II SA/Po 499/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody z dnia 6 czerwca 2022r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty R. z dnia 01 kwietnia 2022 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 500,- (pięćset) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wojewoda decyzją z dnia 06 czerwca 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 01 kwietnia 2022 r., znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. L. i R. Ł. pozwolenia na budowę budynku garażowego na działce o numerze ewid. [...] położonej przy ul. [...] w M. . W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podniesiono, że w dniu 21 lutego 2022 r. R. Ł. i A. L. (dalej również jako: "inwestorzy") złożyli w Starostwie Powiatowym w R. wniosek o pozwolenie na budowę budynku garażowego na działce o numerze ewid. [...] położonej przy ul. [...] w M. (dalej również jako: "inwestycja"). Do wniosku inwestorzy dołączyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosowne pełnomocnictwo udzielone P. C., wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej, decyzję o warunkach zabudowy wydaną przez Burmistrza M. z 14 sierpnia 2020 r., znak: [...] oraz trzy egzemplarze projektu budowlanego. Decyzją z dnia 01 kwietnia 2022 r., znak: [...], Starosta R. działając na podstawie art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej jako: "Prawo budowlane") zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. Ł. i A. L. pozwolenia dla planowanej inwestycji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. J. podnosząc, iż nie wyraża zgody na budowę garażu w granicy działki. Odwołująca wskazała na istniejącą rozbieżność w projekcie zagospodarowania, gdzie z części graficznej wynika, że projektowany garaż znajduje się 1,5 m od granicy od działek sąsiednich, natomiast z części opisowej wynika, że w ramach inwestycji zaprojektowano budynek garażowy zlokalizowany w odległości 4 m i więcej od granicy działek. Ponadto odwołująca podniosła, że w projekcie graficznym, jak też w jego części opisowej, nie wyznaczono na działkach sąsiednich wymaganego obszaru oddziaływania. Rozpoznając wniesione odwołanie Wojewoda przytoczył w pierwszej kolejności treść przepisów regulujących wydawanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie zauważył, że przedmiotem sprawy jest budowa garażu na działce o numerze ewid. [...] położonej przy ul. [...] w M.. Na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wobec czego inwestorzy uzyskali decyzję o warunkach zabudowy z 14 sierpnia 2020 r., znak: [...] wydaną przez Burmistrza M. dla inwestycji obejmującej budowę garażu. Jak wynika z treści decyzji o warunkach zabudowy nazwa zamierzenia budowlanego, dla której sporządzono projekt budowlany jest tożsama oraz wydana została na tych samych wnioskodawców, tj. R. Ł. i A. L.. Poddając analizie warunki zabudowy stwierdzić należy, że projektowany obiekt spełnia wymagania określone www. decyzji. Przede wszystkim posiada on szerokość elewacji frontowej 6,5 m, maksymalna wysokość najwyższego punktu konstrukcyjnego wynosi 3 m, kąt nachylenia dachu jednospadowego wynosi 2°, a powierzchnia zabudowy wynosi 42,25 m3. Ponadto inwestycja nie znajduje się na obszarach objętych ochroną zabytków, ani też nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w związku z czym nie podejmuje się ustaleń w tym zakresie. Realizacja przedmiotowej inwestycji nie wymaga również decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Oznacza to, w ocenie organu odwoławczego, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2020 r. Odnośnie lokalizacji projektowanej inwestycji, tj. 1,5 m od granicy z działkami o numerze ewid. [...], [...], Wojewoda zauważył, że generalną zasadę lokalizowania budynków na działce określa § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie") wskazując, iż jest to 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, a także 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Od tej zasady przewiduje się jednak wyjątki. Jeden z takich wyjątków określa treść § 12 ust. 4 pkt 3 warunków technicznych, zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Projektowany garaż będzie zlokalizowany 1,5 m od granicy z działkami o numerze ewid. [...], [...], a jego gabaryty mieszczą się we wskazanych wyżej parametrach, tj. posiada wysokość 3 m oraz długość 6,50 m. Ponadto przedmiotowa inwestycja realizowana jest w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej. Zaprojektowany budynek posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego REI 60. Mury zewnętrzne zaprojektowano o grubości 25 cm z bloczków komórkowych na zaprawie cementowo-wapiennej. Wobec tego, że planowana inwestycja posiada od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej jako REI 60, tym samym spełnia wymagania określone w § 272 i 232 warunków technicznych. W przedmiotowej sprawie nie dochodzi do zacieniania innych obiektów, w myśl § 13 warunków technicznych, zgodnie z którym odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Wobec tego spełnione są warunki stawiane przepisami od spełnienia których uzależniono możliwość lokalizacji budynku w 1,5 m od granicy. Wojewoda odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu, co do występującej rozbieżności pomiędzy częścią rysunkową, a części opisową projektu zagospodarowania działki, wskazał, że postanowieniem z 20 maja 2022 r. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia powyższej niezgodności. Pełnomocnik inwestorów w dniu 25 maja 2022 r. przedłożyła 3 egzemplarze projektu budowlanego, w którym usunięto wyżej opisaną rozbieżność i w części opisowej wskazano, że cyt. "1,5 m od granicy działki budowlanej ścianą bez okien i drzwi". Wobec tego, w obecnym kształcie część rysunkowa projektu zagospodarowania działki jest zgodna z częścią opisową. Z uwagi na usunięcie powyższej rozbieżności, a tym samym pojawienie się nowego materiału dowodowego w sprawie, Wojewoda pismem z dnia 26 maja 2022 r. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z nim przed wydaniem decyzji. Z prawa tego, we wskazanym terminie, żadna ze stron nie skorzystała. Organ odwoławczy wskazał w dalszej kolejności, że w rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze ochronę uprawnień właścicieli sąsiednich działek A. J. (będąca właścicielką działki o numerze ewid. [...] została uznana jako strona postępowania, a zatem jej nieruchomość została objęta obszarem oddziaływania. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut odwołującej dotyczący zacienienia działki o numerze ewid. [...]. Istotnym jest bowiem, że działka odwołującej jest niezabudowana. Warunki techniczne nie regulują zacienienia powierzchni gruntu, lecz dotyczą naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, co wynika z § 13, 57, 60 rozporządzenia. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. J. wskazując między innymi, że wobec stwierdzonej rozbieżności pomiędzy częścią opisową i częścią graficzną projektu zagospodarowania obowiązkiem Wojewody było uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do rozpoznania organowi I instancji. Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na wniosek uczestników postępowania z dnia 05 sierpnia 2022 r. Przedmiotem prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego pozostaje decyzja Wojewody, który utrzymał w mocy decyzję Starosty R. z dnia 01 kwietnia 2022 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej A. L. i R. Ł. pozwolenia na budowę budynku garażowego na działce o numerze ewid. [...] położonej przy ul. [...] w M.. Okolicznością bezsporną pozostaje w przedmiotowej sprawie, że w przedłożonym przez inwestorów projekcie budowlanym istniały rozbieżności w projekcie zagospodarowania: z części graficznej wynikało, że projektowany garaż znajduje się 1,5 m od granicy od działek sąsiednich, natomiast z części opisowej wynikało, że w ramach inwestycji zaprojektowano budynek garażowy zlokalizowany w odległości 4 m i więcej od granicy działek. W ramach prowadzonego postępowania Wojewoda postanowieniem z 20 maja 2022 r. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia powyższej niezgodności, wobec czego pełnomocnik inwestorów w dniu 25 maja 2022 r. przedłożył 3 egzemplarze projektu budowlanego, w którym usunięto wyżej opisaną rozbieżność i w części opisowej wskazano, że planowana inwestycja znajduje się 1,5 m od granicy działki budowlanej ścianą bez okien i drzwi. Niewątpliwie stwierdzone w przedłożonym przez skarżących projekcie budowlanym naruszenia i niejasności uprawniały do zastosowania dyspozycji art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Równocześnie, w ocenie Sądu, charakter stwierdzonych naruszeń obligował Wojewodę do przekazania sprawy organowi I instancji w celu zastosowania dyspozycji art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Mieć bowiem należy na względzie, że stwierdzone w podlegającym kontroli w niniejszej sprawie projekcie budowlanym nieprawidłowości stanowią wady istotne projektu budowlanego, których usunięcie wiązało się z wprowadzeniem w projekcie zmian w zagospodarowaniu terenu. Sąd wyjaśnia, że tryb postępowania przewidziany w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego powinien być co do zasady wyczerpany przed organem I instancji. Postanowienie wydane na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nie podlega bowiem odrębnemu zaskarżeniu i jest kontrolowane wraz z decyzją organu I instancji, w razie wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie pozwolenie na budowę. Z uwagi na zasadę dwuinstancyjności, ustanowioną w art. 15 k.p.a., rozstrzygnięcia, które nie były jeszcze przedmiotem orzekania w I instancji, nie powinny być po raz pierwszy i ostatecznie podejmowane w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2019 r., sygn. II OSK 302/17; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2019 r., sygn. II OSK 1214/17 – dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z systematyki i treści przepisów art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 34 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1-4 ustawy – Prawo budowlane wynika, że o ile projekt budowlany ma być zatwierdzony w decyzji o pozwoleniu na budowę, jego braki powinny być usunięte przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji, postępowanie mające na celu usunięcie nieprawidłowości w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 pkt 1-4, powinno być przeprowadzone przed organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji, a więc przed wydaniem przezeń decyzji o pozwoleniu na budowę. Jedynie w przypadku wad nieistotnych, które są związane z wymogami o charakterze formalnym organ odwoławczy jest uprawniony, w ramach kompetencji wynikającej z art. 136 K.p.a., do podjęcia działań polegających na zobowiązaniu inwestora do sanowania nieprawidłowości projektu budowlanego. Istotne wady projektu budowlanego powinny być wyjaśniane na etapie postępowania przed organem I instancji, tak aby zapewnić zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 K.p.a., co oznacza, że Wojewoda przedwcześnie rozpoznał sprawę merytorycznie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję. Równocześnie, mając na względzie szybkość oraz efektywność postępowania administracyjnego uchylenia wymagała również decyzja organu I instancji o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powyższej ustawy zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 500,- zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.