II SA/Bd 636/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta G. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Prezydent G. odmówił przyznania skarżącej W. J. dodatku mieszkaniowego, z uwagi na okoliczność, iż ustalona na podstawie wniosku skarżącej, potwierdzonego przez zarządcę budynku powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez skarżącą wynosząca [...] m2 przekracza o ponad 30% normatywną powierzchnię określoną w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2017 r. 180 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o dodatkach mieszkaniowych" lub "udm"), a udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60%. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie zarzucając ograniczenie czynności zmierzających do ustalenia powierzchni zajmowanego przez stronę lokalu wyłącznie do analizy oświadczenia zarządcy domu, z całkowitym pominięciem przedłożonych przez skarżącą dokumentów w postaci Informacji projektanta mgr. inż. P. D.-J. oraz sporządzonej przez tego projektanta Inwentaryzacji zajmowanego przez skarżącą lokalu mieszkalnego, z których do dokumentów wynika, że powierzchnia zajmowanego przez stronę lokalu wynosi [...] m2. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że wskazała we wniosku powierzchnię użytkową lokalu w wymiarze [...] m2, gdyż zgodnie z treścią formularza wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wymogiem jest potwierdzenie tej powierzchni przez zarządcę nieruchomości, a tak tę powierzchnię określał zarządca, niemniej wiarygodność tej informacji strona kwestionowała, przedkładając jednocześnie organowi ww. dokumenty. Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując w całości jego argumentację. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO wskazało, że informacje dotyczące powierzchni użytkowej lokalu z mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych są potwierdzane przez zarządcę domu jego podpisem, w związku z czym nie ma możliwości zastąpienia tych informacji innym dokumentem. W tych okolicznościach, zdaniem SKO, organ I instancji prawidłowo przyjął powierzchnię zajmowanego przez skarżącą lokalu w wielkości potwierdzonej przez zarządcę budynku, która widnieje również na umowie najmu lokalu i została wskazana we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W skardze na powyższą decyzję skarżąca domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej powoływanej jako "Kodeks postępowania administracyjnego" lub "kpa") poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego zajmowanego przez stronę oraz art. 136 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez SKO dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Skarżąca powtórzyła w całości stanowisko i argumenty zawarte w odwołaniu, podkreślając że w sprawie została naruszona zasada prawy obiektywnej z uwagi na brak ustalenia rzeczywistej powierzchni użytkowej zajmowanego przez stronę lokalu oraz pominięcie dowodów przedstawionych przez skarżącą i nieuprawnione uznanie za wyłączne i wystarczające środki dowodowe powołane w decyzjach orzekających w sprawie organów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia prawidłowości ustalenia powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą, która prowadzi w nim jednoosobowe gospodarstwo domowe. Niewątpliwie z przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że powierzchnia użytkowa lokalu jest jednym z kryteriów, od którego ustawodawca uzależnił przyznanie dodatku mieszkaniowego. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 pkt 1 udm, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby. W myśl zaś art. 5 ust. 5 udm, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 30% (pkt 1) albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60% (pkt 2). Normatywna powierzchnia użytkowa dla 1 osoby zwiększona o 30 % wynosi zatem 45,50 m2. Zwiększenie natomiast normatywnej powierzchni użytkowej dla 1 osoby o 50 % daje wartość 52,50 m2, z tym że może mieć ono zastosowanie jedynie, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. Powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez 1 osobę nie może więc przekraczać wskazanych wartości, aby danej osobie przysługiwał dodatek mieszkaniowy. W rozpoznawanej sprawie orzekające organy stwierdziły, że skarżącej nie przysługuje dodatek mieszkaniowy, gdyż powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu wynosi [...] m2. Ustalenie to orzekające organy oparły na danych wskazanych we wniosku skarżącej, potwierdzonych przez zarządcę domu. Dodatkowo SKO powołało się też na treść umowy najmu przedmiotowego lokalu. Natomiast według skarżącej powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu wynosi [...] m2, co uprawnia ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Wielkość ta została określona przez projektanta mgr. inż. P. D.-J., która w następstwie przeprowadzonego pomiaru powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą, sporządziła dokumenty w postaci Inwentaryzacji lokalu mieszkalnego oraz Informacji dotyczącą pomiaru i powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu. Dokumenty te skarżąca, wnioskując o przyznanie dodatku mieszkaniowego, przedłożyła organowi I instancji. Ponadto strona przedłożyła organowi I instancji skierowany do M. P. G. N. Sp. z o.o. w G. wniosek z dnia [...] maja 2018 r. o aktualizację powierzchni użytkowej zajmowanego przez skarżącą lokalu mieszkalnego w związku z przeprowadzoną inwentaryzacją tego lokalu, oraz odpowiedź ww. spółki na wniosek, iż korekta powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu wymaga kompleksowej inwentaryzacji budynku i regulacji stanu prawnego całej nieruchomości na koszt skarżącej, gdyż funkcjonująca w budynku Wspólnota Mieszkaniowa nie jest zainteresowana taką regulacją i nie posiada na ten cel żadnych środków. Jak wskazano powyżej prawidłowe ustalenie powierzchni użytkowej lokalu zajmowanego przez skarżącą warunkuje możliwość otrzymania przez nią dodatku mieszkaniowego. W przedmiotowej sprawie organy nie wyjaśniły jednak prawidłowo stanu faktycznego sprawy w celu ustalenia powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego skarżącej. Orzekające organy całkowicie bowiem pominęły przedłożone przez skarżącą dowody, w oparciu o które wykazywała ona, iż powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu wynosi [...] m2. W ocenie Sądu nie uzasadnia tego stanowisko SKO, iż skoro informacje dotyczące powierzchni użytkowej lokalu z mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych są potwierdzane przez zarządcę domu, to nie ma możliwości zastąpienia tych informacji innym dokumentem. Z przepisów prawa nie wynika bowiem, że strona zainteresowana przyznaniem dodatku mieszkowego nie ma żadnej możliwości kwestionowania danych potwierdzonych przez zarządcę domu. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie wyłączają stosowania w postępowaniu w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego ma więc zastosowanie art. 7 kpa przewidujący, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, art. 77 § 1 kpa określający, że organ administracji publicznej jest obowiązany do zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także art. 75 § 1 kpa przewidujący, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zastosowanie w tego rodzaju sprawach znajdzie także przepis art. 80 kpa, z którego wynika, że tylko na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej może ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Z kolei w myśl art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odniesienie powyższych przepisów do okoliczności niniejszej sprawy oznacza, że potwierdzony przez zarządcę budynku wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego czy tytuł prawny do lokalu (w sprawie umowa najmu lokalu) nie mogą być przez organy administracji uznane za wyłączne środki dowodowe służące ustaleniu powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 maja 2016 r. 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1408/15 - dostępny na stronie http:// orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Strona nie została bowiem pozbawiona prawa do przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tych dokumentów. W przedmiotowej sprawie skarżąca takie dowody przedstawiła organom, celem potwierdzenia jej stanowiska o nieprawidłowości określenia powierzchni użytkowej zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego w wymiarze [...] m2, tymczasem orzekające organy niezgodnie z przytoczonymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego określającymi zasady prowadzania postępowania wyjaśniającego, całkowicie przedłożone przez skarżącą dowody zignorowały, pomimo że w ich świetle wystąpiły istotne wątpliwości co do powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy obu instancji nie przeprowadziły w niniejszej sprawie prawidłowego postępowania administracyjnego mającego na celu ustalenie powierzchni użytkowej lokalu zajmowanego przez skarżącą. Organy nie ustosunkowały się w sposób prawidłowy do podnoszonych przez skarżącą wątpliwości dotyczących powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu. W sprawie nie dokonano prawidłowej oceny przedłożonych przez skarżącą dokumentów w postaci Inwentaryzacji lokalu mieszkalnego oraz Informacji o pomiarze i powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu, sporządzonych przez projektanta mgr. inż. P. D.-J. w następstwie przeprowadzonego pomiaru powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą. Z dokumentów tych wynikało, że powierzchnia użytkowa spornego lokalu mieszkalnego wynosi - [...] m2, a nie jak potwierdził to zarządca domu we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego - [...] m2. Pomimo zaistnienia w sprawie wątpliwości co do wielkości powierzchni użytkowej lokalu, organy nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i nie dokonały własnych ustaleń tej istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznej, odwołując się do treści wniosku skarżącej, który był jednocześnie przez nią kwestionowany ww. dowodami - z jednoczesnym wykazaniem próby aktualizacji u zarządcy domu danych dotyczących powierzchni użytkowej lokalu i przyczyn braku dokonania tej aktualizacji, a także poprzestając na nieprawidłowym stanowisku o bezwzględnym i całkowitym związaniu organów danymi potwierdzonymi przez zarządcę domu. W takich okolicznościach, brak wyjaśnienia zaistniałych w sprawie wątpliwości co do powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu mieszkalnego i nienależyte uzasadnienia decyzji (brak prawidłowego odniesienia się do dowodów skarżącej), stanowi o naruszeniu w sprawie przepisów art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, orzekł o uchyleniu decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią stanowisko Sądu zawarte w niniejszym wyroku, przeprowadzając prawidłowe postępowanie dowodowe w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą, z uwzględnieniem w razie potrzeby możliwości skorzystania ze środka dowodowego przewidzianego w art. 84 § 1 kpa, tj. powołania w toku postępowania biegłego celem jednoznacznego ustalenia powierzchni użytkowej spornego lokalu mieszkalnego.