II FZ 707/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 września 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 365/11 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 365/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił A. O. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wynika, że wnioskodawczyni, na wezwanie Sądu z dnia 21 czerwca 2011 r., przedstawiła dokumentację źródłową w sposób fragmentaryczny, nadsyłając Sądowi jedynie wybrane, nieaktualne dokumenty, co pozbawiło Sąd, możliwości obiektywnej oceny jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Skład orzekający zwrócił uwagę, że niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, iż oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana: p.p.s.a.). W zażaleniu z dnia 10 października 2011 r. skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, a także zasądzenie od organu kosztów postępowania ze sprzeciwu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania; to jest: art.246 § 1 p.p.s.a., poprzez przyjęcie iż skarżąca nie przesłała wymaganych przez Sąd dokumentów uprawniających do przyznania prawa pomocy oraz, że jest w stanie uregulować wpis od skargi oraz inne koszty sądowe i posiada na ten cel odpowiednie środki finansowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zupełnie pozbawione są podstaw zarzuty skarżącej przedstawione w zażaleniu, dlatego też zażalenie to nie jest zasadne. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd przyzna osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Treść przepisu art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. W sytuacji, gdy sąd uzna, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do dokonania oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych lub stanu rodzinnego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy lub budzi wątpliwości, możliwe jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Polega ono na wezwaniu wnioskodawcy do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedstawienia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego na podstawie art. 255 p.p.s.a. Wnioskodawczyni wywiązała się jednak tylko w części z opisanego w art. 255 p.p.s.a. obowiązku, nałożonego przez referendarza sądowego w wezwaniu z dnia 21 czerwca 2011 r. Skarżąca nadesłała: dwa wyciągi z rachunku bankowego (za okres od listopada 2010 r. do 31 grudnia 2010 r.) i zestawienie operacji na rachunkach (za okres od listopada 2010 r. do 31 stycznia 2011r.) oraz kserokopię zeznania podatkowego skarżącej za 2009 r. i informacji PIT/B (wykazano w nich przychód z działalności gospodarczej w kwocie 2.053.241,45 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 886.483,79 zł oraz dochód w kwocie 1.166.757,66 zł). Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że skarżąca wbrew wezwaniu z dnia 21 czerwca 2011 r. przedstawiła zeznanie podatkowe za 2009 r., a nie za 2010 r., wyciągi tylko z dwóch rachunków bankowych, a także wyciąg z dwóch kont za okres wcześniejszy niż wskazany w wezwaniu. Ponadto skarżąca zignorowała zupełnie konieczność nadesłania pozostałych dokumentów; np.: zaświadczenia o dochodach uzyskiwanych przez małżonka skarżącej, zaświadczenia z banku wskazującego wysokość miesięcznej raty kredytu spłacanego przez skarżącą, kopii faktur lub rachunków, które dokumentowałyby wysokość stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. W ocenie zatem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca pozbawiła w ten sposób Sąd możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Natomiast pozostałe informacje przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie były wystarczające do wydania korzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.