I FSK 1263/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. A. C. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R. A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Bk 81/09 w sprawie ze skargi R. A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 12 grudnia 2008 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 14 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 81/09, oddalającego skargę R. A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 12 grudnia 2008 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r., skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania tej decyzji, bowiem łączna wartość ustalonych wobec niego zobowiązań podatkowych, co do których toczą się postępowania sądowoadministracyjne, przekracza wraz z odsetkami milion złotych, a ich zapłata może bezpośrednio skutkować utratą źródła utrzymania, co spełnia przesłanki wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Wniesienie skargi do sądu ze względu na treść art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). Skarżący upatruje wypełnienia wymienionych przesłanek w ogólnym stwierdzeniu, że wykonanie decyzji spowoduje utratę źródła utrzymania, bowiem łączna kwota jego zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami wynosi ponad milion złotych. Na poparcie tego argumentu skarżący wskazał, iż WSA wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić należy, że konieczne jest jednak wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem wystarczające powoływanie się na zakres tego przepisu bez poparcia przypuszczeń strony konkretnymi faktami. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w omawianym przepisie, a brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla strony ocenę takiego wniosku. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Niewątpliwie utrata źródła utrzymania jest skutkiem trudnym do odwrócenia i wysoce szkodliwym, dlatego też wykluczenie takiej możliwości przez sąd powinno być poprzedzone wyczerpującą analizą sytuacji wnioskodawcy. W niniejszej sprawie brak jest jednak konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw skarżącego. Nie wskazał on bowiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych odzwierciedlających jego sytuację – nie podano (choćby szacunkowych) aktualnych przychodów czy też zobowiązań z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Niepoparte żadnym dokumentem stwierdzenie, że utraci on źródło utrzymania, nie świadczy ani o obecnym stanie majątkowym i finansowym strony, ani jej przychodach. Wobec powyższych ustaleń trudno zatem uznać ponad wszelką wątpliwość, aby ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie miało spowodować utratę przez skarżącego źródła utrzymania, a co za tym idzie, aby Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji na etapie postępowania kasacyjnego, miał bezsprzeczne podstawy do uwzględnienia tego wniosku. Trzeba w tym miejscu wskazać, że wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a ponadto w świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2005 r., Dz. U. nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Z tego względu obawy skarżącego dotyczące ciężkich skutków egzekucji są nieuzasadnione, jak również nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Podnoszona przez stronę okoliczność wstrzymania wykonania decyzji na poprzednim etapie postępowania nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie na tym etapie, zwłaszcza wobec braku uzasadnienia wniosku przez uprawdopodobnienie obaw skarżącego. Trzeba ponadto wskazać, że również sama wykonalność aktów administracyjnych czy dolegliwość egzekucji nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności, nawet jeśli należność wymagana od podatnika jest wysoka. Konkludując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie wykazała, że zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem wystarczający sam wywód skarżącego co do jego obaw w tym zakresie. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188). Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, należało stosownie do art. 61 § 3 i § 5 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.