II OZ 672/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 47/22 odmawiające dokonania wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Po 47/22 w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 10 grudnia 2021 r., nr SKO.430.1423.181.2021 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 13 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 47/22, uwzględnił skargę W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca" lub Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 10 grudnia 2021 r., nr SKO.430.1423.181.2021 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i uchylił zaskarżoną decyzję, a ponadto orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego. Spółka po zapoznaniu się z treścią przesłanego jej elektronicznie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, złożyła cztery odrębne wnioski o dokonanie wykładni uzasadnienia powyższego wyroku datowane na 20 lipca 20222 r., 22 lipca 2022 r., 25 lipca 2022 r. i 26 lipca 2022 r. W piśmie z 20 lipca 2002 roku (k. 156 akt sądowych) Spółka zażądała wykładni wyroku, odnośnie do zawartego na 10. stronie uzasadnienia wyroku stwierdzenia, że "Analiza uzasadnienia kwestionowanej decyzji nie uzasadnia stanowiska o braku realizacji wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 246/21, tj. naruszenia art. 153 P.p.s.a.". Strona skarżąca podniosła, że istnieje uzasadniona wątpliwość, czy Sąd odmiennie niż w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 246/21 skonstatował, że organ administracji publicznej doręczył skarżącej skany akt administracyjnych sprawy. Wskazała, że za pośrednictwem ePUAP wniosła do organu wniosek o udostępnienie jej akt sprawy w formie elektronicznej w systemie teleinformatycznym organu lub za pośrednictwem platformy ePUAP. Akta administracyjne nie zostały jej udostępnione. W jej ocenie jest to podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji, czego domagała się w piśmie z 19 listopada 2021 r. Podniosła, że dokonanie wykładni wyroku jest konieczne, gdyż w przeciwnym razie organ II instancji powoła się na niniejsze orzeczenie, że organ I instancji doręczył skarżącej skany akt sprawy w formie elektronicznej. W piśmie z 22 lipca 2002 roku (k. 166 akt sądowych) Spółka zażądała wykładni wyroku, odnośnie do zawartego na 5. stronie uzasadnienia wyroku stwierdzenia, że "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie, w dniu 4 stycznia 2022 roku, przekształciło treść wydanej w formie papierowej decyzji z dnia 10 grudnia 2021 roku nr SKO.430.1423.181.2021 w dokument elektroniczny. Wątpliwości skarżącej budziło określenie "przekształciło" z formy papierowej w dokument elektroniczny. Spółka stwierdziła, że otrzymała naturalny dokument elektroniczny, a nie dokument elektroniczny będący rezultatem "przekształcenia" z dokumentu papierowego, np. skan. W kolejnym wniosku z 25 lipca 2002 roku (k. 168 akt sądowych) Spółka zażądała wykładni wyroku, odnośnie do zawartego na 6. stronie uzasadnienia wyroku stwierdzenia, że "brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do formułowania poglądu, że wniesienie przez skarżącą pisma w postaci elektronicznej wymusza określoną formę pisemną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (decyzja na piśmie w postaci papierowej, czy też w postaci elektronicznej)". Wskazała na orzeczenia sądów administracyjnych, w których stwierdzono, że na podstawie przepisów określających doręczanie pism na adres do doręczeń elektronicznych, organ powinien wysłać pismo w postaci elektronicznej a nie papierowej. Przyjęta przez Sąd konstatacja, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do formułowania poglądu, iż obowiązkiem organu jest doręczanie pism w postaci elektronicznej, jeżeli strona wniesie pismo w postaci elektronicznej, czyni tę instytucję doręczania martwą, gdyż organ sam decyduje o sposobie doręczania pism, przekształcając naturalny dokument elektroniczny do postaci papierowej drukując go i podpisując podpisem własnoręcznym. Według skarżącej, istnieje uzasadniona potrzeba rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści uzasadnienia wyroku, że "brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych, a doręczanie pism w postaci elektronicznej jest tylko i wyłącznie dobrą wolą organu". W ostatnim wniosku o wykładnię wyroku z 26 lipca 2002 roku (k. 174 akt sądowych) Spółka zażądała jego wykładni, odnośnie do tego, że zawartego na 8. stronie uzasadnienia wyroku stwierdzenia, że "powołując się na wyjaśnienia SKO, zawarte w odpowiedzi na skargę zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Po 85/22, Sąd stwierdził, że pozaetatowi członkowie Kolegium, na dzień wydania decyzji, nie dysponowali możliwością złożenia podpisów elektronicznych". Poważne wątpliwości skarżącej budzi stwierdzenie, że członkowie Kolegium "nie dysponowali możliwością złożenia podpisów elektronicznych". W jej ocenie takie sformułowanie może oznaczać bardzo wiele stanów faktycznych od braku komputera w siedzibie organu lub braku umiejętności obsługi komputera przez członków Kolegium, poprzez brak podpisu zaufanego w związku z brakiem tymczasowego profilu zaufanego oraz brakiem konta bankowego z możliwością potwierdzenia tożsamości przez eID, brakiem profilu zaufanego, brakiem podpisu osobistego, brakiem podpisu kwalifikowanego lub jednorazowego podpisu kwalifikowanego, itp., aż po e-analfabetyzm. Uzasadnione wątpliwości budzi treść uzasadnienia, w której Sąd powołuje się na wyjaśnienia SKO zawarte w odpowiedzi na skargę zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Po 85/22, pomimo braku doręczenia stronie odpisów wszystkich pism i załączników, które Sąd uwzględnia w swoich rozważaniach. Postanowieniem z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 47/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 158 zdanie drugie w zw. z art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej P.p.s.a.) odmówił dokonania wykładni wyroku tego sądu z 13 maja 2022 r., wydanego w niniejszej sprawie. Mając na uwadze treść art. 158 P.p.s.a., w którym przewiduje się uprawnienie Sądu, który wydał wyrok, do rozstrzygania postanowieniem wątpliwości odnośnie do treści tegoż wyroku, Sąd wyjaśnił kiedy zachodzi konieczność dokonania wykładni wyroku oraz jakie są niedopuszczalne skutki dokonanej wykładni wyroku lub jego uzasadnienia. Sąd stwierdził, że treść rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia przedmiotowego wyroku została sformułowana w sposób jasny i adekwatny do zakresu kontrolowanego rozstrzygnięcia, a także zarzutów sformułowanych w treści skargi. Sąd zauważył, że uwzględniając skargę Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego. Nie korzystał z kompetencji określonej w art. 135 P.p.s.a. Z uzasadnienia wyroku (str. 10) jednoznacznie wynika, że analiza uzasadnienia kwestionowanej decyzji nie usprawiedliwiała stanowiska o braku realizacji wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 246/21 w odniesieniu do zarzutu skargi o "zlekceważeniu obowiązku przeprowadzenia postępowania i wyjaśnienia kwestii wskazywanych i akcentowanych we wszystkich pismach skarżącej, wysyłanych od początku (prapoczątku) postępowania administracyjnego". W ocenie Sądu, dokonania wykładni wyroku nie uzasadnia opis ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd. Wątpliwości co do rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, czy sposobu wykonania wyroku nie kreuje stanowisko Sądu, że "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie, w dniu 4 stycznia 2022 roku, przekształciło treść wydanej w formie papierowej decyzji z dnia 10 grudnia 2021 roku nr SKO.430.1423.181.2021 w dokument elektroniczny, a członkowie składu, którzy podpisali własnoręcznie decyzję w formie papierowej, złożyli także podpisy na dokumencie elektronicznym: M. K. i A. B. w dniu 4 stycznia 2022 roku (podpis zaufany), a K. K. w dniu 5 stycznia 2022 roku (podpis kwalifikowany). Tak sporządzony akt w formie dokumentu elektronicznego został przesłany skarżącej Spółce na jej adres do doręczeń elektronicznych". Według Sądu o konieczności dokonania wykładni wyroku nie stanowiła argumentacja zawarta w pismach z 25 i 26 lipca 2022 roku. Treść wskazanych pism ujawnia, że skarżąca Spółka na potrzeby wniosku o wykładnię wyroku identyfikuje "pisemne formy rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej" ze "sposobami doręczania pism w postępowaniu administracyjnym". W konsekwencji skarżąca Spółka błędnie dopatruje się potrzeby dokonania wykładni wyroku. W treści uzasadnienia wyroku Sąd jednoznacznie wskazał, że "Zgodnie z treścią art. 14 § 1a K.p.a., aktualną na dzień wydania zaskarżonej decyzji, sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią". "W ocenie Sądu z treści przepisów art. 14 § 1a K.p.a. oraz art. 14 § 1d K.p.a. w sposób jednoznaczny wynika, że dokument papierowy oraz dokument elektroniczny to dwie równoważne formy zapewniające realizację zasady pisemności w postępowaniu administracyjnym. Przyjmować zatem należy, że pismo/decyzja w formie papierowej oraz pismo/decyzja w formie elektronicznej to dokumenty o tej samej doniosłości prawnej, co do których należy przyjmować, że zostały sporządzone w różny sposób, ale z poszanowaniem zasady pisemności." Sąd wskazał, że w konsekwencji powyższego Sąd stwierdził, że "W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do formułowania poglądu, że wniesienie przez skarżącą Spółkę podania/odwołania w formie dokumentu elektronicznego wymuszało na skarżonym organie administracji publicznej określoną formę pisemną, w jakiej to organ powinien prowadzić postępowanie administracyjne, czy też determinowało określoną formę pisemną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (decyzja w formie papierowej, czy też decyzja w formie dokumentu elektronicznego)". Sąd zwrócił uwagę, że mając na uwadze powyższe Sąd w uzasadnieniu wyroku odwołał się do znanego mu z akt sprawy o sygn. akt IV SA/Po 85/22 wyjaśnienia organu wskazującego powody rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym z zachowaniem zasady pisemności w formie papierowej i wskazał, że "pozaetatowi członkowie Kolegium, na dzień wydawania decyzji, nie dysponowali możliwością złożenia podpisów elektronicznych". Podsumowując Sąd wyjaśnił, że "Wymuszone powyższymi okolicznościami załatwienie kontrolowanej sprawy w formie papierowej determinowało jednocześnie sposób doręczenia skarżonej decyzji w trybie przesyłki rejestrowej, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe". Sąd uznał, że zarzuty dotyczące powołania się przez Sąd na treść wyjaśnień organu, które były nieznane stronie skarżącej nie stanowią podstawy do uwzględnienia wniosku o wykładnię, gdyż wykraczają poza obszar wyznaczony przepisem art. 158 P.p.s.a., a taki stan rzeczy wyklucza prawną możliwość dokonania wykładni wyroku. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że wnioski Skarżącej o wykładnię uzasadnienia wyroku okazały się bezzasadne. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, przy czym nie określiła zakresu zaskarżenia tegoż postanowienia ani nie wskazała żądania jego uchylenia. Skarżąca przywołała kolejny raz te same argumenty za dokonaniem wykładni wyroku jak w dotychczasowych wnioskach. Nie przywołała żadnych innych okoliczności niż te, które zostały już ocenione przez Sąd I instancji, a które uzasadniałby konieczność dokonania wykładni wyroku lub czyniły wadliwym zaskarżone postanowienie o odmowie dokonania jego wykładni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 158 P.p.s.a., sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości, co do jego treści. Sąd I instancji słusznie uznał w zaskarżonym postanowieniu, że treść rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia wyroku, którego wykładni domaga się skarżąca nie budzą wątpliwości o jakich mowa we wnioskach o wykładnię. Tym samym dokonywanie wykładni tegoż wyroku jest pozbawione podstaw. Sąd w wyroku wskazał wprost, że nie ujawnił okoliczności, które pozwalałyby uznać za zasadny zarzut skargi zlekceważenia przez organ obowiązku przeprowadzenia postępowania i wyjaśnienia kwestii wskazywanych i akcentowanych we wszystkich pismach skarżącej, wysyłanych od początku (prapoczątku) postępowania administracyjnego. Sąd dokonał analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji i nie stwierdził, aby doszło do braku realizacji wytycznych zawartych w poprzednim wyroku WSA w Poznaniu w tej sprawie z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 246/21, czyli Sąd uznał ze nie naruszono art. 153 P.p.s.a. Sąd wskazuje także, że ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie kontrolowanej sprawy przez organ zarówno przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i Burmistrza Wolsztyna, nastąpiło z poszanowaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2020 roku o sygn. akt IV SA/Po 804/19 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2020 roku o sygn. akt IV SA/Po 1062/18. Sąd podaje z czego wynika takie twierdzenie. Wskazuje, że skarżąca miała status strony postępowania w prowadzonym ponownie postępowaniu administracyjnym, a organy usunęły wadliwości dotyczące właściwości organów uzgadniających. Kwestionowane rozstrzygniecie zawiera wskazania, co do ochrony interesów osób trzecich, wskazując szczegółowo przyjęte rozwiązania. Za wykładnią wyroku nie przemawiało dokonanie przez Sąd opisu ustaleń stanu faktycznego w sprawie. Przedstawiony w wyroku opis okoliczności wydania zaskarżonej decyzji SKO w formie elektronicznej po wydaniu decyzji w formie papierowej 10 grudnia 2021 r. jest jasny i nie sposób dopatrywać się w zrelacjonowanych wydarzeniach podstaw do dokonania wykładni wyroku. Skoro Sąd relacjonuje rzeczywisty przebieg wydarzeń to trudno uznać, że wskazuje to na wątpliwość odnośnie do wydanego w sprawie rozstrzygnięcia czy też zakresu powagi osądzonej lub wątpliwość jak należy wykonać wyrok. Sąd I instancji słusznie nie dopatrzył się podstaw dokonania wykładni wyroku w tym, że skarżąca nie dostrzega, że przepisy K.p.a. umożliwiają prowadzenie sprawy w formie pisemnej tradycyjnej jak i w formie pisemnej elektronicznej, które są formami równorzędnymi. Rozstrzygnięcia sprawy mogą zapadać w formie decyzji wydanej w formie tradycyjnej z podpisem własnoręcznym jak i w formie decyzji z podpisem elektronicznym. Jak zauważa Sąd w wyroku: "Przyjmować zatem należy, że pismo/decyzja w formie papierowej oraz pismo/decyzja w formie elektronicznej to dokumenty o tej samej doniosłości prawnej, co do których należy przyjmować, że zostały sporządzone w różny sposób, ale z poszanowaniem zasady pisemności." Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że: "W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do formułowania poglądu, że wniesienie przez skarżącą Spółkę podania/odwołania w formie dokumentu elektronicznego wymuszało na skarżonym organie administracji publicznej określoną formę pisemną, w jakiej to organ powinien prowadzić postępowanie administracyjne, czy też determinowało określoną formę pisemną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (decyzja w formie papierowej, czy też decyzja w formie dokumentu elektronicznego)". Zatem Sąd w sposób przejrzysty i zrozumiały wyjaśnił, że prowadzone przez organy postępowanie i forma, w której wydano decyzje nie było w jakikolwiek sposób uzależnione od faktu wniesienia odwołania w formie elektronicznej. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu skarżąca uznaje za tożsame, to w jakiej pisemnej formie organ prowadzi postępowanie z tym w jaki sposób możliwe jest doręczanie pism stronom postępowania. Powoduje to niezrozumienie przez nią treści uzasadnienia wyroku i domagania się jego wykładni. Wykładnia z art. 158 P.p.s.a. nie służy jednak wyjaśnianiu kwestii prawnych zaistniałych w sprawie z uwagi na błędne pojmowanie istoty sprawy przez stronę. Także odwołanie się przez Sąd w wyroku do ustaleń znanych mu z urzędu (wyjaśnienia organu z akt sprawy IV SA/Po 85/22) odnośnie okoliczności jakie zaważyły na tym, że decyzję w przedmiotowej sprawie wydano w sposób tradycyjny na piśmie tj. pozaetatowi członkowie Kolegium na dzień wydawania decyzji nie dysponowali możliwością złożenia podpisów elektronicznych, nie uzasadniało dokonania wykładni wyroku. Skoro Sąd stwierdza, że członkowie SKO nie mieli możliwości złożenia podpisów elektronicznych, to dociekanie jakie były powody takiej niemożliwości nie miało znaczenia dla rozpatrzenia sprawy. Wystarczające dla oceny prawidłowości decyzji organu było to, że taka niemożliwość wystąpiła i należało wówczas wydać decyzję w formie tradycyjnej, co niniejszym stwierdzeniem Sąd uczynił i jest ono zrozumiałe. Sąd I instancji wskazał fragment uzasadnienia wyroku, który czyni cały wywód Sądu w powyższej kwestii zrozumiałym i niewymagającym wykładni. Wskazał bowiem, że Sąd wyjaśnił, że "Wymuszone powyższymi okolicznościami załatwienie kontrolowanej sprawy w formie papierowej determinowało jednocześnie sposób doręczenia skarżonej decyzji w trybie przesyłki rejestrowej, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe". W tym stanie sprawy Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odmowie dokonania wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 47/22 bowiem jego treść była sformułowana w sposób jasny, nie budził wątpliwości odnośnie rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej a także sposobu jego wykonania. W ocenie NSA, żądania Spółki zawarte w złożonym zażaleniu i wnioskach służą w rzeczywistości podważeniu zasadności zapadłego w jej sprawie wyroku. Żądania te wykraczają poza zakres określony w art. 158 P.p.s.a. Jeżeli skarżąca nie zgadzała się z wydanym wyrokiem, to powinna go zaskarżyć w drodze skargi kasacyjnej. Wniosek o wykładnię orzeczenia nie może stanowić polemiki ze stanowiskiem Sądu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 i art. 158 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.