II SAB/Wr 151/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Przewodniczący:, Sędziowie: Sędziowie:, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Adam Habuda, Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Władysław Kulon, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi T. L. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. L. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do wydania aktu albo dokonania czynności w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych); V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Skarżący (T. L.), reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego A. L., wniósł w dniu [..] skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na niedotrzymaniu terminów załatwienia sprawy z jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy – złożonego osobiście [...]. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.). – dalej: p.p.s.a., skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1- 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniósł o: 1. stwierdzenia, że Wojewoda dopuścił się bezczynności; 2. stwierdzenia, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 14 dni od daty otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; 4. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 6.000zł; 5. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący uzasadniła wnioski i zaprezentował swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącego o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy okazała się uzasadniona, albowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 ani w terminie wskazanym w art. 36 k.p.a. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że [...] skarżący wniósł do Wojewody wniosek w przedmiotowej sprawie. Po jego złożeniu otrzymał od organu informację o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, który został ustalony na [...]. Zawiadomieniem z [...] organ poinformował o nowym przewidywanym terminie zakończenia postępowania, który określił na [...]. Jednocześnie organ wezwał przedstawiciela ustawowego skarżącego do uzupełnienia brakujących dokumentów. Pełnomocnik skarżącego uzupełnił braki złożonego wniosku w dniu [...]. Ponadto zmodyfikował podstawę prawną złożonego wniosku. W dniu [...] wnioskodawca złożył ponaglenie na działanie organu, zaś [...] skargę. Z przekazanych akt wynika, że organ wydał w dniu [...] decyzję. Powyższe ustalenia wskazują, że organ pozostawał w sprawie bezczynny, naruszając w ten sposób zasady i terminy określone w art. 35, art. 36 oraz w art. 8 i art. 12 k.p.a. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu organ dopuścił się bezczynności (pkt I sentencji wyroku). Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania oraz błędny sposób postępowania sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak też z art. 2 Konstytucji RP (zasadą demokratycznego państwa prawa), art. 30 (godnością człowieka) i art. 37 ust. 1 Konstytucji RP (korzystaniem z wolności i praw konstytucyjnych przez cudzoziemców) Sąd uznał, że bezczynność organu administracji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). W pkt III wyroku Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie trzydziestu dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd dostrzegł, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja z [...], udzielająca stronie zezwolenia na pobyt czasowy, niemniej jednocześnie zauważa, że w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia tej decyzji stronie. Brak również jakiegokolwiek dowodu na to, na jaki adres została wysłana ta decyzja. Na fakt zakończenia postępowanie w sprawie poprzez wydanie decyzji nie powołuje się także sam Wojewoda w odpowiedzi na skargę. Z tych względów, Sąd orzekł jak w pkt III sentencji wyroku, przy czym to zobowiązanie podlega realizacji, o ile ww. decyzja nie została wprowadzona do obrotu prawnego w myśl art. 110 § 1 k.p.a. poprzez jej prawidłowe doręczenie stronie (z uwzględnieniem ustanowionego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym). Na wniosek skarżącego, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Dlatego wyważając między sobą: występujący z jednej strony po stronie wnioskodawcy stan niepewności związanej z czekaniem na pozytywne informacje z Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego, a z drugiej strony brak wykazania konkretnych i wymiernych szkód oraz krzywd, które spowodowała u wnioskodawcy stwierdzona bezczynność, doprowadziło to przekonania Sądu w niniejszej sprawie, że orzeczona suma pieniężna powinna wynosić 1.000 zł. Przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być, tak jak w niniejszej sprawie, zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).