II SA/Bd 685/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę. UZASADNIENIE Wójt Gminy O. decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., na podstawie art. 2 pkt 9 w związku z art. 8b, art. 5 ust. 3, ust. 3a, art. 22 ust. 1 oraz art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U z 2018r., poz. 554), zwanej dalej "ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów" oraz art. 104, art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r., poz. 2096), zwanej dalej "k.p.a.", uznał dłużnika alimentacyjnego S. S. – skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ I instancji powyższe rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania: W związku z wnioskiem organu właściwego wierzyciela o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego, tutejszy organ w dniu [...].12.2018r. wezwał skarżącego do stawienia się w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w O. , dalej zwanym: "GOPS"w celu udzielenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. W dniu [...].12.2018r. dokument został doręczony. Skarżący stawił się w tutejszym organie w dniu [...].01.2019r., jednak bez podania powodu odmówił udzielenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Z uwagi na to, że dłużnik alimentacyjny uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odmówił złożenia oświadczenia majątkowego - w dniu [...].01.2019 r. tutejszy organ wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i zwrócił się do komornika sądowego prowadzącego egzekucję alimentów z pytaniem o stan egzekucji w okresie 6 ostatnich miesięcy. Konieczność ustalenia stanu egzekucji wynika z treści art. 5 ust. 3a ww. ustawy, który stanowi, że: "Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów." Z posiadanej dokumentacji wynika, że skarżący przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów - właściwy dokument potwierdzający powyższe z dnia [...].03.2019r. wydany został przez właściwego komornika sądowego. Wobec powyższego zaistniały przesłanki wynikające z art. 5 ust. 3 i ust. 3a ww. ustawy uzasadniające uznanie skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący stwierdził, że w całości nie zgadza się z jej fałszywą co do stanu faktycznego treścią. Wskazał, że kłamstwem jest ustalenie, iż odmówił udzielenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Wywodził, że podczas jego wizyty w oddziale GOPS w D. w dniu [...].01.2019 pracownik GOPS odmówił przyjęcia dokumentów przedstawionych przeze skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] maja 2019 r., na podstawie art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania: Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Przed wydaniem decyzji w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych organ prowadzący sprawę zobligowany jest również zbadać, czy nie zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 5 ust. 3a powołanej ustawy, który stanowi, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości i wskazuje, że zachodzą przesłanki do wydania rozstrzygnięcia, które stało się przedmiotem zaskarżenia. Bezsporna w sprawie jest okoliczność, ustalona na podstawie zaświadczenia z dnia [...].03.2019 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T., że skarżący przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z akt sprawy wynika również fakt uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odmowa złożenia oświadczenia majątkowego. W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności wskazują, że spełniona jest przesłanka, o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, obligująca organ właściwy dłużnika, którym w niniejszej sprawie jest Wójt Gminy O., do wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jednocześnie wobec stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka negatywna wykluczająca wydanie decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, która wynika z treści powołanego wyżej art. 5 ust. 3a ustawy, zaskarżoną decyzją zasadnie orzeczono o uznaniu dłużnika alimentacyjnego - skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W skardze wniesionej do Sądu, skarżący zarzucił podjęcie decyzji bez uprzedniego informowania o terminie i możliwości wniesienia istotnych informacji i sprostowań do sfabrykowanych dokumentów, co jest całkowitym brakiem szacunku do drugiego człowieka. Stwierdził, że nazwanie go "dłużnikiem alimentacyjnym" jest kłamstwem i pomówieniem, albowiem zgodnie z informacjami zgromadzonymi przez SSR K. P., jak i zeznań matki jego dzieci jasno wynika że jest jedynym rodzicem łożącym na utrzymanie swoich dzieci. Skarżący wniósł o: - udzielenie informacji dlaczego nie został poinformowany o terminie posiedzenia na którym miało się odbyć rozpatrzenie odwołania, - udostępnienie nagrania z tego posiedzenia, - udostępnienie wszelkich dokumentów na podstawie których członkowie Samorządowego Kolegium Odwoławczego podjęli swoją decyzję, - wskazanie wszelkich dokumentów złożonych przez skarżącego, które uwzględnili członkowie organu odwolawczego w podjęciu swojej decyzji, - pisemne przeprosiny za nazwanie go "dłużnikiem alimentacyjnym" lub przedstawienia dowodów materialnych na taką okoliczność i ich zgodność z ustawą zasadniczą jak i prawa nadrzędnego któremu podlega jako istota ludzka. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 554 ze zm. – dalej jako "ustawa"). W myśl art. 2 pkt 3 ww. ustawy, dłużnik alimentacyjny - oznacza to osobę zobowiązaną do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna; Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W sprawie poza sporem jest, że w związku z wnioskiem organu właściwego wierzyciela o podjęcie działań wobec skarżącego, organ I instancji w dniu [...].12.2018r. wezwał skarżącego do stawienia się w GOPS, celem udzielenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego (dowód: k. 4 akt administracyjnych organu I instancji). Skarżący stawił się w GOPS w dniu [...].01.2019r., jednak bez podania powodu odmówił udzielenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Odmówił też pisemnego potwierdzenia ww. odmowy, jak i podpisania jakiegokolwiek dokumentu (dowód: notatka służbowa k. 6 ww. akt). Z uwagi na to, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odmówił złożenia oświadczenia majątkowego - w dniu [...].01.2019 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i zwrócił się do komornika sądowego prowadzącego egzekucję alimentów z pytaniem o stan egzekucji w okresie 6 ostatnich miesięcy (dowód: k. 10, 12 i 34 ww. akt). Podstawą ww. czynności był przepis art. 5 ust. 3a ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, określający negatywną przesłankę uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, stanowiąc, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z odpowiedzi Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. z dnia [...] marca 2019 r., wynika, że skarżący przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (dowód: k. 37 ww. akt). Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne sprawy, należy stwierdzić, że organy prawidłowo ustaliły, iż skarżący uniemożliwił tak przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, jak i złożenia oświadczenia majątkowego, czego konsekwencją było wydanie decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego, przy czym bezspornie i niewątpliwie w sprawie nie zaistniały okoliczności wyłączające możliwość wydania takiej decyzji określone w art. 5 ust. 3a ustawy. Skutkiem powyższego brak było podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Co się natomiast tyczy oceny, czy organy naruszyły przepisy postępowania, to również należy uznać, ze brak jest przesłanek do podjęcia takiej konkluzji. Skarżący nie wykazał jakiegokolwiek uchybienia naruszającego przepisy postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom zawartym w skardze, nie można stwierdzić, by akta sprawy zawierały "sfabrykowane dokumenty", (określenie skargi). Skarżący powiadamiany był, zarówno o wszczęciu postępowania, jak i o podejmowanych w jego ramach czynnościach procesowych. Nie jest zasadny zarzut o niepowiadomieniu go o terminie posiedzenia na którym miało się odbyć rozpatrzenie odwołania, albowiem organ odwoławczy miał prawną możliwość rozpatrzenia odwołania na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych, (tekst jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 1659) wynika, że orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Posiedzenie niejawne to obok rozprawy jedna z form posiedzeń na których zapadają rozstrzygnięcia samorządowych kolegiów odwoławczych. Jest to rodzaj posiedzenia, który ma na celu przyspieszenie rozpoznania sprawy i w zasadzie znajduje zastosowanie w każdym przypadku, w którym nie jest wymagana rozprawa. Obowiązek prowadzenia rozprawy wynika z art. 89 k.p.a. i istnieje wówczas, gdy jej przeprowadzenie zapewni przyspieszenie lub uproszczenie postępowania albo gdy wymaga tego przepis prawa (art. 89 § 1 k.p.a.). Nadto organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba wyjaśnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin (art. 89 § 2 k.p.a.). Jeżeli natomiast w sprawie nie występują przesłanki wymienione w art. 89 K.p.a., ani też w przepisach szczególnych, do których odsyła k.p.a., to na organie nie ciąży obowiązek przeprowadzenia rozprawy, a czynności postępowania wyjaśniającego mogą odbywać się w formie tzw. gabinetowej. Wskazane przesłanki w sprawie nie zachodziły. Orzekania przez Kolegium na posiedzeniu niejawnym nie należy więc utożsamiać z wyłączeniem jawności postępowania prowadzonego przez ten organ. Wpływu na wynik sprawy nie ma też brak ustosunkowania się organów do pism skarżącego kierowanych do organów władzy w związku z "wypowiedzeniem przez niego posłuszeństwa nielegalnej władzy" (określenie skarżącego). Mając na uwadze powyższe skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.