III SA/Wr 87/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Kamila Paszowska-Wojnar, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi V. K. na Wojewodę D. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt III SAB/Wr 397/19 I. wymierza Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; II. stwierdza że bezczynność Wojewody D. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE V. K. (dalej: skarżąca, strona) zwróciła się do Wojewody D. (dalej: Wojewoda, organ) o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. 17 czerwca 2019 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu na bezczynność Wojewody. Wyrokiem z 5 września 2019 r. sygn. akt III SAB/Wr 397/19, WSA stwierdził bezczynność Wojewody, zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził że bezczynność ma charakter rażący , przyznał od Wojewody na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł. W dniu 8 stycznia 2020 r. do organu wpłynęło wezwanie strony do wykonania ww. prawomocnego wyroku WSA. Pismem z 23 stycznia 2020 r. skarżąca wniosła do Sądu skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku, sygn. akt III SAB/Wr 397/19. Skarżąca wniosła o wymierzenie Wojewodzie grzywny w maksymalnej wysokości w związku z niewykonaniem przez organ przedmiotowego wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że mimo pisemnego wezwania organu do wykonania prawomocnego wyroku, Wojewoda do dnia złożenia skargi sprawy nie załatwił. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że 3 lutego 2020 r. organ wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., Szefa Delegatury Agencji Bezpieczeństwa oraz Komendanta Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej z prośbą o przekazanie informacji na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz wyznaczył termin załatwienia sprawy na 3 marca 2020 r. Wyjaśnił, że 12 lutego 2020 r. wykonując wyrok WSA dokonano przelewu środków na konto strony w kwocie 2100 zł. Argumentował, że wyznaczony przez Sąd wyrokiem termin na zakończenie postępowania nie był możliwy do zrealizowania ze względu na koniczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018) środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30.05.2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w L. z [...].2017 r., III SA/Łd 278/17, LEX nr [...]). Przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo strony z 8 stycznia 2020 r. wzywające organ do wykonania wyroku. Bezspornie również WSA wyrokiem z 5 września 2019 r. uwzględnił skargę cudzoziemca na bezczynność organu w postępowaniu i zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy doręczony został organowi w dniu 12 listopada 2019 r. (data na prezentacie organu i etykiecie organu). Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 14 dni do załatwienia sprawy. Tymczasem organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem w terminie wyznaczonym w jego punkcie II. W myśl przepisu art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie brak jest jednak przesłanek do uznania, że w sprawie organ podjął stosowne czynności we właściwym terminie. Wbrew twierdzeniu organu nie można uznać, że przyczyną niewykonania wyroku jest okoliczność, że organ musiał wystąpić do właściwych służb o informacje o stronie. Nie negując wystąpienia przez organ do służb i takowej konieczności, akta wskazują, że organ podjął ją dopiero 3 lutego 2020 r., a zatem ponad dwa miesiące po otrzymaniu prawomocnego wyroku i akt sprawy. Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12.05.1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Wskazanie przez sąd w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku, zaś przepis art. 37 § 2 k.p.a. nie wyposaża organu w kompetencję do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Niewątpliwa w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy miała - w ocenie Sądu - charakter rażący zważywszy, że mimo wskazanego przez Sąd 14-dniowego terminu na załatwienie sprawy, organ dopiero po ponad dwóch miesiącach podjął czynności w celu załatwienia sprawy, a ponadto poinformował stronę o dalszym wydłużeniu terminu o kolejny miesiąc - do 3 marca 2020 r. Wobec uznania bezczynności organu w wykonaniu przedmiotowego wyroku Sąd, opierając się na przepisach art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł . Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu przedmiotowego wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 in fine p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7 oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku