I FSK 1564/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. M.o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 9/21 w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 30 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia 2014 r. do sierpnia 2014 r., od października 2014 r. do grudnia 2014 r. oraz od marca 2015 r. do grudnia 2015 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 9/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: "WSA w Bydgoszczy") w pkt 1. oddalił skargę A. M. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy (dalej: "Dyrektor IAS") z dnia 30 października 2020 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia 2014 r. do sierpnia 2014 r., od października 2014 r. do grudnia 2014 r. oraz od marca 2015 r. do grudnia 2015 r., natomiast w pkt 2. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 28 czerwca 2018 r. Od powyższego orzeczenia Skarżąca, za pośrednictwem pełnomocnika złożyła skargę kasacyjną, w której – oprócz podniesienia zarzutów naruszenia prawa – zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS w Bydgoszczy. W uzasadnieniu żądania wstrzymania wykonania decyzji Strona podkreśliła, że prowadziła jednoosobową działalność gospodarczą, ale z powodu utraty płynności finansowej zmuszona była ją zakończyć i aktualnie jest zatrudniona w ramach umowy o pracę, co jest Skarżącej jedynym źródłem utrzymania. Wynagrodzenie Strony, ze względu na pandemię COVID 19, zostało obniżone do poziomu wynagrodzenia minimalnego, a ze względu na nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, stało się przedmiotem zajęcia. Skarżąca podnosi, że nie posiada majątku, innego źródła utrzymania oraz oszczędności, a przymusowe ściągnięcie należności (kwoty podatku do zapłaty) może skutkować jej upadłością jako osoby fizycznej. Z racji tego, że Strona straciła zdolność kredytową, nie może rozwinąć jakiejkolwiek działalności, która mogłaby jej przynieść dodatkowe fundusze. Skarżąca wskazując na powyższe okoliczności stwierdziła, że wykonanie przedmiotowej decyzji w całości może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonywania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie trzeba przypomnieć, że stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej – "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkowo, sąd może na wniosek skarżącego, zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., to taka, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (przykładowo postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, z dnia 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FZ 189/18). Ponadto trzeba zaznaczyć, że skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania we wniosku takich okoliczności, które przemawiałyby za koniecznością zastosowania ochrony tymczasowej, a które powinny być odpowiednio udokumentowane (przykładowo postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Godzi się także odnotować, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Należy odnotować, że analogicznie wnioski skarżąca sformułowała przy skargach kasacyjnych w sprawach podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. oraz 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II FSK 1088/21 oraz sygn. akt II FSK 1089/21, oddalił wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za wymienione powyżej okresy rozliczeniowe, także w niniejszym przypadku nie dostrzegł podstaw do zadośćuczynienia żądaniu Strony. Skarżąca wskazując na okoliczności przemawiające za udzieleniem jej ochrony tymczasowej, nie przedłożyła wraz ze skargą kasacyjną dowodów odzwierciedlających jej sytuację majątkową. W rzeczywistości, całość ogólnikowej argumentacji Skarżącej koncentruje się na podkreśleniu jej złej sytuacji, w jakiej znalazła się na skutek wydania decyzji określającej zobowiązania podatkowe, których wykonanie może być przedmiotem egzekucji. Należy zatem wskazać, że faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 128/15). Ponadto trzeba odnotować, że przymusowe wykonanie zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji administracyjnej ze swej istoty jest dolegliwe i stanowi ciężar oddziaływujący na sytuację finansową zobowiązanego, jednak wywieranie skutków finansowych dla Strony jest normalną konsekwencją egzekucji w administracji. Jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie, przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest wyłącznie szkoda, ale szkoda, którą można uznać za znaczną. Ocena zaś znacznego stopnia szkody w następstwie podjęcia czynności egzekucyjnych wymaga wyświetlenia sytuacji finansowej Strony (postanowienie NSA z dnia 16 marca 2016 r., sygn.. akt II GZ 648/17). Takiego wyświetlenia w ramach sformułowanego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zabrakło. Uzasadnienie wniosku powinno nawiązywać do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku Strony sprowadza się jedynie do ogólnych twierdzeń, nie zawiera konkretnych danych odnoszącej się do kondycji finansowej. Sąd administracyjny zasadniczo nie prowadzi postępowania dowodowego i nie ma obowiązku poszukiwać przyczyn uzasadniających zgłoszony wniosek, ani tym bardziej w oparciu o treść uzasadnienia domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem złożonego wniosku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.