II SA/Po 276/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia [..] nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. oddala skargę. II. przyznaje adwokatowi J. A. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę 292,80 zł (w tym 52,80 zł tytułem podatku od towarów i usług) oraz kwotę 17 zł . /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga UZASADNIENIE Decyzją z dnia [..] Starosta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił C. B. pozwolenia na budowę w zakresie dobudowy hurtowni części samochodowych do istniejącego budynku mieszkalnego, na działce nr [..], położonej przy ul.W. w G. Decyzja została doręczona stronom postępowania C. B., M. i A. F. oraz G. i R. G., w dniach od 6.04.2008r. do 12.04.2008r. W dniu 23.04.2008r. odwołanie od tej decyzji wniosła A. W.. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [..], które stwierdziło niedopuszczalność złożonego przez nią odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [..] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji, której dotyczy decyzja z dnia [..]. Wojewoda postanowieniem z dnia [..] stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając że skarżąca nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Powyższe postanowienie zostało wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5.12.2007r. w sprawie IISA/Po 287/07 uchylone. Sąd ten wskazał, że w przypadku ustalenia przez organ, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, to winien postępowanie odwoławcze umorzyć jako bezprzedmiotowe. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda decyzją z dnia [..], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że A. W. nie ma legitymacji do wniesienia odwołania w świetle art. 28 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści oraz zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Osoba, która chce brać udział w takim postępowaniu winna zatem wykazać, że jest właścicielem czy też użytkownikiem nieruchomości sąsiedniej do objętej inwestycją oraz że inwestycja ta narusza jej uzasadnione interesy prawne, wskazując w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów. Zdaniem organu odwoławczego A. W. nie mieści się w żadnej z kategorii osób wymienionych art. 28 ust.2 prawa budowlanego i dlatego należało umorzyć postępowanie odwoławcze. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi A. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze oraz w piśmie z dnia 16.07.2008r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując że jest właścicielką nieruchomości, która obciążona jest służebnością drogi koniecznej na rzecz nieruchomości M. i A. F. Droga konieczna prowadzi do nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością objętą inwestycją. Z wniosku skarżącej toczy się obecnie postępowanie przed sądem powszechnym o zniesienie służebności drogi koniecznej. Alternatywna droga konieczna może przebiegać jedynie przez nieruchomość należącą do inwestora. Wybudowanie planowanego obiektu w miejscu wskazanym w zaskarżonej decyzji fizycznie uniemożliwi wytyczenie tej drogi. Skarżąca powołała się na treść art. 5 ust.1 pkt 9 prawa budowlanego, który zapewnia ochronę skarżącej w niniejszym postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. C. B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podzielając stanowisko organu odwoławczego i wskazując na bezprzedmiotowość postępowania skoro inwestycja została już zrealizowana na podstawie wydanych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu czy w toku rozpoznawania sprawy, organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 143 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą rozpoznania skargi są akta sprawy, a więc stan faktyczny i prawny istniejący w dniu zaskarżonego aktu (art.133 P.p.s.a.). Zgodnie z art.145 §1 P.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006r., Nr156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej prawem budowlanym, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez oddziaływanie obiektu, w myśl art.3 pkt 20 prawa budowlanego, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Tak więc posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej w zasięgu oddziaływania obiektu jest uzależnione od tego czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów objęta zaskarżoną decyzją inwestycja miała powstać na działkach o numerze [..], których właścicielem jest C. B.. Organ pierwszej instancji określił zakres oddziaływania planowanej inwestycji, wskazując jako strony postępowania inwestora, właściciela działek nr [..] oraz współwłaścicieli sąsiednich nieruchomości: M. i A. F. (działka nr [..]), G. i R. G. (działka nr [..]). A. W. jest współwłaścicielką działek o numerach [..], stanowiących tereny mieszkaniowe. Powyższe działki nie graniczą z działkami objętymi inwestycją. Działka nr [..] należy do Skarbu Państwa i stanowi drogę publiczną. Nie było w toku postępowania kwestionowane, że na działce należącej do skarżącej ustanowiona została służebność drogi koniecznej na rzecz działki należącej do M. i A. F. (nr [..]). Skarżąca swój interes prawny do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę wywodzi z zamiaru zniesienia tejże służebności i obciążenia służebnością drogi koniecznej na rzecz nieruchomości M. i A. F., nieruchomości należącej do C. B., a objętej inwestycją. Zdaniem Sądu, tak sformułowany interes skarżącej nie daje jej przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust.2 prawa budowlanego w przedmiotowym postępowaniu. Skarżąca nie wykazała bowiem, aby planowany obiekt uniemożliwiał w jakikolwiek sposób zagospodarowanie nieruchomości do niej należących. Należy zauważyć że organy orzekają na podstawie stanu faktycznego istniejącego w chwili orzekania, a podobnie jak wszelkie ograniczone prawa rzeczowe, służebności gruntowe powstają przede wszystkim w trybie umownym. Następuje tu zawarcie umowy pomiędzy właścicielem nieruchomości obciążonej a nabywającym prawo służebności właścicielem nieruchomości władnącej. Ustanowienie służebności drogi koniecznej może nastąpić również w drodze orzeczenia sądu, ale z roszczeniem takim może wystąpić skutecznie jedynie właściciel, użytkownik wieczysty czy posiadacz samoistny nieruchomości władnącej, gdyż tylko oni mają interes prawny w ustanowieniu takiej służebności zgodnie z art. 285 kc. Skarżąca takiego interesu prawnego, w świetle zgromadzonych w sprawie dokumentów , wobec działek objętych inwestycją nie posiada. Sąd miał też na uwadze, że wprawdzie obowiązek poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego odnosi się nie tylko do podmiotów mających przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 tej ustawy, ale w jednym i drugim przypadku interes prawny musi dotyczyć nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu w/w przepisów prawa budowlanego. Skoro skarżąca nie wykazała skutecznie, że jej nieruchomość znajduje się na obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu w myśl przepisów art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, trafnie organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie posiada przymiotu strony i postępowanie odwoławcze umorzył. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i przepisów procesowych, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz /-/ B.Drzazga MK