III SA/Gl 1005/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Gabriela Jyż, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi K.R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Radcy Prawnego T.Z. w G. opłatę w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych), podwyższoną o 22 % podatku od towarów i usług tj. kwotę [...] zł (słownie: [...] złote i [...] groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] r. K.R. wystąpił o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 rok. Decyzją z [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. powołując się na art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.), przepisy wspólnotowe oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił K.R.. przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną wynoszącą 2,35 ha oraz stwierdzoną po kontroli administracyjnej 1,50 ha, skoro procentowa różnica wynosiła 56,67%, to płatność nie została przyznana i nałożono sankcję. Zgodnie bowiem z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnice między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, która będzie potrącana w kolejnych trzech latach kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości. Organ pierwszej instancji powołując się na regulacje wspólnotowe wyjaśnił, że jedynie obszar użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] r. objęty jest systemem jednolitej płatności obszarowej. Tymczasem, podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że wskazane we wniosku działki [...] o łącznej powierzchni 0,85 ha nie spełniają kryteriów określonych w przepisach wspólnotowych. Ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, wszystkie uzupełniające płatności obszarowe zostały odmówione – wyjaśnił dalej organ, ponieważ powierzchnia zgłoszona wynosiła 0, 72 ha, natomiast stwierdzona 0,13 ha. Procentowa różnica wynosiła zatem 453,85%, co spowodowało odmowę przyznania płatności oraz nałożenie sankcji. Zaskarżoną tu decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji powołując się na art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.). W uzasadnieniu przypomniał, że strona ubiegała się o przyznanie płatności deklarując [...] działek o powierzchni 2,35 ha z grupą upraw JPO, w tym również 0,72 ha z grupą upraw UPO. W wyniku kontroli stwierdzono, że powierzchnia stwierdzona jest inna niż ta zadeklarowana. Zapisy wynikające z raportu z kontroli na miejscu [...] r. wskazują jednoznacznie na to, iż grunty rolne położone na wskazanych tam działkach nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] r. (kod DR10). Zastosowanie tego kodu skutkuje wykluczeniem z płatności działek [...] z ogólnej zadeklarowanej powierzchni działki rolnej wskazanej we wniosku. W tej sprawie, powierzchnia deklarowana do płatności obszarowej wynosiła 2, 35 ha, natomiast stwierdzona – 1,50 ha. Natomiast powierzchnia deklarowana do uzupełniających płatności obszarowych wynosiła 0,72%, a stwierdzona – 0,13 ha. Wyliczone procentowe różnice wynosiły odpowiednio: 56,67% i 453,85%, co skutkowało odmowa i nałożeniem sankcji. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że kontrola na miejscu jest przeprowadzana w oparciu o art. 30 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. oraz Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. W tej sprawie kontrola została przeprowadzona prawidłowo, a jej wyniki zawarte są w raporcie oraz w szkicu pomiaru działek rolnych. Skoro zatem ustalono, że użytki rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] r., to tym samym nie mogły one być przedmiotem płatności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K.R. wyjaśnił, że przedmiotowe użytki rolne nabył w [...] r. i utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej. Nie wskazał jednak, jakie przepisy prawa zostały naruszone, nie wskazał również czego się domaga, jak również nie skonkretyzował zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację w sprawie. W piśmie procesowym z [...] r. pełnomocnik skarżącego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a przez to naruszenie zasady prawdy obiektywnej. W uzasadnieniu podniósł, że podczas postępowania administracyjnego nie uwzględniono wyjaśnień strony, jak również tego, że K.R. z protokołem kontroli na miejscu zapoznał się dopiero [...] r. To zaś oznacza, że nie mogła zostać nałożona sankcja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei, według art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w tym trybie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można organom administracji publicznej skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w art. 19 ust. 1 i 2 stanowi, że płatności obszarowe są przyznawane w drodze decyzji, w której określa się również zmniejszenia płatności obszarowych, w tym także w kolejnych latach, jeżeli zmniejszenia te wynikają z przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w jej art. 1 pkt 1. Natomiast według art. 3 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej organ administracji publicznej stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Podstawą prawną przeprowadzania kontroli jest art. 30 tej ustawy, przewidujący kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, których przeprowadzenie może zostać powierzone jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Należy tutaj przypomnieć, że czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie zawierające między innymi wskazanie miejsca i zakresu kontroli. Z czynności kontrolnych sporządza się raport, a w przypadku gdy kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, Prezesowi Agencji Rynku Rolnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Natomiast przepisy dotyczące kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu określonych w przepisach Unii Europejskiej stosuje się odpowiednio do kontroli w zakresie spełniania warunków do przyznania płatności uzupełniającej. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności uzupełniającej w tej sprawie określało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.), które w § 8 stanowi, że do przyznawania płatności uzupełniającej przepisy art. 10, 15, 19, 21, 22, 50, 51, 53, 65-68 i 71a-73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.) stosuje się odpowiednio. W rozpoznawanej sprawie, K.R. zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej grunty rolne 2,35 ha, a do uzupełniającej płatności obszarowej grunty rolne o powierzchni 0, 72 ha. Wniosek poddano kontroli administracyjnej wskazując nieprawidłowości, między innymi w zakresie powierzchni, ponieważ wskazanych we wniosku gruntów rolnych dotyczył raport z kontroli na miejscu z [...] r., do którego ówczesny posiadacz tych gruntów rolnych S.R. nie wzniósł zastrzeżeń. Stwierdzono tam, że użytki rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] r. Ustalenia dotyczące zawyżenia powierzchni deklarowanej oraz braku dobrej kultury rolnej są w tej sprawie bezsporne, ponieważ wyniki kontroli są jednoznaczne, a zastosowane metody pomiaru zostały opisane w raporcie, podobnie rzecz się ma jeśli chodzi o brak dobrej kultury rolnej. Organ odwoławczy wskazał jakimi zasadami kierują się służby kontrolne Agencji i jakie przepisy mają zastosowanie w tym zakresie. Odnosząc się zatem do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika, należy podnieść, że wnioskodawca ubiegający się o płatności do skonkretyzowanych gruntów rolnych ponosi pełną odpowiedzialność za treść tego wniosku. Skoro zatem tych samych gruntów rolnych dotyczyła już kontrola z [...] r., to ustalenia zawarte w raporcie nie utraciły swojej aktualności poprzez ten fakt, że w [...] r. zmienił się posiadacz tych gruntów rolnych. W ocenie Sądu, organy obu instancji wydały w tej sprawie decyzje zgodne z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) oddalił skargę. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu orzeczono na podstawie § 1 pkt 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez Radce prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)