II SA/Bk 472/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar,, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewody P. na rzecz R. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021r. Wojewoda P. powołując się na art. 134 K.p.a. stwierdził uchybienie przez skarżącego R. M. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty B. nr [...] z dnia [...] lutego 2021r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Firmie Handlowej K. pozwolenia na budowę budynku zakładu związanego z przetwarzaniem odpadowej stłuczki szklanej oraz stłuczki szklanej, przeciwpożarowego zbiornika wodnego naziemnego o pojemności 440 m3 wraz z zagospodarowaniem terenu na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w zabudowie produkcyjnej w obrębie ewidencyjnym B., jednostce ewidencyjnej B.. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że odwołanie R. M. od opisanej wyżej decyzji z dnia [...] lutego 2021r. nadane zostało w placówce pocztowej w dniu [...] marca 2021r. tj. dwa dni po terminie. Jak datę doręczenia bowiem skarżącemu decyzji organu I instancji należy uznawać dzień [...] lutego 2021r. kiedy R. M. w siedzibie organu I instancji zapoznał się z treścią decyzji, co wynika ze złożonego w dacie [...] lutego 2021r. oświadczenia strony. Wojewoda przyznał, że decyzja organu I instancji została wysłana drogą pocztową do skarżącego i faktycznie doręczona mu w dniu [...] lutego 2021r. ale to doręczenie nastąpiło już w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania, którego otwarcie nastąpiło w dacie [...] lutego 2021r. kiedy skarżący w siedzibie organu I instancji zapoznał się z treścią decyzji. Uzewnętrznienie stronie decyzji w siedzibie organu w dniu [...] lutego 2021r. jest równoznaczne z jej doręczeniem w tej dacie. Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 42 par. 2 K.p.a. pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Przyjmując, że doręczenie skarżącemu decyzji organu I instancji nastąpiło w dacie [...] lutego 2021r., odwołanie powinno zostać złożone najpóźniej w dniu [...] marca 2021r. a zatem złożenie odwołanie w dniu [...] marca 2021r. jest spóźnione, co należało stwierdzić postanowieniem wydanym na podstawie art. 134 K.p.a. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższe ostateczne postanowienie organu odwoławczego R. M. podniósł zarzut obrazy przez organ przepisów postępowania administracyjnego i naruszenia art. 134 K.p.a. poprzez bezzasadne jego zastosowanie w okolicznościach sprawy a także naruszenie art. 129 par. 2 K.p.a. poprzez błędne obliczenie zachowania terminu do wniesienia odwołania. Podniósł, że decyzja organu I instancji została mu doręczona w dniu [...] lutego 2021r., czego organ nie kwestionuje a zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] marca 2021r. tj. w dniu, w którym odwołanie zostało nadane w palcówce pocztowej. Podkreślił, że wprowadzenie decyzji do obrotu co do zasady następuje poprzez jej doręczenie wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia (czego w sprawie nie dopełniono w przyjętej przez organ dacie doręczenia) a tylko wyjątkowo zgodnie z art. 14 par. 2 K.p.a. można decyzję ogłosić ustnie. Zarzucił również organowi odwoławczemu naruszenie art. 15 ust. 1 i innych ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 875) w związku z par. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze RP stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020r., poz. 443) poprzez ich niezastosowanie i błędne ustalenie, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania mimo zawieszenia biegu terminów. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Na wstępie sąd informuje, że sprawa została sprawa skierowana została do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, który pozwala na skierowanie do rozpoznania w trybie uproszczonym sprawy, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty. Skarga podlegała uwzględnieniu. Skład orzekający podziela bowiem zarzut skarżącego, że termin do wniesienia przez niego odwołania od decyzji Starosty B. nr [...] z dnia [...] lutego 2021r. rozpoczął bieg dopiero w dacie doręczenia stronie decyzji drogą pocztową w dniu [...] lutego 2021r. a nie - jak błędnie przyjął organ odwoławczy - w dacie zapoznania się przez skarżącego w siedzibie organu I instancji z aktami sprawy, w tym z decyzją, co miało miejsce w dniu [...] lutego 2021r. Zakres kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie ze skargi na określony akt organu administracji publicznej determinuje przedmiot zaskarżenia. W sprawie niniejszej przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie organu odwoławczego wydane w oparciu o art. 134 K.p.a. Przepis ten nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacjach dostrzeżenia, że do takiego uchybienia doszło. Norma z art. 134 K.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania (vide: teza wyroku WSA w Gliwicach z 3.10.2014r. sygn. IISA/Gl 439/14 (Lex nr 1647383). Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku uprzedniego przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, gdyż w takim przypadku ustają okoliczności obligujące organ do wydania postanowienia zgodnie z art. 134 w związku z art. 144 K.p.a. Terminy do wnoszenia środków odwoławczych (odwołań, zażaleń) mają charakter ustawowy. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wprost określają długość ustawowego terminu do wniesienia odwołania i zażalenia oraz początek biegu takiego terminu. Przepis art. 129 par. 2 K.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z treścią art. 109 par. 1 K.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej (według brzmienia przepisu w okresie przed 1 lipca 2021r.). Nie ulega wątpliwości, że sprawa dotycząca udzielenia Firmie Handlowej K. pozwolenia na budowę budynku zakładu związanego z przetwarzaniem odpadowej stłuczki szklanej oraz stłuczki szklanej, przeciwpożarowego zbiornika wodnego naziemnego o pojemności 440 m3 wraz z zagospodarowaniem terenu na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w zabudowie produkcyjnej w obrębie ewidencyjnym B., jednostce ewidencyjnej B., była sprawą załatwianą w formie pisemnej a zatem decyzja kończąca postępowanie w tej sprawie nie mogła być ogłoszona ustnie. Zewnętrznym wyrazem doręczenia w postępowaniu administracyjnym pisma stronie jest pokwitowanie przez odbierającego pismo faktu jego doręczenia. Jak stanowi przepis art. 46 par. 1 K.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Zatem doręczenie stronie pisma w postępowaniu administracyjnym jest aktem przekazania pisma adresatowi (wydania pisma). Z akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] lutego 2021r., skarżący stawił się w siedzibie organu I instancji w celu zapoznania się z aktami prowadzonego postępowania w ramach uprawnień strony postępowania wynikających z art. 10 K.p.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w odpowiedzi na wniosek skarżącego z [...] stycznia 2021r. o wyznaczenie mu w drodze pisemnej terminu wizyty w urzędzie dla zapoznania się z aktami sprawy, Starosta B. wystosował do skarżącego pismo oznaczone datą sporządzenia [...] stycznia 2021r. informujące, że może zapoznać się z aktami sprawy w dniach od [...] stycznia 2021r. do [...] stycznia 2021r. Przesyłka z tym pismem, wysłana na prywatny adres skarżącego była awizowana jako niepodjęta w terminie a z koperty zawierającej przesyłkę, włączonej do akt sprawy, wynika, że koniec przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym do odbioru upłynąć miał w dniu [...] stycznia 2021r. Tymczasem organ I instancji nie czekając na zwrot nieodebranej przez skarżącego przesyłki kolejnym pismem z [...] stycznia 2021r. określił ostateczny termin załatwienia sprawy do [...] lutego 2021r. Pismo powyższe skarżący odebrał w dniu [...] stycznia 2021r. a w dniu [...] lutego 2021r. stawił się w siedzibie organu I instancji celem zapoznania się z aktami postępowania. Ze złożonego oświadczenia na okoliczność zapoznania się z aktami sprawy stosownie do art. 10 K.p.a. (co potwierdza urzędowy druk, na którym strona wpisała swoje oświadczenie) wynika, że skarżącemu udostępniono również treść decyzji kończącej postępowanie opatrzonej datą wydania [...] lutego 2021r. W siedzibie organu nie nastąpiło jednak pokwitowanie odbioru decyzji przez skarżącego i fizycznie nie doszło do wydania decyzji do rąk skarżącego. Organ I instancji doręczenia skarżącemu decyzji dokonał za pośrednictwem urzędu pocztowego, wysyłając decyzję stronie [...] lutego 2021r., której doręczenie nastąpiło w dniu [...] lutego 2021r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczony od daty doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji tj. od [...] lutego 2021r. upływał [...] marca 2021r. a zatem nadanie przez skarżącego odwołania w urzędzie pocztowym w dniu [...] marca 2021r. nastąpiło w terminie. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest więc niezasadne. Sąd nie podziela twierdzenia organu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że uzewnętrznienie stronie decyzji w siedzibie organu w dniu [...] lutego 2021r. jest równoznaczne z jej doręczeniem w tej dacie. Przyjęcie takiego skutku czyniłoby zbytecznym późniejszą czynność organu doręczenia decyzji drogą pocztową. Wynikająca z art. 42 par. 2 K.p.a. możliwość doręczenia stronie pisma również w lokalu organu administracji publicznej nie oznacza automatycznie, ze samo zapoznanie się z treścią decyzji w siedzibie organu bez pokwitowania jej odbioru przez stronę, jest równe skutkowi doręczenia, otwierającemu bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego. Wprawdzie Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje sytuację, gdy dowiedzenie się o treści decyzji otwiera bieg terminu dla czynności procesowych (dotyczy to wznowienia postępowania na wniosek strony z przyczyny określonej w art. 145 par. 1 pkt 4 K.p.a.) ale powyższe nie dotyczy otwarcia dla strony postępowania biegu terminu do wniesienia odwołania, który rozpoczyna bieg z chwilą doręczenia decyzji. Końcowo sąd nadmienia, że uznaje za nietrafny zarzut skarżącego co do zawieszenia biegu terminu do wniesienia odwołania z uwagi na sytuację epidemiologiczną w kraju. Zawieszenie z uwagi na sytuację epidemiologiczną w kraju biegu terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego trwało od 31 marca 2020r. do 23 maja 2020r. Ustawą bowiem z 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020r., poz. 875) uchylony został art. 15zzr ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych tj. przepis zawieszający bieg terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego. Jak wynika z art. 68 ust. 2 ustawy z 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020r., poz. 875), terminy, o którym mowa w art. 15 zzr ust. 1 ustawy zmienianej, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15 zzr ust.1, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Ustawa z 14 maja 2020r. weszła w życie 16 maja 2020r. a zatem od 24 maja 2020r. zaczęły biec dalej zawieszone terminy przewidziane przepisami prawa administracyjnego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)