II GSK 2031/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku [A.] sp. z o.o. sp. k. w P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej [A.] sp. z o.o. sp. k. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 548/21 w sprawie ze skargi [A.] sp. z o.o. sp. k. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia warunków zajęcia pasa drogowego oraz ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 8 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 548/21, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.) oddalił skargę [A.] sp. z o.o. sp. k. w P. (dalej: skarżąca, Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie określenia warunków zajęcia pasa drogowego oraz ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego w wysokości 82 099,36 złotych. W skardze kasacyjnej Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że egzekucja nałożonej opłaty w wysokości 82 099,36 zł może ujemnie wpłynąć na prowadzone przez skarżącą przedsięwzięcia (działalność deweloperska) oraz wiarygodność w instytucjach finansowych, w których ma zaciągnięte zobowiązania. Spółka realizuje wielkobudżetowe, wielomilionowe inwestycje, które nierzadko finansowane są z pomocą instytucji bankowych, w oparciu o zaciągane nich kredyty. W ocenie skarżącej, wykonanie zaskarżonej decyzji SKO w Przemyślu egzekucja nałożonej na Spółkę opłaty wpłynie negatywnie na kondycję finansową strony, jak również podważy wiarygodność w opinii instytucji finansowych zaangażowanych w realizację projektów Spółki, co może mieć szkodliwe, trudne do odwrócenia, skutki i negatywny wpływ na realizację kolejnych inwestycji w przyszłości. Ponadto egzekucja należności pozbawi skarżącą płynności finansowej i uniemożliwi pokrywanie bieżących niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącego podlegał oddaleniu. Na wstępie należy zauważyć, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną, może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77). Należy też przypomnieć, że postanowieniem z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 548/21, WSA w Rzeszowie oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji SKO w Przemyślu z [...] stycznia 2021 r. wskazując, że skarżąca nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na to postanowienie skarżąca nie wniosła zażalenia. W skardze kasacyjnej od wyroku z 8 czerwca 2021 r. skarżąca ponownie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonując oceny zasadności tego wniosku należy na wstępie wskazać, że istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest możliwość skorzystania przez adresata decyzji z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności (np. postanowienie NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1651/19; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jednak wyjątkiem od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Z tego powodu przesłanki uprawniające do jego zastosowania muszą być interpretowane ściśle. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłankami wstrzymania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w objętej wnioskiem decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, LEX nr 493849). Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym(np. postanowienia NSA: z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienie NSA z 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona skarżąca powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia czy wręcz samo przytoczenie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA: z 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19). W rozpoznawanej sprawie skarżąca ponownie wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w istocie tego wniosku nie uzasadniła. Przytoczone ogólnikowe stwierdzenia o tym, że egzekucja nałożonej na Spółkę opłaty wpłynie negatywnie na kondycję finansową strony, jak również podważy wiarygodność w opinii instytucji finansowych zaangażowanych w realizację projektów Spółki, co może mieć szkodliwe, trudne do odwrócenia, skutki i negatywny wpływ na realizację kolejnych inwestycji w przyszłości oraz o trudnościach w pokrywaniu bieżących wydatków nie jest wystarczająca do uznania, że skarżącej grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie wykazała, że zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie wobec niej instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a., a tym samym uniemożliwiła dokonanie oceny wpływu objętej wnioskiem decyzji w aspekcie przesłanek, o których mowa w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem rolą sądu poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy, albowiem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z 6 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 116/12). W tej sytuacji, wobec niewykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlegał oddaleniu jako nieuzasadniony. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 165 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.