I OSK 240/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie NSA Monika Nowicka del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody [...] o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 240/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej E.R. i P.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1711/19 na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: odmówić wykładni wyroku UZASADNIENIE Wyrokiem z 22 czerwca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej E.R. i P.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r. w sprawie ze skargi E.R. i P.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość uchylił zaskarżony wyrok wraz z decyzjami organów obu instancji. Pismem z [...] listopada 2021 r. organ wniósł o dokonanie wykładni powyższego wyroku przez wyjaśnienie wątpliwości co do rozbieżności sentencji wyroku z jego uzasadnieniem co do zakresu uchylenia rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z ugruntowanym poglądem zarówno orzecznictwa, jak i doktryny, konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków, jakie orzeczenie to ma wywołać. Wykładnia orzeczenia nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia ani zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może ponadto zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II GZ 1/10, czy z 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 662/09, oraz T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 652). Zaznaczenia wymaga, że celem instytucji wykładni nie jest wyjaśnienie wątpliwości wybranych fragmentów uzasadnienia, lecz rozstrzygnięcia jako całości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni wyroku z 22 czerwca 2021 r. Zarówno bowiem sentencja kwestionowanego wyroku, jak i jego uzasadnienie jest sformułowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Wskazać w tym miejscu należy, że z uzasadnienia wyroku w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że wadą, która zadecydowała o uchyleniu decyzji organów obu instancji, było naruszenie tzw. zasady korzyści przy określeniu wartości wywłaszczanej nieruchomości stanowiącej podstawę odszkodowania. Wada ta wynikała z nieuwzględnienia w operacie szacunkowym wartości nieruchomości wynikającej ze sposobu jej użytkowania w dacie wywłaszczenia i dotyczyła postępowania dowodowego w obu instancjach, co przemawiało za uchyleniem nie tylko zaskarżonej decyzji, ale także poprzedzających ją rozstrzygnięć. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że uchylenie wyłącznie zaskarżonej decyzji nie umożliwiałoby organowi odwoławczemu uzupełnienia braków postępowania wyjaśniającego przez uzyskanie nowego operatu szacunkowego uwzględniającego rzeczywisty sposób wykorzystania nieruchomości w dacie wywłaszczenia. Operat szacunkowy w tego typu sprawach stanowi kluczowy dowód w sprawie i jego pozyskanie wyłącznie na etapie postępowania odwoławczego oznacza, że sprawa administracyjna byłaby w rzeczywistości rozpoznana jednokrotnie, tj. z naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Potrzeba wyjaśnienia treści rozstrzygnięcia, bądź jego uzasadnienia zachodzi wówczas, gdy jest ono dotknięte zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Sentencja wyroku z dnia 22 czerwca 2021 r. nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z niej jasno, że Sąd uchylił zaskarżony wyrok wraz z decyzjami organów obu instancji, a zatem uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sformułowanie sentencji jest więc jednoznaczne i czytelne, a tym samym nie wymaga wyjaśnienia w ramach wykładni. Zawarte w motywach rozstrzygnięcia wskazania dla organu odwoławczego dotyczące jak ten organ ma postąpić w sytuacji ponownego rozpatrywania odwołania należy odnieść do takiego stanu, gdy od decyzji organu I instancji wpłynie odwołanie w sytuacji, gdy postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia wartości spornej działki z uwzględnieniem aktualnego sposobu użytkowania tej nieruchomości zostanie wadliwie przeprowadzone. W świetle powyższych wywodów brak jest podstaw do uwzględnienia żądania wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.