I OW 164/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy T. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy T. a Prezydentem Miasta P. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wniosku E.P. o skierowanie do placówki i objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym oraz przyznanie pomocy finansowej postanawia: wskazać Wójta Gminy T. jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. Wójt Gminy T. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta P. w przedmiocie wniosku E.P. z 1 czerwca 2018r. o przyznanie pomocy w formie skierowania do placówki Stowarzyszenie Pogotowie Społeczne ul. [...] w P. i objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym oraz przyznania pomocy finansowej poprzez wskazanie Prezydenta Miasta P. jako organu właściwego do rozpoznania przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że pismem z dnia 20 czerwca 2018 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P., dalej jako "MOPS", przekazał do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., dalej jako "GOPS", wniosek E.P. z dnia 1 czerwca 2018 r. wraz z załącznikami, w zakresie wskazanym powyżej. W ocenie Kierownika MOPS, właściwy do rozpatrzenia sprawy jest GOPS. Wójt Gminy T. wskazał jednakże, że E.P. od urodzenia tj. [...] r. zameldowana była pod adresem ul. [...];[...], gdzie obecnie mieszka jej ojciec oraz rodzeństwo, matka nie żyje. Ze wskazanego adresu wnioskodawczyni wymeldowana została w dniu [...] sierpnia 2012 r. Przebywając na terenie gminy T., wnioskodawczyni pomieszkiwała u różnych osób. Po pewnym czasie została zameldowana na pobyt stały w miejscowości D. [...],[...], przez H.K., osobę z deficytem intelektualnym, urodzonego w [...] r., utrzymującego się głównie z prac dorywczych, który z zarobionych pieniędzy utrzymywał E.P. Okres zameldowania trwał od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] marca 2017 r., tj. do czasu decyzji o wymeldowaniu wydanej przez Wójta Gminy T. Pod wyżej wskazanym adresem E.P. faktycznie nie mieszkała już od kwietnia 2016 r. Po opuszczeniu miejsca zameldowania przebywała w Specjalistycznym Ośrodku Wsparcia w T2 z powodu trudnej sytuacji życiowej (ciąża) w okresie od [...] maja 2016 r. do [...] maja 2016 r. Ośrodek opuściła dobrowolnie po urodzeniu córki [...]. Jako miejsce zamieszkania wskazała adres: ul. [...] P. Pod wskazanym adresem odbierała wszelką korespondencję prowadzoną w sprawie jej wymeldowania, jednak nie dokonała obowiązku meldunkowego w aktualnym miejscu zamieszkania ani nie dopełniła obowiązku wymeldowania się z dotychczasowego miejsca. Zadeklarowała jedynie, że nigdy nie wróci do miejsca zameldowania a dalsze życie będzie układała w miejscu, w którym obecnie przebywa tj. ul. [...] w P. Według wnioskującego organu, w P. E.P. mieszkała od urodzenia, pobyt i zameldowanie na pobyt stały w gminie T. był w zasadzie tymczasowy, przy czym nie korzystała ona z pomocy GOPS, do lekarza rodzinnego w sąsiedniej gminie zapisała się będąc w ciąży, zarejestrowana była w PUP L. ze względu na możliwość posiadania ubezpieczenia zdrowotnego. Dnia [...] maja 2016 r. opuszczając Ośrodek w T2, wróciła do swojej rodzinnej miejscowości, którą jest P. Organ wskazał na art. 101 ust. 1 i art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r. poz 1257 ze zm.), dalej jako "u.p.s". W jego ocenie wnioskodawczyni nie można uznać za osobę bezdomną, gdyż od momentu opuszczenia Ośrodka w T2, tj. od dnia [...] maja 2016 r., mieszkała pod adresem: ul. [...] P., nie dokonując obowiązku meldunkowego. Skoro zaś niekwestionowanym miejscem pobytu wnioskodawczyni jest gmina P., a brak jest związków z miejscem ostatniego zameldowania na pobyt stały, to zgodnie z art. 101 ust. 3 u.p.s. organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy w wnioskowanej formie jest Prezydent Miasta P. Prezydent Miasta P. w piśmie z dnia 21 sierpnia 2018 r., również powołując się na przepis art. 6 pkt. 8 oraz art. 101 ust. 2 u.p.s., wskazał, iż nie znalazł podstaw do rozpatrzenia wniosku w miejscu pobytu. Jednocześnie poinformował, że decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] MOPS potwierdził E.P. prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na okres 90 dni tj. od dnia 1 czerwca 2018 r. do 29 sierpnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny, jak stanowi art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168 ze zm.), dalej jako k.p.a. Przy czym zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy T. a Prezydentem Miasta P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku w sprawie przyznania pomocy w formie skierowania do placówki Stowarzyszenie Pogotowie Społeczne ul. [...] w P. i objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym oraz przyznania pomocy finansowej. Wniosek jest dopuszczalny, gdyż w/w organy nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie do treści art. 101 ust. 2 u.p.s., w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. W świetle art. 6 pkt 8 u.p.s., osoba bezdomna oznacza osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W sprawie jest bezsporne, że E.P. jest osobą bezdomną. Przebywa obecnie w placówce Stowarzyszenie Pogotowie Społeczne ul. [...] w P. Zgodnie z ww. przepisami i ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, w przypadku osoby bezdomnej nie ma mowy o miejscu zamieszkania. Tym samym nie bada się jej zamiaru co do stałego pobytu, lecz ustala się gminę ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2007 r., I OW 109/06, z 4 lipca 2008 r., I OW 30/08, z 30 grudnia 2015, I OW 208/15 i z 19 kwietnia 2017 r., I OW 256/16). W związku z faktem, że niekwestionowanym przez organy ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały wnioskodawczyni był [...], Gmina T., to organem właściwym do rozpoznania jej wniosku z 1 czerwca 2018r. w sprawie przyznania pomocy w formie skierowania do placówki Stowarzyszenie Pogotowie Społeczne ul. [...] w P., objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oraz przyznania pomocy finansowej, na podstawie art. 101 ust. 2 u.p.s., jest Wójt Gminy T. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.