I OSK 1496/07

TEZY Przepis art. 134 k.p.a. w zakresie w jakim dotyczy wydania odrębnego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ma zastosowanie tylko wówczas, gdy strona wnosząc odwołanie nie składa jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ drugiej instancji w trakcie badania odwołania ustali, że wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności. SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Jan Kacprzak (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Leszek Kiermaszek Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 211/07 w sprawie ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 211/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia przez A. C. odwołania od decyzji Kierownika Działu Usług i Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia [...]. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych: Decyzją wydaną przez działającego z upoważnienia Rady Miejskiej w K. Kierownika Działu Usług i Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia [...] nr [...] przyznana została A. C. pomoc społeczna w postaci obiadów wydawanych bezpłatnie w dni robocze w barze "J." w okresie od 1 października do 31 grudnia 1999 r. W aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji. Pismem z dnia 2 czerwca 2006 r. skarżący wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o sporządzenie i doręczenie mu uwierzytelnionych odpisów decyzji przyznających mu posiłki w okresie od stycznia 1999 r. do lutego 2003 r. Uwierzytelnione kserokopie decyzji, w tym decyzji z dnia [...] A. C. otrzymał w dniu 6 lipca 2006 r. Organ odwoławczy uznał, że 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] upłynął z dniem 20 lipca 2006 r. i z tą datą decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący w dniu 7 listopada 2006 r., a więc po terminie. Organ odwoławczy wskazał, że A. C. wraz z odwołaniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, jednakże nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 i 2 kpa). W tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] postanowienie odmawiające przywrócenia mu terminu do wniesienia odwołania. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, że skarżący w odwołaniu podniósł, że nie został pouczony o możliwości wniesienia odwołania od tej decyzji, o której dowiedział się dopiero z pisma Dyrektora MOPR z dnia 26 października 2006 r., jednak przesłane mu uwierzytelnione odpisy decyzji zawierały stosowne pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania, zaś pismo z dnia 19 czerwca 2006 r., przy którym zostały przesłane odpisy decyzji nie miało przymiotu decyzji i jako zwykłe pismo, nie mające waloru aktu administracyjnego nie zawierało pouczenia o środkach zaskarżenia. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 211/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uznając że zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 134, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wyroku Sąd nie podzielił stanowiska organu, zgodnie z którym termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] biegnie od daty doręczenia skarżącemu w dniu 6 lipca 2006 r. uwierzytelnionej kserokopii decyzji. Zdaniem Sądu nie można uznać, że doręczenie skarżącemu w dniu 6 lipca 2006 r., na jego pisemny wniosek, uwierzytelnionego odpisu decyzji z dnia [...], powinno powodować powstanie u niego przekonania, że od tej daty biegnie dla niego 14-dniowy termin do złożenia odwołania od tej decyzji, przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. Jeżeli w zaistniałej sytuacji organ uznał, że doręczenie uwierzytelnionego odpisu decyzji po prawie 7 latach od jej wydania miało wywoływać skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego, to nie ulega wątpliwości, że powinien był o tym pouczyć skarżącego. Brak takiego pouczenia nie może wywoływać dla skarżącego ujemnych konsekwencji w postaci stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Oczywistym jest, że pismo z dnia 19 czerwca 2006 r., przy którym został przesłany odpis decyzji z dnia [...] nie miał przymiotu decyzji, lecz informacja o stosownym pouczeniu o środku odwoławczym miała dotyczyć nie tego pisma, lecz decyzji z dnia [...]. Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 206/07 złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy wojewódzkiemu sądowi do ponownego rozpoznania. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez uchylenie postanowienia oraz uznanie, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do istotnego naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. – zasady wyczerpującego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego poprzez nie pouczenie skarżącego o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia odwołania podczas gdy żaden przepis prawa nie wymaga jakiegokolwiek dodatkowego pouczenia strony o przysługującym jej prawie i terminie do wniesienia odwołania tym bardziej, że decyzja której termin do wniesienia odwołania dotyczy zawierała wymagane prawem pouczenia w tym przedmiocie, - obrazę art. 141 § 4 wskazanej wyżej ustawy przez brak wskazania co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej dodano, że zgodnie z dyspozycją art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Przepis ten jest jednoznaczny i nie formułuje żadnych dodatkowych pouczeń strony w przedmiocie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, również co do decyzji doręczonych po 7 latach od dnia wydania. Decyzja z dnia [...] nr [...] zawiera wszystkie konieczne elementy wynikające z dyspozycji przepisu art. 107 § 1 k.p.a. w tym stosowne pouczenie w języku polskim o trybie i terminie do wniesienia odwołania. Żaden przepis prawa nie formułuje natomiast jakiegokolwiek obowiązku dodatkowego ustnego czy też pisemnego pouczania strony, co do przysługujących jej praw odnośnie środków i terminów zaskarżenia. Zauważyć również należy, że pouczenie jest elementem decyzji administracyjnej, a nie jakiegokolwiek dodatkowego pisma informacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- powoływanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z twierdzeniem Sądu I instancji, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa, aczkolwiek nie podziela argumentacji wskazanej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 czerwca 2007 r. Na wstępie wspomnieć należy, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia przez A. C. odwołania od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia [...], zapadło po rozpatrzeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania od wskazanej wyżej decyzji, złożonego jednocześnie z tym odwołaniem. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło A. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] przyznającej pomoc społeczną w postaci obiadów, nieuwzględniając jego prośby w tym przedmiocie wniesionej wraz z odwołaniem. W takiej sytuacji Kolegium nie miało ustawowego obowiązku wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten, w zakresie w jakim dotyczy wydania odrębnego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ma bowiem zastosowanie tylko wówczas, gdy strona wnosząc odwołanie nie składa jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ drugiej instancji w trakcie badania odwołania ustali, że wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności. Wspomnieć należy o kolejności działań organu odwoławczego zainicjowanych złożonym odwołaniem. Po pierwsze, organ ten powinien zbadać odwołanie wnoszone przez stronę pod kątem jego dopuszczalności i terminowości. Po drugie, w razie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., w dalszej zaś kolejności, w razie ewentualnego wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ powinien rozpoznać ten wniosek według przepisów art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Natomiast w sytuacji, gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania to organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozpatruje ten wniosek i jeśli w wydanym postanowieniu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to wyłączona zostaje potrzeba wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. I GSK 1221/06 – Lex nr 338645). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowienia z dnia [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia przez A. C. odwołania od decyzji z dnia [...], było zbędne, bowiem już samo postanowienie odmawiające stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z przyczyn określonych w jego uzasadnieniu wskazało, że strona wniosła odwołanie z uchybieniem terminu i nie wykazała braku winy w dochowaniu terminu. Tym samym nie mogła zachodzić konieczność powtórnego stwierdzenia tejże okoliczności w osobnym postanowieniu opartym o art. 134 k.p.a. Z uwagi na wskazane wyżej przyczyny, mimo błędnego uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, samo rozstrzygnięcie uchylające zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlega oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a.