykonany przez inną osobę za zobowiązanego na jego koszt i niebezpieczeństwo, nastąpiło w odrębnym postanowieniu (postanowienie z dnia 31 marca 2016 r.), którego Sąd w niniejszym postępowaniu nie kontroluje. Utrwalony jest pogląd, według którego, w świetle treści art. 153 P.p.s.a., ocena prawna wyrażona w niezaskarżonym wyroku sądu pierwszej instancji, uchylającym zaskarżoną decyzję, wiąże nie tylko ten sąd oraz organ, lecz także NSA rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie (patrz m.in.: wyrok NSA z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt I FSK 857/06, OSP 2008/11/119; wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2584/17). Niezależnie od powyższych uwag, dodać można, że co do zasady, w pierwszej kolejności zastosować należy grzywnę w celu przymuszenia (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3294/17). W niektórych sytuacjach jednak, dla osiągnięcia celu postępowania egzekucyjnego, jakim jest wykonanie nałożonego tytułem egzekucyjnym obowiązku, konieczne jest zastosowanie wykonania zastępczego, bez poprzedzenia tego grzywną w celu przymuszenia (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2185/12; wyrok NSA z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 2858/15). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej w postępowaniu kasacyjnym, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.