I OZ 944/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 1256/18 o odrzuceniu skargi D.B. na decyzję Rektora Politechniki Krakowskiej z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia studiów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1256/18 odrzucił skargę D.B. (dalej: skarżący) na decyzję Rektora Politechniki Krakowskiej z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia studiów. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzją z dnia 9 października 2018 r. na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 40 ust. 3 i 4 Regulaminu studiów wyższych na Politechnice Krakowskiej, Rektor Politechniki Krakowskiej uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekł o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ww. decyzja z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie i terminie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie została doręczona skarżącemu dnia 16 października 2018 r. W dniu 14 listopada 2018 r. (data nadania) skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Odrzucając skargę Sąd I instancji podał, że stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę wniesioną po upływie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 64a P.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Dalej Sąd wskazał, że decyzja organu odwoławczego została doręczona stronie skarżącej w dniu 16 października 2018 r., a skarga została złożona w dniu 14 listopada 2018 r. Rzecz jednak w tym, że w sprawie przysługiwał sprzeciw od decyzji organu odwoławczego, który strona winna wnieść w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Decyzja organu odwoławczego w swej istocie jest bowiem decyzją kasatoryjną. Ubocznie zauważył, że z uwagi na fakt, iż skarżący zastosował się do błędnego pouczenia organu i wniósł skargę, a nie sprzeciw, czyniąc to z uchybieniem terminu, może on złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, stosownie do treści art. 87 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 64a P.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 P.p.s.a.). Instytucja sprzeciwu od decyzji została wprowadzona do porządku prawnego w dniu 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw i w związku z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, ma zastosowanie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych po dniu 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 64b § 1 P.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż Sąd I instancji prawidłowo uznał, że od decyzji Rektora Politechniki Krakowskiej z dnia 9 października 2018 r., będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przysługiwał sprzeciw, o którym mowa w Dziale III Rozdziale 3a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie jak błędnie pouczył organ – skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sprzeciw powinien zostać złożony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. O właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne obowiązujące w dniu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. W rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 18 ustawy nowelizującej weszła ona w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym mają zastosowanie wyłącznie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W związku z powyższym od decyzji z dnia 9 października 2018 r. przysługiwał sprzeciw. Z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 16 października 2018 r., natomiast sprzeciw (nazwany skargą) od decyzji został wniesiony dopiero w dniu 14 listopada 2018 r., a więc po upływie czternastodniowego terminu, ale w terminie wskazanym w pouczeniu przez organ, tj. w terminie 30 dni. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi i 30 dniowym terminie do jej wniesienia. Powyższa okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez Sąd I instancji. Stosownie do treści art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że konsekwencje obowiązywania art. 112 k.p.a. powinny być takie, iż w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017r. str. 621). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowego. Odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie. Zauważyć należy, że wprawdzie w art. 112 k.p.a. ustawodawca nie wskazał sprzeciwu, jednak zgodnie art. 64b § 1 P.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Reasumując skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienia NSA z dnia: 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17, 10 listopada 2017 r., sygn. akt II OZ 1382/17, 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1483/17). Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.