I OSK 1917/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech Jolanta Sikorska Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P., E. M. i M. D.-W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 865/07 w sprawie ze skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] z siedzibą w M. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza solidarnie od K. P., E. M. i M. D.-W. na rzecz Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] z siedzibą w M. kwotę 180 /sto osiemdziesiąt/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 865/07, po rozpoznaniu skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa Ł. z siedzibą w M. G., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. wydane w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Lasów Państwowych Nadleśnictwa C. o ponowne rozpatrzenie sprawy uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2000 r. i w pkt 1 stwierdził nieważność: - orzeczenia nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1950 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa: Tartak Parowy J. D. – C., pow. P., w części dotyczącej nieruchomości gruntowych, z wyjątkiem nieruchomości opisanej w pkt 2 - orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] sierpnia 1965 r. w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego, sporządzonego w dnia [...] grudnia 1950 r.; w pkt 2 stwierdził, że orzeczenie nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1950 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa jak też orzeczenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] sierpnia 1965 r. zostało wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej: nieruchomości położonej w miejscowości M., gmina C., oznaczonej obecnie działką numer [...] z mapy 1, pastwiska trwałe, o pow. 3,8549 ha, dla której Sąd Rejonowy w Poznaniu XIII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod numerem KW [...] oraz działki [...], położonej w M., gmina C. o pow. 0,4254 ha zapisanej w księdze wieczystej nr KW [...], a także w części dotyczącej tartaku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Lasy Państwowe - Nadleśnictwo Ł. wniosła o uchylenie wyżej wymienionej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wyrokiem zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą stwierdził, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji jak również decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] listopada 2000 r. organ uznał, że J. D. był właścicielem tartaku i całej znacjonalizowanej nieruchomości gruntowej o pow. 15 ha. Powyższe było podstawą ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w tym postępowaniu i uznania, że stronami postępowania, oprócz obecnych właścicieli i władających działkami gruntu wchodzącymi uprzednio w skład znacjonalizowanej nieruchomości gruntowej, są następcy prawni J. D. Takie określenie kręgu podmiotów budzi zastrzeżenia Sądu. Wskazano, iż bezspornie J. D. przysługiwało prawo własności tartaku i parceli o pow. 5 ha, stanowiącej działki o numerach [...],[...] i [...], albowiem tak stanowił wpis w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości przed jej przejęciem na rzecz Państwa - KW O., tom II, Karta 33. W świetle natomiast poczynionych przez organ ustaleń nie można z całą pewnością przyznać, że J. D., i wyłącznie jemu, przysługiwało również prawo własności nieruchomości gruntowej o pow. 10 ha, w skład, której wchodziły działki o numerach: [...] i [...] zapisane w KW nr [...],[...] i [...] zapisane w KW [...],[...] zapisana w KW [...] i [...] zapisana w KW [...] (podano zgodnie z oznaczeniami aktualnie obowiązującymi). Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że organ administracji nie ustalił w sposób prawidłowy kręgu podmiotów uprawnionych do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym, bowiem nie można stwierdzić z całą pewnością, iż jedynie spadkobiercy J. D. są legitymowani by być stronami postępowania administracyjnego, a to dlatego, że nie wykazali w toku postępowania, iż ich poprzednik prawny był właścicielem spornej, znacjonalizowanej nieruchomości o pow. 10 ha. Z materiału dowodowego wynika jedynie, że J. D. był posiadaczem tej nieruchomości. Sąd stanął na stanowisku, iż powołane decyzje Ministra Środowiska zostały wydane z naruszeniem art. 10 k.p.a. To oznacza, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. co z kolei obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ja poprzedzającej w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej – p.p.s.a.). Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła K. P., E. M. i M. D.-W., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polega na naruszeniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 b w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a.; naruszenie tych przepisów sprowadza się do nieuprawnionego uchylenia w całości zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska oraz decyzji ja poprzedzającej, w sytuacji, gdy wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ewentualna wadliwość postępowania administracyjnego, w ramach, którego zostały one wydane - tj. dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, naruszenie przepisów polegające na nie zapewnieniu możliwości udziału w tymże postępowaniu w charakterze strony, wszystkim potencjalnie do tego uprawnionym - dotyczyć może li tylko części przedmiotu rozstrzygnięcia uchylonych w całości decyzji administracyjnych - przedmiotu mającego przy tym w pełni samodzielny byt prawny; powyższe zaś w sytuacji, gdy właściwie zastosowane przepisy art. 145 § 1 pkt 1 b w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (oraz decyzji jej poprzedzającej) jedynie w części - w jakiej postępowanie administracyjne, w ramach którego zostały one wydane, dotknięte było dostrzeżoną wadliwością - w pozostałym zaś zakresie do oddalenia skargi. Wskazując na powyższe wnoszący skargę kasacyjną wnieśli o uchylenie wyroku Sądu I instancji w zaskarżonej części - tj. w zakresie uchylającym decyzje Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. oraz z dnia [...] listopada 2000 r. w częściach, w jakich decyzje te stwierdzają nieważność bądź wydanie z naruszeniem przepisów prawa orzeczenia Nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1950 roku oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] grudnia 1965 roku, w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego, sporządzonego w dniu [...] grudnia 1950 roku - w zakresie, w jakim przedmiotem tych orzeczeń nacjonalizacyjnych były działki gruntu o łącznej powierzchni 5,00 ha oznaczone numerami [...],[...] i [...], a zapisane w KW: O., Tom II, karta 33 (obecnie działki te oznaczone są numerami 7 i 12, o łącznej powierzchni 5,00 ha, zapisane w prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Poznaniu księdze wieczystej o numerze KW [...]) oraz posadowiony na w/w działkach tartak i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przepis powyższy określa wymagania, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna. Są to wymagania dwojakiego rodzaju: wymagania przewidzianego dla każdego pisma w postępowaniu sądowym oraz wymaganie szczególne dla skargi kasacyjnej, wyraźnie wymienione w art. 176 p.p.s.a (tzw. wymagania materialne, konstrukcyjne). Do tych ostatnich należy właściwe określenie zakresu żądania. Analizując pod tym kątem skargę kasacyjną wniesioną w sprawie niniejszej należy stwierdzić, iż podlega ona oddaleniu, ponieważ zakres żądania uchylenia w części zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2007 r. jest niemożliwy do spełnienia. Wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił w całości zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] listopada 2000 r. wydane w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze kasacyjnej zaś wniesiono o uchylenie zaskarżonego w zakresie uchylającym decyzje Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. oraz z dnia [...] listopada 2000 r. w częściach, w jakich decyzje te stwierdzają nieważność bądź wydanie z naruszeniem przepisów prawa orzeczenia Nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1950 r. oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] grudnia 1965 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego, sporządzonego w dniu [...] grudnia 1950 r. - w zakresie, w jakim przedmiotem tych orzeczeń nacjonalizacyjnych były działki gruntu o łącznej powierzchni 5,00 ha oznaczone numerami [...],[...] i [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Tymczasem jak wskazano wyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem orzekł o całości skargi uchylając w całości zaskarżoną decyzję. Powyższe oznacza, iż niemożliwe jest częściowe uchylenie tego typu wyroku. Uchylenie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w części byłoby możliwe na przykład gdyby Sąd I instancji dokonał niejako podziału decyzji uchylając ją w części a w pozostałej części oddalając skargę. Taki przypadek w sprawie niniejszej nie miał miejsca. Sąd I instancji orzekł bowiem o uchyleniu decyzji w całości, co uniemożliwia jak to wyżej wskazano uchylenie w części takiego wyroku. W takiej sytuacji należało zatem oddalić skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny jest bowiem związany granicami skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. w tym w szczególności zakresem sformułowanego żądania skargi kasacyjnej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.