Ppolska.starec← UrzadnikВойти

I Ns 219/21

Sądy powszechne2021-12-15
Sygnatura
I Ns 219/21
Data orzeczenia
2021-12-15
Rodzaj
DECISION

Sędziowie

Marek Dziwiński (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

<p>Sygnatura akt I Ns 219/21</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 15 grudnia 2021 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: SSR Marek Dziwiński</p> <p>Protokolant: Magdalena Mastej</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. w Kamiennej Górze na rozprawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">B. M. (1)</span>, <span class="anon-block">W. M.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, <span class="anon-block">M. K. (1)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zasiedzenie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>I  wniosek oddalić,</p> <p>II  zasądzić solidarnie od wnioskodawców <span class="anon-block">B. M. (1)</span> i <span class="anon-block">W. M.</span> solidarnie na rzecz uczestników <span class="anon-block">K. K. (1)</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę 2.717,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 2.700,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawcy <span class="anon-block">B. M. (1)</span> i <span class="anon-block">W. M.</span> wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie, że nabyli przez zasiedzenie z dniem 14 stycznia 2020 r. na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej udział w ½ w prawie własności <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla którego prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span> oraz wiążący się z tym prawem udział w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>.</p> <p>Wnioskodawcy wnosili także o zasądzenie na ich rzecz od uczestników <span class="anon-block">K. K. (1)</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.</p> <p>Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawcy podali, że w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. uczestnicy stali się współwłaścicielami miedzy innymi przedmiotowego lokalu na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego zawartej pomiędzy <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, który pozostawał w związku małżeńskim z <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, a jego rodzicami <span class="anon-block">M. K. (2)</span> i <span class="anon-block">U. K.</span>. Wnioskodawcy podali dalej, że <span class="anon-block">K. K. (1)</span> zawarł z nimi w dniu <span class="anon-block">(...)</span> 2000r. w formie aktu notarialnego umowę sprzedaży ½ udziału tego lokalu i na tej podstawie zostali wpisani do księgi wieczystej jako współwłaściciele ½ udziału w lokalu.</p> <p>Wnioskodawcy wskazali, ze od tego czasu władają tą nieruchomością w dobrej wierze jak właściciele i tak są postrzegani przez instytucje państwowe, samorządowe oraz przez osoby trzecie, w tym uczestników postępowania.</p> <p>Uczestnicy postępowania <span class="anon-block">K. K. (1)</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span> wnieśli o oddalenie wniosku i zasądzenie na ich rzecz od wnioskodawców kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.</p> <p>Uzasadniając swoje stanowisko uczestnicy zgłosili następujące zarzuty:</p> <p>1.  wskazali, że postanowieniem z 7.03.2018 r. w sprawie I Ns 711/16 Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze stwierdził nieważność umowy z <span class="anon-block">(...)</span>.2000 r. z uwagi na to, że przedmiotowy lokal mieszkalny stanowił majątek wspólny uczestników postepowania, a <span class="anon-block">M. K. (1)</span> nie była obecna przy zawieraniu umowy sprzedaży. W ocenie uczestników w takich okolicznościach nie można mówić o dobrej wierze wnioskodawców przy nabywaniu nieruchomości.</p> <p>2.  podnieśli, że dopuszczalne byłoby nabycie w drodze zasiedzenia nieruchomości lokalowej, o ile już wcześniej ustanowiona została odrębna własność lokalu, a tymczasem w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span>, oznaczony jest lokal mieszkalny położony w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> składający się z 4 pokoi i 1 kuchni o pow. 148 m<sup> <!-- -->2</sup>.</p> <p>3.  zarzucili brak dobrej wiary po stronie wnioskodawców, gdyż zawierając pozorną umowę sprzedaży z <span class="anon-block">(...)</span>.2000 r. mieli świadomość, że nabywana nieruchomość stanowi majątek wspólny uczestników, a mimo to pominęli <span class="anon-block">M. K. (1)</span> przy tej czynności prawnej.</p> <p>4.  wskazali, że nawet, gdyby przyjąć, że z dniem <span class="anon-block">(...)</span>.2000 r. rozpoczął się bieg terminu zasiedzenia, to doszło do jego przerwania z chwilą złożenia przez uczestników pismem z 12.12.2016 r. w sprawie I Ns 711/16 wniosku o stwierdzenie nieważności umowy z <span class="anon-block">(...)</span> 2000 r.</p> <p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p> <p>W dniu 19 marca 1984 r. umową zawarta w formie aktu notarialnego <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">U. K.</span>, w trybie ustawy z 14.12.1982 r. o ubezpieczeniach społecznych rolników indywidualnych i ich rodzin przekazali gospodarstwo rolne swojemu synowi <span class="anon-block">K. K. (1)</span>.</p> <p>/dowód: umowa przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 19.03.1984 r. znajdująca się w aktach I Ns 711/16 – k. 63-66 tych akt/</p> <p>W oparciu o powyższe <span class="anon-block">K. K. (1)</span> został wpisany jako właściciel lokalu położonego w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla którego prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>.</p> <p>/dowód: odpis zupełny <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> – k. 135-138/</p> <p>W budynku na I piętrze, w części obejmującej ten lokal, mieszkała siostra <span class="anon-block">K. K. (1)</span> <span class="anon-block">B. M. (1)</span> wraz z mężem <span class="anon-block">W. M.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">K. K. (1)</span> <span class="anon-block">M. K. (1)</span> są małżeństwem od 1982 roku i od początku w ich związku obowiązywał ustrój ustawowej wspólności majątkowej. Oni zajmowali drugą część przedmiotowego lokalu usytuowaną na I piętrze.</p> <p>/okoliczności bezsporne/</p> <p>W dniu <span class="anon-block">(...)</span> 2000 r. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego rep. A, nr 111/200 sprzedał <span class="anon-block">B. M. (1)</span> i <span class="anon-block">W. M.</span> udział w wysokości ½ części w stosunku do całości we współwłasności <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span>, znajdującego się na I piętrze <span class="anon-block">budynku oznaczonego nr (...)</span>, położonego w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o łącznej powierzchni 148 m<sup> <!-- -->2</sup>, składającego się z 4 pokoi (w chwili zawarcia umowy z 5) i kuchni, wraz z udziałem w ½ w częściach wspólnych budynku i w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu.</p> <p>/dowód: umowa sprzedaży z 13.01.2000 r. – k. 12-13/</p> <p>Na podstawie powyższego <span class="anon-block">W. M.</span> i <span class="anon-block">B. M. (1)</span> zostali wpisani w księdze wieczystej przedmiotowego lokalu jako współwłaściciele na prawie wspólności majątkowej małżeńskiej w udziale ½ części wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego gruntu związanego z tym budynkiem.</p> <p>/dowód: odpis zupełny <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> – k. 135-138/</p> <p>Po nabyciu udziału w lokalu wnioskodawcy korzystali dalej z powierzchni 76 m<sup> <!-- -->2</sup> lokalu na 1 piętrze, którą zajmowali już wcześniej za życia rodziców <span class="anon-block">B. M. (2)</span> i <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Małżonkowie <span class="anon-block">M.</span> po nabyciu udziału w lokalu wykonali pracę polegające na przebudowie wejścia do budynku, przeprowadzili remont dachu. Dokonywali remontów zajmowanej przez nich części lokalu. Na gruncie związanym z lokalem postawili garaż i altanę. Uprawiali też w formie ogródka część gruntów przy budynku.</p> <p>/dowód: zeznania świadków <span class="anon-block">A. K.</span> – k. 146 odwrót-147, <span class="anon-block">K. S.</span> – <span class="anon-block">W.</span> – k.147, M. <span class="anon-block">W.</span> – k. 147 odwrót-148, <span class="anon-block">R. Ł.</span> – k. 148, <span class="anon-block">K. W.</span> – k. 149, <span class="anon-block">W. W.</span> – k. 149 odwrót-150, <span class="anon-block">Ł. K.</span> – k. 150, <span class="anon-block">A. K.</span> – k. 150 odwrót-151, faktury – k. 62-63, decyzja o zatwierdzeniu projektu budowy garażu – k. 64/</p> <p>Małżonkowie <span class="anon-block">M.</span> od co najmniej 2005 roku płacili podatek rolny i podatek od nieruchomości w związku z korzystaniem z powierzchni 76 m<sup> <!-- -->2</sup> budynku i gruntów przy budynku.</p> <p>/dowód: nakazy płatnicze i dowody wpłat – k. 14-60/</p> <p>5 listopada 2013 r. <span class="anon-block">K. K. (1)</span> darował swojej żonie <span class="anon-block">M. K. (1)</span> do majątku objętego ich wspólnością majątkową małżeńską udział w ½ przedmiotowej nieruchomości.</p> <p>/dowód: odpis zupełny <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> – k. 135-138/</p> <p>W 2016 roku <span class="anon-block">B. M. (1)</span> i <span class="anon-block">W. M.</span> wystąpili z wnioskiem o zniesienie współwłasności nieruchomości lokalowej tj. lokalu położonego w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul (...)</span>, dla którego prowadzona była <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span> i w której jako współwłaściciele po ½ części na warunkach wspólności majątkowej małżeńskiej wymienieni byli małżonkowie <span class="anon-block">M.</span> i małżonkowie <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>/dowód: wniosek w sprawie I Ns 711/16 i dołączony do niego odpis <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> – k. 20-24 tych akt/</p> <p>W odpowiedzi na wniosek w sprawie I Ns 711/16 <span class="anon-block">K. K. (1)</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span> wnieśli o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży zawartej w dniu <span class="anon-block">(...)</span> 2000 r. pomiędzy <span class="anon-block">K. K. (1)</span> a <span class="anon-block">B. M. (1)</span> i <span class="anon-block">W. M.</span>. Pismo to zostało doręczone wnioskodawcom w grudniu 2016 r.</p> <p>Prawomocnym postanowieniem wstępnym z 7 marca 2018 r. wydanym w sprawie I Ns 711/16 Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze stwierdził nieważność zawartej pomiędzy <span class="anon-block">B. M. (1)</span> i <span class="anon-block">W. M.</span> a <span class="anon-block">K. K. (1)</span> umowy sprzedaży z dnia <span class="anon-block">(...)</span> 2000 r., sporządzonej przed notariuszem <span class="anon-block">B. K.</span> w Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">K.</span>, repertorium A nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>/dowód: odpowiedź na wniosek o zniesienie współwłasności – k. 56 akt I Ns 711/16 , postanowienie wstępne z 7 marca 2018 r. – k. 245 tych akt/</p> <p>Orzeczenie to było podstawa dokonania odpowiednich wpisów w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span>, gdzie jako właściciele wymienieni są <span class="anon-block">K. K. (1)</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span> w udziale ½ w ramach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej i <span class="anon-block">K. K. (1)</span> w ½ części.</p> <p>/dowód: odpis <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> – k. 9-11/</p> <p>Sąd zważył co następuje:</p> <p>Ustaleń powyższych sąd dokonał w głównej mierze na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku i odpowiedzi na wniosek, jak i dokumentów zgromadzonych w sprawie I Ns 711/16 oraz zeznań świadków.</p> <p>Dla rozpoznania niniejszego wniosku istotne było ustalenie wystąpienia przesłanek nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Przesłankami tymi jest posiadanie samoistne (władanie jak właściciel) oraz czas zależny od dobrej (20 lat) lub złej wiary (30 lat) posiadacza.</p> <p>Nie można zgodzić się z argumentacją uczestników, że z uwagi na przedmiot, niedopuszczalne byłoby zasiedzenie, o które wnioskowali małżonkowie <span class="anon-block">M.</span>. Wbrew twierdzeniu uczestników odrębna własność lokalu była już ustanowiona w chwili zawierania umowy w dniu 13 marca 2000 roku, a przedmiotem zasiedzenia był udział, o którym ta umowa mówiła. Według powszechnie przyjętego poglądu zasiedzieć można tylko takie prawo, które jest zbywalnym cywilnym prawem majątkowym, z którym łączy się władztwo nad rzeczą (patrz. J. Ignatowicz: Dwugłos w sprawie zasiedzenia udziału we współwłasności NP1956, nr 9 s. 104 i nast. oraz powołana tam literatura i tegoż autora: Komentarz do ustawy o własności lokali, Warszawa 1995, s. 12 i nast.). Niewątpliwie udział we współwłasności lokalu odpowiada tym cechom. Inną kwestią pozostaje natomiast fakt, że wnioskodawcy posiadali odpowiednio fizycznie wydzieloną część lokalu położonego w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Zresztą taki stan posiadania trwał już od dawna, od lat 80 ubiegłego wieku. Jednakże dopiero od dnia zawarcia umowy z <span class="anon-block">(...)</span> 2000 r. można przypisać małżonkom <span class="anon-block">M.</span> posiadanie samoistne, a więc władztwo nad rzeczą jak właściciel cum animo rem sibi habendi. Z zeznań wszystkich świadków, powołanych także przez uczestników, wynikało takie samodzielne władztwo wnioskodawców nad rzeczą. Stawianie budowli na gruncie, dokonywanie remontów części budynku, uprawianie określonej części gruntu sytuowało małżonków <span class="anon-block">M.</span> jako osoby, które swój czynnik woli (animus) eksponowały stosownie do swojego wyobrażenia o przysługującym im prawie. Władztwo to odpowiadało treści zapisów w księdze wieczystej, co wiąże się także z oceną dobrej lub złej woli wnioskodawców przy wejściu w posiadanie samoistne udziału w nieruchomości. Istotnym momentem bowiem dla oceny tej przesłanki zasiedzenia jest moment wejścia w posiadanie samoistne posiadacza. Nietrafny jest także zarzut uczestników, że zawarcie pozornej umowy sprzedaży wskazywało na brak dobrej woli po stronie wnioskodawców, tak samo jak nie było podstaw do przypisywania wnioskodawcom świadomości, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła majątek wspólny <span class="anon-block">K. K. (1)</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span>. Zapisy w księdze wieczystej dotyczące własności <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> opiewały na <span class="anon-block">K. K. (1)</span> i działanie wnioskodawców przy nabywaniu udziału w nieruchomości w oparciu o zapisy w tej kwestii <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, musi być traktowane jako mające postać dobrej wiary. Podnoszona kwestia, że na tle chęci zawarcia przez <span class="anon-block">K. K. (1)</span> umowy przekazania udziału w lokalu na rzecz małżonków <span class="anon-block">M.</span>, dochodziło do kłótni pomiędzy małżonkami <span class="anon-block">K.</span>, nie daje podstaw do przyjmowania, że małżonkowie <span class="anon-block">M.</span> wiedzieli lub choćby mieli dane do wysnucia przypuszczenia, że zapisy księgi wieczystej w dniu zawierania umowy z <span class="anon-block">(...)</span> 2000 r., są niezgodne ze stanem prawnym nieruchomości. Także i ten zarzut uczestników co do braku dobrej woli wnioskodawców w momencie wejścia w posiadanie samoistne przedmiotowej nieruchomości nie był trafny.</p> <p>Słusznie natomiast uczestnicy wskazali, że nie upłynął konieczny okres czasu do nabycia przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie, powołując się przy tym na przerwanie biegu terminu zasiedzenia. Skutek ten miało wywołać złożenia przez nich w dniu 12.12. 2016 r. w sprawie I Ns 711/16 wniosku o stwierdzenie nieważności umowy z <span class="anon-block">(...)</span> 2000 r.</p> <p>Zgodnie z treścią przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 175)">art. 175 k.c.</a> do biegu zasiedzenia stosuje się przepisy o biegu przedawnienia. Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123)">art. 123 k.c.</a> przerwanie biegu przedawnienia nastąpi przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. W przypadku instytucji zasiedzenia przede wszystkim czynnością przerywającą bieg zasiedzenia będzie podjęcie przez właściciela (z jego inicjatywy) pewnych czynności zwanych w literaturze „akcjami zaczepnymi” (patrz. R. Morek w Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Osajdy, Warszawa 2013 r. tom II, s 2023, Nt 13 i wskazana tam literatura). Konsekwencje odpowiedniego stosowania do biegu zasiedzenia przepisów o biegu przedawnienia roszczeń – także w ujęciu historycznym – przedstawił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 25 maja 2012 r. w sprawie I CSK 474/11 (patrz. LEX nr 1254619). Wskazał, że użyta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 175)">art. 175 k.c.</a> „formuła” odpowiedniego stosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1)">art. 123 § 1 pkt 1 k.c.</a> nakazuje rozumieć obecnie przez „ustalenie roszczenia” ustalenie prawa własności. W związku z tym – zdaniem Sądu Najwyższego – wystąpienie z powództwem o ustalenie własności nieruchomości przerywa bieg terminu zasiedzenia. Sąd Najwyższy zauważył, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1)">art. 123 § 1 pkt 1</a> różni się od poprzedzającego go <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340311" title="Ustawa z dnia 18 lipca 1950 r. Przepisy ogólne prawa cywilnego - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 311 (art. 111;art. 111 pkt. 2)">art. 111 pkt 2 ustawy z 18 lipca 1950 r. przepisy ogólnych prawa cywilnego</a> (Dz.U. z 1950.34.311), według którego przedawnienie ulegało przerwaniu przez każdą czynność przedsięwziętą w celu dochodzenia roszczenia. Sad Najwyższy przypomniał, że na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340311" title="Ustawa z dnia 18 lipca 1950 r. Przepisy ogólne prawa cywilnego - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 311 (art. 111;art. 111 pkt. 2)">art. 111 pkt 2</a> p.o.p.c. w judykaturze i piśmiennictwie wykształciła się wykładnia zawężająca katalog czynności powodujących przerwanie zasiedzenia do akcji zaczepnych ze strony właściciela zmierzających do odzyskania nieruchomości i w konsekwencji tego przyjmowano, że nie przerywa biegu terminu zasiedzenia np. powództwo o ustalenie własności. Sąd Najwyższy zauważył, że tendencja zawężająca katalog czynności, które pociągają za sobą przerwanie zasiedzenia utrzymała się mimo dodania, po wejściu w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>, do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1)">art. 123 § 1 pkt 1 k.c.</a> nowych przypadków przerwy przedawnienia. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 25 maja 2012 r. wskazał, że ten stan rzeczy, dający przy wykładni prawa priorytet interesom posiadacza nieruchomości, uległ zmianie po wejściu w życie ustawy nowelizującej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny z 28 lipca 1990 r.</a> Według Sądu Najwyższego wyrazem dążenia ustawodawcy do umocnienia prawa własności i jego ochrony była między innymi dokonana ustawą zmiana <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> polegająca na wydłużeniu terminów zasiedzenia. Jak zauważył Sąd Najwyższy „…w ślad za tym poszła wykładnia niezmienionego, lecz funkcjonującego w nowym otoczeniu prawnym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1)">art. 123 § 1 pkt 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 175)">art. 175 k.c.</a>, rozszerzająca dotychczasowe rozumienie pojęcia czynności zmierzających do przerwania biegu zasiedzenia, jako obejmującego między innymi także czynności przedsięwzięte w celu ustalenie prawa własności”.</p> <p>Jako przykład środków prawnych zmierzających do pozbawienia posiadacza posiadania, stanowiących tzw. akcję zaczepną, wymienia się w judykaturze sporą grupę środków prawnych. Zalicza się do nich powództwo windykacyjne, powództwo o ustalenie prawa własności, powództwo o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wniosek o wpis ostrzeżenia o wytoczeniu takiego powództwa w księdze wieczystej, wniosek o dział spadku, jeżeli współspadkobierca – będący posiadaczem – włada nieruchomością należącą do spadku, powództwo o wydanie spadku (patrz. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 28.10.2005 r. r. w sprawie II CSK 2/5 – LEX nr 529688). Oczywiście, takie postępowania przed sądem muszą toczyć się przeciwko posiadaczom, co do których biegnie termin zasiedzenia. Za powyższą wykładnią może przemawiać zdaniem tutejszego sądu to, że każda z takich akcji (powództw, wniosków) prowadzi do sytuacji, że posiadacz rzeczy musi zdawać sobie sprawę, że przeciwko niemu występuje osoba uważająca się za właściciela rzeczy, co w zasadzie wykluczać powinno dalszy stan posiadania samoistnego, a więc posiadania takiego jak właściciel. Gdyby nawet do tego na skutek różnych okoliczności nie doszło, to w ramach zapewnionej konstytucyjnie zasady nienaruszalności prawa własności, priorytetem powinna być ochrona własności (patrz. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28.10.2003 r., P 3/03 – OTK-A 2003/8/82). To z kolei powinno nadawać akcjom właściciela przeciwko posiadaczowi skutek w postaci przerwania biegu zasiedzenia.</p> <p>W świetle powyższego, swoją rolę powodującą przerwę biegu zasiedzenia należy przypisać złożonemu przez małżonków <span class="anon-block">K.</span> w sprawie I Ns 711/16, której przedmiotem było zniesienie współwłasności, wnioskowi o stwierdzenie nieważności umowy z <span class="anon-block">(...)</span> 2000 r. Wniosek ten odpowiadał w założeniu tradycyjnemu żądaniu ustalenia prawa własności co do przedmiotowego lokalu (a w zasadzie żądaniu ustalenia, że prawo własności małżonkom <span class="anon-block">M.</span> nie przysługuje), czy też żądaniu o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wprawdzie wniosek ten zgłoszony w postępowaniu nieprocesowym żadnej z tych form nie przyjął, niemniej był skierowany przeciwko posiadaczom, którzy wywodzili swoje właścicielskie posiadanie z umowy, której stwierdzenia nieważności małżonkowie <span class="anon-block">K.</span> się domagali i która została za taką uznana postanowieniem wstępnym z 7 marca 2018 r. Co więcej, orzeczenie to było podstawą odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej, na mocy którego, małżonkowie <span class="anon-block">B. M. (1)</span> i <span class="anon-block">W. M.</span> przestali figurować jako właściciele udziału w prawie własności przedmiotowego lokalu.</p> <p>Na marginesie można tylko dodać, że na skutek orzeczenia z 7 marca 2018 r. przywrócono wcześniejszy zapis, według którego to <span class="anon-block">K. K. (1)</span> był właścicielem całej nieruchomości, co nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu, skoro podstawą orzeczenia było ustalenie, że przekazanie w 1984 r gospodarstwa rolnego przez <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">U. K.</span> mogło nastąpić tylko do majątku wspólnego <span class="anon-block">K. K. (1)</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, skoro byli oni wówczas małżonkami, a w konsekwencji, że umowa z <span class="anon-block">(...)</span> 2000 r., przy której nie uczestniczyła <span class="anon-block">M. K. (1)</span> była nieważna. <span class="anon-block">M. K. (1)</span> została wpisana do księgi wieczystej nieruchomości, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>, w wyniku umowy darowizny z 2013 r.</p> <p>Skutkiem przerwania biegu terminu zasiedzenia jest to, że biegnie ono na nowo (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 124)">art. 124</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 175)">art. 175 k.c.</a>).</p> <p>Skoro więc w trakcie biegu zasiedzenia rozpoczętego w 2000 roku doszło do jego przerwania w 2016 roku, to trzeba stwierdzić, że nie upłynął 20 letni termin niezbędny do nabycia przez wnioskodawców własności przedmiotowej nieruchomości w tym trybie, co skutkowało oddaleniem wniosku.</p> <p>Interesy wnioskodawców i uczestników w niniejszej sprawie były sprzeczne, dlatego przy orzeczeniu o kosztach postepowania zastosowanie miała norma przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2;art. 520 § 2 zd. 2)">art. 520 § 2 zd. 2 k.p.c.</a> Obciążono więc wnioskodawców obowiązkiem zwrotu uczestnikom poniesionych przez nich kosztów postępowania. Na koszty te składały się: 2.700,00 zł – wynagrodzenie adwokata (stawka wg § 5 pkt 1 rozp. Min. Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. – Dz.U. poz. 1800 ze zm.) i 17,00 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa.</p> </div>